|
આકારણી વર્ષ (AY) 2026-27 માટે વરિષ્ઠ નાગરિકો અને અતિ વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે લાગુ પડતા રિટર્ન અને ફોર્મ્સ |
|---|
|
અસ્વીકૃતિ: આ પૃષ્ઠ પરની સામગ્રી માત્ર એક વિહંગાવલોકન અને સામાન્ય માર્ગદર્શન આપવા માટે છે અને તે સંપૂર્ણ નથી.
સંપૂર્ણ વિગતો અને માર્ગદર્શિકા માટે કૃપા કરીને આવકેવરા અધિનિયમ, 1961 ફોર્મ્સ, નિયમો અને નોટિફિકેશન્સનો સંદર્ભ લો.
"એક સ્થાનિક વ્યક્તિ જે પાછલા વર્ષ દરમિયાન કોઈપણ સમયે 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની હોય પરંતુ 80 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની હોય, તેને આવકવેરાના હેતુઓ માટે વરિષ્ઠ નાગરિક ગણવામાં આવે છે. અતિ વરિષ્ઠ નાગરિક એ એક સ્થાનિક વ્યક્તિ છે જે પાછલા વર્ષ દરમિયાન કોઈપણ સમયે 80 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની હોય." |
આ રિટર્ન એવા નિવાસી (સામાન્ય રીતે નિવાસી ન હોય તેવા સિવાયના) વ્યક્તિગત કરદાતા માટે લાગુ પડે છે જેમની કુલ આવક નીચેનામાંથી કોઈપણ સ્ત્રોતમાંથી ₹ 50 લાખ સુધીની હોય.
|
પગાર/પેન્શન |
એક ઘરની મિલકત |
અન્ય સ્ત્રોતો (વ્યાજ, ફેમિલી પેન્શન, ડિવિડન્ડ વગેરે) |
₹ 5,000 સુધીની કૃષિ આવક |
કલમ 112A (u/s 112A) હેઠળ ₹ 1,25,000 સુધીનો કેપિટલ ગેઇન્સ (મૂડી નફો) |
|
|
નોંધ: ITR-1 નો ઉપયોગ એવી વ્યક્તિ દ્વારા કરી શકાશે નહીં જે: (a) કંપનીમાં ડિરેક્ટર હોય (b) ટૂંકા ગાળાનો મૂડી નફો ધરાવતી હોય (c) કલમ 112A (u/s 112A) (આવકવેરા કાયદો, 1961) હેઠળ ₹ 1.25 લાખથી વધુ લાંબા ગાળાનો મૂડી નફો ધરાવતી હોય (d) પાછલા વર્ષ દરમિયાન કોઈપણ સમયે બિન-સૂચિબદ્ધ ઇક્વિટી શેર ધરાવતી હોય (e) ભારત બહાર સ્થિત કોઈ પણ સંપત્તિ (કોઈપણ સંસ્થામાં આર્થિક હિત સહિત) ધરાવતી હોય (f) ભારત બહાર સ્થિત કોઈપણ ખાતામાં સહી કરવાની સત્તા ધરાવતી હોય (g) ભારત બહારના કોઈપણ સ્ત્રોતમાંથી આવક ધરાવતી હોય (h) જે વ્યક્તિના મામલામાં આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ હેઠળ 194N મુજબ કર કપાત કરવામાં આવ્યો છે. (i) એવી વ્યક્તિ હોય કે જેના કિસ્સામાં ESOP (એમ્પ્લોયી સ્ટોક ઓપ્શન પ્લાન) પર વેરાની ચુકવણી અથવા કર કપાત (TDS) મોકૂફ રાખવામાં આવી હોય (j) કુલ આવક ₹ 50 લાખથી વધુ ધરાવતી હોય.
|
આ રિટર્ન વ્યક્તિગત કરદાતા અને હિન્દુ અવિભક્ત કુટુંબ (HUF) માટે લાગુ પડે છે.
|
ધંધા કે વ્યવસાયના નફા અને લાભ ના શીર્ષક હેઠળ કોઈ આવક ન ધરાવતી હોય |
કોણ ITR-1 ફાઇલ કરવા માટે પાત્ર નથી |
આ રિટર્ન વ્યક્તિગત કરદાતા અને હિન્દુ અવિભક્ત કુટુંબ (HUF) માટે લાગુ પડે છે.
|
ધંધા કે વ્યવસાયના નફા અને લાભ ના શીર્ષક હેઠળ આવક ધરાવતી હોય |
કોણ ITR-1, 2 અથવા 4 ફાઇલ કરવા માટે પાત્ર નથી |
આ રિટર્ન એવી વ્યક્તિગત અથવા હિન્દુ અવિભાજિત કુટુંબ (HUF) માટે લાગુ પડે છે, જે સામાન્ય રીતે નિવાસી હોય અથવા એવી પેઢી ( LLP સિવાય) જે નિવાસી હોય, જેમની કુલ આવક ₹ 50 લાખ સુધીની હોય અને જેમની વ્યવસાય અને વ્યવસાય માંથી આવક અનુમાનિત ધોરણે ગણવામાં આવતી હોય તેમજ નીચેનામાંથી કોઈપણ સ્ત્રોતમાંથી આવક હોય:
|
પગાર/પેન્શન |
એક મકાન મિલકત |
અન્ય સ્ત્રોતો (વ્યાજ, કૌટુંબિક પેન્શન, ડિવિડન્ડ વગેરે) |
₹ 5,000 સુધીની કૃષિ આવક |
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 44AD / 44ADA / 44AE હેઠળ અનુમાનિત ધોરણે ગણતરી કરેલ વ્યાપાર / વ્યવસાય માંથી આવક |
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 112A હેઠળ ₹ 1,25,000 સુધીનો મૂડી નફો |
|
|
નોંધ: ITR-4 નો ઉપયોગ એવી વ્યક્તિ દ્વારા કરી શકાશે નહીં જે: (a) કંપનીમાં ડિરેક્ટર (નિયામક) હોય (b) ટૂંકા ગાળાનો મૂડી નફો ધરાવતી હોય (c) આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 112A હેઠળ ₹ 1.25 લાખથી વધુ લાંબા ગાળાનો મૂડી નફો ધરાવતી હોય (d) પાછલા વર્ષ દરમિયાન કોઈપણ સમયે બિન-સૂચિબદ્ધ ઇક્વિટી શેર ધરાવતા હોય (e) ભારત બહાર આવેલી કોઈપણ સંપત્તિ (કોઈપણ સંસ્થામાં નાણાકીય હિત સહિત) ધરાવતી હોય (f) ભારત બહાર આવેલા કોઈપણ ખાતામાં સહી કરવાની સત્તા ધરાવતી હોય (g) ભારત બહારના કોઈપણ સ્ત્રોતમાંથી આવક ધરાવતી હોય (h) એવી વ્યક્તિ હોય કે જેના કિસ્સામાં આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 194N હેઠળ કર કાપવામાં આવ્યો હોય. (i) એવી વ્યક્તિ હોય કે જેના કિસ્સામાં ESOP (એમ્પ્લોયી સ્ટોક ઓપ્શન પ્લાન) પર વેરાની ચુકવણી અથવા કપાત મોકૂફ રાખવામાં આવી હોય. (j) ₹ 50 લાખથી વધુ કુલ આવક ધરાવતી હોય.
નોંધ 2: ITR-4 (સુગમ) ફરજિયાત નથી. તે કરદાતા દ્વારા વાપરવા માટેનું એક સરળ રીટર્ન ફોર્મ છે, જેનો ઉપયોગ જો તેઓ ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ, 1961ની કલમ 44AD, 44ADA અથવા 44AE હેઠળ અનુમાનિત ધોરણે વ્યવસાય અને ધંધાનો નફો જાહેર કરવા પાત્ર હોય oતો પોતાની મરજીથી કરી શકે છે. |
નોંધ:
ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ, 1961 ની કલમ 194P એ 75 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકોને ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાથી મુક્તિ આપવા માટેની શરતો પ્રદાન કરે છે.
છૂટ માટેની શરતો નીચે મુજબ છે:
- વરિષ્ઠ નાગરિકની ઉંમર ૭૫ વર્ષ કે તેથી વધુ હોવી જોઈએ.
- વરિષ્ઠ નાગરિક પાછલા વર્ષ દરમિયાન ભારતના 'રહેવાસી' હોવા જોઈએ.
- વરિષ્ઠ નાગરિક પાસે માત્ર પેન્શનની આવક અને વ્યાજની આવક હોવી જોઈએ અને આ વ્યાજની આવક પણ એ જ નિર્દિષ્ટ બેંક માંથી મળેલી અથવા એકત્રિત થયેલી હોવી જોઈએ જેમાં તેમનું પેન્શન જમા થાય છે.
- વરિષ્ઠ નાગરિકે નિર્દિષ્ટ બેંક માં એક ડિક્લેરેશન (જાહેરાતપત્ર) સબમિટ કરવાનું રહેશે.
- બેંક કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા અધિસૂચિત કરાયેલી એક ‘નિર્દિષ્ટ બેંક હોવી જોઈએ. આવી બેંકો ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ, ૧૯૬૧ ના પ્રકરણ VI-A હેઠળ મળતી કપાતો અને કલમ 87A હેઠળ મળતી ટેક્સ રિબેટ ને ધ્યાનમાં લીધા પછી, વરિષ્ઠ નાગરિકોના ટેક્સ (TDS) ની ગણતરી અને કપાત કરવા માટે જવાબદાર રહેશે.
- એકવાર ઉપર જણાવ્યા મુજબની નિર્દિષ્ટ બેંક, 75 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકનો ટેક્સ (TDS) કાપી લે છે, ત્યાર પછી તે વરિષ્ઠ નાગરિક માટે ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની કોઈપણ જરૂરિયાત રહેશે નહીં.
1.ફોર્મ 15H - ટેક્સ કપાત વિના અમુક પ્રાપ્તિઓનો દાવો કરતી વ્યક્તિ (જેમની ઉંમર 60 વર્ષ કે તેથી વધુ હોય) દ્વારા કરવામાં આવતું ડિક્લેરેશન (જાહેરાતપત્ર)
|
દ્વારા સબમિટ કરેલ |
ફોર્મમાં પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતો |
|
બેંકને વ્યાજની આવક પર ટીડીએસ (TDS) ન કાપવા માટે, 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના ભારતના રહેવાસી વરિષ્ઠ નાગરિક દ્વારા |
નાણાકીય વર્ષ (FY) માટેની અંદાજિત આવક |
|
દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલ |
ફોર્મમાં પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતો |
|
એક કર્મચારી દ્વારા તેના એમ્પ્લોયર (નિયોક્તા/માલિક) ને |
હાઉસ રેન્ટ અલાઉન્સ (HRA), લીવ ટ્રાવેલ કન્સેશન (LTC), ઉછીની લીધેલી મૂડી (લોન) પરના વ્યાજની કપાત, ટેક્સ સેવિંગના દાવા / કપાતોના પુરાવા અથવા વિગતો, જેનો હેતુ સોર્સ પર ટેક્સ કપાત (TDS) ની ગણતરી કરવાનો છે. |
|
દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલ |
ફોર્મમાં પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતો |
|
એક એમ્પ્લોયર (નિયોક્તા/માલિક) દ્વારા કર્મચારીને |
ચૂકવાયેલ પગાર, કપાત / મુક્તિ અને સોર્સ પર કાપવામાં આવેલ ટેક્સ (TDS) ની વિગતો, જેનો હેતુ ચૂકવવાપાત્ર ટેક્સ અથવા રિફંડની ગણતરી કરવાનો છે. |
|
દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલ |
ફોર્મમાં પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતો |
|
કપાતકર્તા દ્વારા જેનો ટેક્સ કપાયો છે તે વ્યક્તિ - કપાત મેળવનાર) ને |
ફોર્મ 16A એ સ્રોત પર કર કપાત (TDS) નું પ્રમાણપત્ર છે જે ત્રિમાસિક ધોરણે બહાર પાડવામાં આવે છે. આ ફોર્મમાં ટીડીએસ (TDS) ની રકમ, ચૂકવણીનો પ્રકાર અને ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગમાં જમા કરાયેલા ટીડીએસ (TDS) ની વિગતો સામેલ હોય છે. |
|
ફોર્મ 26AS |
AIS - (એન્યુઅલ ઇન્ફોર્મેશન સ્ટેટમેન્ટ )વાર્ષિક માહિતી પત્ર |
|
દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલ : આવકવેરા વિભાગ(ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ છેઃ લોગિન > ઈ-ફાઈલ > ઈન્કમ ટેક્સ રિટર્ન > ફોર્મ 26AS જુઓ ફોર્મમાં પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતો કર કપાત/સ્ત્રોત્ર પર લેવામાં આવેલ |
દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલ : આવકવેરા વિભાગ(ઇન્કમ ટેક્સ ઈ-ફાઇલિંગ પોર્ટલ પર લોગિન કર્યા પછી તેને એક્સેસ કરી શકાય છે) ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર જાઓ > લોગિન > એઆઈએસ (AIS) ફોર્મમાં પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતો:
અન્ય માહિતી (જેમ કે બાકી/પૂર્ણ થયેલી કાર્યવાહી, જીએસટી (GST) ની માહિતી, વિદેશી સરકાર તરફથી મળેલી માહિતી વગેરે) |
|
આવકવેરા રિટર્ન (ITR) માં કલમ 89(1) હેઠળ રાહત મેળવવા માટે કરદાતા દ્વારા સબમિટ કરવામાં આવે છે |
ફોર્મમાં આપેલી વિગતો |
|
આવકવેરા વિભાગને કર્મચારી દ્વારા |
|
|
દ્વારા રજૂ કરાયેલ |
ફોર્મમાં પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતો |
|
કરદાતા |
ભારત બહારના દેશ અથવા નિર્દિષ્ટ ક્ષેત્રમાંથી મળેલી આવક અને દાવો કરવામાં આવેલી ફોરેન ટેક્સ ક્રેડિટ (વિદેશી કર રાહત) |
|
દ્વારા રજૂ કરાયેલ |
ફોર્મમાં આપેલી વિગતો |
|
એવો કરદાતા કે જેના માટે આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 44AB હેઠળ એકાઉન્ટન્ટ (ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ) પાસે પોતાના હિસાબોનું ઓડિટ કરાવવું ફરજિયાત હોય. આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 139 ની પેટા-કલમ (1) હેઠળ આવકવેરાનું રિટર્ન સબમિટ કરવાની નિયત તારીખના એક મહિના પહેલાં રજૂ કરવાનું રહેશે. |
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 44AB હેઠળ રજૂ કરવાના જરૂરી હિસાબોના ઓડિટનો અહેવાલ અને વિગતોનું પત્રક. |
|
દ્વારા રજૂ કરાયેલ |
ફોર્મમાં આપેલી વિગતો |
|
એવો કરદાતા કે જેના માટે આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહાર અથવા નિર્દિષ્ટ સ્થાનિક વ્યવહાર કરવા બદલ આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 92E હેઠળ એકાઉન્ટન્ટ પાસેથી અહેવાલ મેળવવો ફરજિયાત હોય. આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 139 ની પેટા-કલમ (1) હેઠળ આવકવેરાનું રિટર્ન સબમિટ કરવાની નિયત તારીખના એક મહિના પહેલાં રજૂ કરવાનું રહેશે. |
આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહાર(ઓ) અને નિર્દિષ્ટ સ્થાનિક વ્યવહાર(ઓ) સંબંધિત આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 92E હેઠળનો ઓડિટ અહેવાલ |
આકારણી વર્ષ 2026-27 માટેના ટેક્સ સ્લેબ
- નવી કર વ્યવસ્થા વિરુદ્ધ જૂની કર વ્યવસ્થા:
- ફાઇનાન્સ એક્ટ 2023 દ્વારા આકારણી વર્ષ (AY) 2024-25 થી સેક્શન 115BAC ની જોગવાઈઓમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે, જે અંતર્ગત વ્યક્તિગત, HUF, AOP (સહકારી મંડળીઓ સિવાય), BOI અથવા કૃત્રિમ ન્યાયિક વ્યક્તિ કરદાતાઓ માટે નવી કર વ્યવસ્થાને ડિફોલ્ટ (આપમેળે લાગુ થતી) કર વ્યવસ્થા બનાવવામાં આવી છે. જો કે, પાત્ર કરદાતાઓ પાસે નવી કર વ્યવસ્થામાંથી બહાર નીકળવાનો અને જૂની કર વ્યવસ્થા હેઠળ કર ચૂકવવાનું પસંદ કરવાનો વિકલ્પ છે. જૂની કર વ્યવસ્થા એટલે નવી કર વ્યવસ્થાની રજૂઆત પહેલાં અસ્તિત્વમાં રહેલી આવકવેરાની ગણતરી અને સ્લેબની સિસ્ટમ. જૂની કર વ્યવસ્થામાં, કરદાતાઓ પાસે વિવિધ કર કપાત અને મુક્તિઓ મેળવવાનો વિકલ્પ હોય છે. જો કે, ડિફોલ્ટ કર વ્યવસ્થામાં, જૂની કર વ્યવસ્થાની તુલનામાં કરના દરો (ઓછા હોય છે).
બિન-વ્યાપારી કિસ્સાઓ:
"બિન-વ્યાપારી કિસ્સાઓ" માં, કર વ્યવસ્થા પસંદ કરવાનો વિકલ્પ દર વર્ષે સીધો આઈટીઆર (ITR) માં મેળવી શકાય છે અને આવું ITR આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 139(1) હેઠળ નિર્દિષ્ટ નિયત તારીખે અથવા તે પહેલાં ફાઇલ કરવાનું રહેશે.
વ્યાપારી કિસ્સાઓ
ધંધા અને વ્યવસાયની આવક ધરાવતા પાત્ર કરદાતાઓના કિસ્સામાં, જો કરદાતા ડિફોલ્ટ કર વ્યવસ્થા (નવી કર વ્યવસ્થા) માંથી બહાર નીકળવા માંગતા હોય, તો તેઓ આવકવેરાનું રિટર્ન સબમિટ કરવા માટેની કલમ 139(1) હેઠળની નિયત તારીખે અથવા તે પહેલાં ફોર્મ નંબર 10-IEA રજૂ કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, આવા વિકલ્પને પાછો ખેંચવા માટે એટલે કે નવી કર વ્યવસ્થામાં પુનઃ પ્રવેશ કરવા માટે પણ ફોર્મ નંબર 10-IEA સબમિટ કરવાનું રહેશે. જો કે, જૂની કર વ્યવસ્થા પાછી ખેંચવાનો અને ડિફોલ્ટ કર વ્યવસ્થામાં પુનઃ પ્રવેશ કરવાનો વિકલ્પ માત્ર પછીના આકારણી વર્ષ (AY) માં જ ઉપલબ્ધ બને છે અને ધંધા તથા વ્યવસાયની આવક ધરાવતા પાત્ર કરદાતાઓ માટે જીવનમાં માત્ર એક જ વાર ઉપલબ્ધ છે.
|
જૂની કર પ્રણાલી |
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961ની કલમ 115BAC હેઠળ ડિફોલ્ટ ટેક્સ વ્યવસ્થા |
||||
|
આવકવેરા સ્લેબ |
આવકવેરા દર |
|
આવકવેરા સ્લેબ |
આવકવેરા દર |
|
|
₹ 3,00,000 સુધી |
શૂન્ય |
|
₹ 4,00,000 સુધી |
શૂન્ય |
|
|
₹ 3,00,001 - ₹ 5,00,000** |
₹ 3,00,000 ઉપરની રકમ પર 5% |
|
₹ 4,00,001 - ₹ 8,00,000** |
₹ 4,00,000 ઉપરની આવક પર 5% |
|
|
₹ 5,00,001 - ₹ 10,00,000 |
₹ 5,00,000 થી વધુ રકમ પર ₹ 10,000 + 20% |
|
₹ 8,00,001 - ₹ 12,00,000 |
₹ 8,00,000 ઉપરની આવક પર ₹ 20,000 + 10% |
|
|
₹ 10,00,000 |
₹ 1,10,000 + ઉપરની રકમ પર 30% ₹ 10,00,000 |
|
₹ 12,00,001 - ₹ 16,00,000 |
₹ 12,00,000 ઉપરની રકમ પર ₹ 60,000 + 15% |
|
|
|
|
|
₹ 16,00,001 - ₹ 20,00,000 |
₹ 16,00,000 ઉપરની આવક પર ₹ 1,20,000 + 20% |
|
|
|
|
|
₹ 20,00,001 - ₹ 24,00,000 |
₹ 20,00,000 ઉપરની આવક પર 2,00,000 + 25% |
|
|
|
|
|
₹ 24,00,000 થી ઉપર |
₹ 24,00,000 ઉપરની આવક પર ₹ 3,00,000 + 30% |
|
|
જૂની કર પ્રણાલી |
કલમ 115 BAC હેઠળ નવી કર પ્રણાલી |
||||
|
આવકવેરા સ્લેબ |
આવકવેરા દર |
|
આવકવેરા સ્લેબ |
આવકવેરા દર |
|
|
₹ 5.00.000 સુધી |
શૂન્ય |
|
₹ 3,00,000 સુધી |
શૂન્ય |
|
|
₹ 5,00,001 - ₹ 10,00,000 |
₹ 5,00,000 ઉપરની રકમ પર 20% |
|
₹ 3,00,001 - ₹ 7,00,000** |
₹ 3,00,000 ઉપરની આવક પર 5% |
|
|
₹ 10,00,001- ₹ 50,00,000 |
₹ 10,00,000 ઉપરની રકમ પર ₹ 1,00,000 + 30% |
|
₹ 7,00,001 - ₹ 10,00,000 |
₹ 7,00,000 ઉપરની રકમ પર ₹ 20,00,000 + 10% |
|
|
|
|
|
₹ 10,00,001 - ₹ 12,00,000 |
₹ 10,00,000 ઉપરની રકમ પર ₹ 50,000 + 15% |
|
|
|
|
|
₹ 12,00,001 - ₹ 15,00,000 |
₹ 12,00,000 ઉપરની રકમ પર ₹ 80,000 + 20% |
|
|
|
|
|
₹ 15,00,001- ₹ 50,00,000 |
₹ 15,00,000 ઉપરની રકમ પર ₹ 1,40,000 + 30% |
|
|
|
|
|
₹ 50,00,001- ₹ 100,00,000 |
₹ 15,00,000 ઉપરની રકમ પર ₹ 1,40,000 + 30% |
|
|
|
|
|
₹ 100,00,001- ₹ 200,00,000 |
₹ 15,00,000 ઉપરની રકમ પર ₹ 1,40,000 + 30% |
|
|
|
|
|
₹ 200,00,001થી વધુ માટે |
₹ 15,00,000 ઉપરની રકમ પર ₹ 1,40,000 + 30% |
|
*નોંધ: કલમ 111A, 112, 112A અને ડિવિડન્ડ આવક હેઠળ કરપાત્ર આવક પર 25% અને 37% નો વધારાનો અધિક કર (સરચાર્જ) વસૂલવામાં આવતો નથી. તેથી, આવી આવક પર ચૂકવવાપાત્ર કર પર સરચાર્જનો મહત્તમ દર 15% રહેશે, સિવાય કે જ્યારે આવક કલમ 115A, 115AB, 115AC, 115ACA અને 115E હેઠળ કરપાત્ર હોય.
લાગુ પડતા અધિક કર (સરચાર્જ દર):
|
આવક મર્યાદા |
આવકવેરાની રકમ પર અધિક દર (સરચાર્જ )
(નવી કર પ્રણાલી) |
આવકવેરાની રકમ પર સરચાર્જ દર /અધિક દર
(જૂની કર પ્રણાલી)
|
|
₹ 50 લાખ સુધી |
શૂન્ય |
શૂન્ય |
|
50 લાખ રૂપિયાથી 1 કરોડ રૂપિયા |
10% |
10% |
|
₹ 1 કરોડથી 2 કરોડ રૂપિયા |
15% |
15% |
|
₹ 2 કરોડથી 5 કરોડ રૂપિયા |
25% |
25% |
|
₹ 5 કરોડથી વધુ |
25% |
37% |
નોંધ: કલમ 111A, 112, 112A (આવકવેરા અધિનિયમ, 1961) હેઠળ કરપાત્ર આવક અને ડિવિડન્ડની આવક પર, સંજોગો અનુસાર 25% અને 37% નો વધારાનો સરચાર્જ વસૂલવામાં આવતો નથી. તેથી, આવી આવક પર ચૂકવવાપાત્ર ટેક્સ પર સરચાર્જનો મહત્તમ દર 15% રહેશે, સિવાય કે જ્યારે આવક આવકવેરા અધિનિયમ, 1961ની કલમ 115A, 115AB, 115AC, 115ACA અને 115E હેઠળ કરપાત્ર હોય.
|
કર પ્રણાલી |
વળતરની મર્યાદા |
વળતરની શરત |
|
નવી કર પ્રણાલી |
₹ 60,000 |
કરપાત્ર આવક ₹ 12,00,000 થી વધુ ન હોવી જોઈએ |
|
જૂની કર પ્રણાલી |
₹ 12,500 |
કરપાત્ર આવક ₹ 5,00,000 થી વધુ ન હોવી જોઈએ |
***નોંધ: બંને કર વ્યવસ્થામાં, આવકવેરાની રકમ ઉપરાંત સરચાર્જ (જો કોઈ હોય તો) પર 4% ના દરે હેલ્થ અને એજ્યુકેશન સેસ ચૂકવવો પડશે.
જૂની કર વ્યવસ્થા હેઠળ જો કમાયેલી આવક અનુક્રમે ₹ 50 લાખ, ₹ 1 કરોડ, ₹ 2 કરોડ અથવા ₹ 5 કરોડથી વધુ હોય અને નવી કર વ્યવસ્થા હેઠળ જો કમાયેલી આવક અનુક્રમે ₹ 50 લાખ, ₹ 1 કરોડ, અથવા ₹ 2 કરોડથી વધુ હોય, તો સરચાર્જમાંથી માર્જિનલ રિલીફ- સીમાંત રાહત નો દાવો પણ કરી શકાય છે
|
ચોખ્ખી આવક શ્રેણી |
સીમાંત રાહત |
|
|
(રૂ.) થી વધુ |
(રૂ.) થી વધુ નહીં
|
|
|
50 લાખ |
1 કરોડ |
બંને કર વ્યવસ્થા હેઠળ, આવકવેરા અને સરચાર્જ તરીકે ચૂકવવાપાત્ર રકમ, ₹ 50 લાખની કુલ આવક પર ચૂકવવાપાત્ર કુલ આવકવેરા કરતાં, ₹ 50 લાખથી વધુ થયેલી આવકની રકમ કરતાં વધારે વધવી જોઈએ નહીં. (એટલે કે વધારાનો ટેક્સ, વધારાની આવક કરતાં વધુ ન હોઈ શકે - જેને માર્જિનલ રિલીફ કહેવાય છે). |
|
1 કરોડ |
2 કરોડ |
બંને કર વ્યવસ્થા હેઠળ, આવકવેરા અને સરચાર્જ તરીકે ચૂકવવાપાત્ર રકમ, ₹ 1 કરોડની કુલ આવક પર ચૂકવવાપાત્ર કુલ આવકવેરા કરતાં, ₹ 1 કરોડથી વધુ થયેલી આવકની રકમ કરતાં વધારે વધવી જોઈએ નહીં. |
|
2 કરોડ |
5 કરોડ |
બંને કર વ્યવસ્થા હેઠળ, આવકવેરા અને સરચાર્જ તરીકે ચૂકવવાપાત્ર રકમ, ₹ 2 કરોડની કુલ આવક પર ચૂકવવાપાત્ર કુલ આવકવેરા કરતાં, ₹ 2 કરોડથી વધુ થયેલી આવકની રકમ કરતાં વધારે વધવી જોઈએ નહીં. |
|
5 કરોડ |
– |
જૂની કર વ્યવસ્થા હેઠળ, આવકવેરા અને સરચાર્જ તરીકે ચૂકવવાપાત્ર રકમ, ₹ 5 કરોડની કુલ આવક પર ચૂકવવાપાત્ર કુલ આવકવેરા કરતાં, ₹ 5 કરોડથી વધુ થયેલી આવકની રકમ કરતાં વધારે વધવી જોઈએ નહીં. |
A. નવી કર વ્યવસ્થા - u/s 115BAC (1A) પસંદ કરનાર કરદાતાને નીચે મુજબના કપાત ના લાભ મળવાપાત્ર રહેશે:
1. કલમ 24(b) - આવાસ લોન પર ચુકવવામાં આવતા વ્યાજ પર મકાન મિલકતમાંથી થતી આવકમાંથી કપાત.
|
સંપત્તિની પ્રકૃતિ |
લોન હેતુ |
માન્ય (મહત્તમ મર્યાદા) |
ITR ભરવા માટેની જરૂરી વિગતો |
|
ભાડે આપેલ |
મકાન મિલકતનું નિર્માણ અથવા ખરીદી |
કોઈપણ મર્યાદા વિના વાસ્તવિક મૂલ્ય (પરંતુ "મકાન મિલકતમાંથી આવક" શીર્ષક હેઠળ જો કોઈ નુકસાન હોય, તો તેને શિડ્યુલ CYLA માં અન્ય કોઈ શીર્ષક સામે સેટ-ઓફ (ભરપાઈ) કરી શકાશે નહીં અને તેને આગામી વર્ષો માટે કેરી ફોરવર્ડ (આગળ ખેંચી) પણ શકાશે નહીં) |
|
|
કલમ 80CCD(2) |
||
|
કેન્દ્રીય સરકાર પેન્શન યોજનામાં નિયોક્તા દ્વારા કરવામાં આવેલા યોગદાન માટે કપાત
|
B. જૂની કર પ્રણાલી પસંદ કરતા કરદાતા માટે નિમ્નલિખિત કપાત ઉપલબ્ધ રહેશે
- કલમ 24(b) – હાઉસિંગ લોન અને હાઉસિંગ ઇમ્પ્રૂવમેન્ટ લોન પર ચૂકવવામાં આવેલા વ્યાજ પર મકાન મિલકતની આવકમાંથી કપાત. સ્વ-કબજાવાળી મિલકતના કિસ્સામાં, હાઉસિંગ લોન પર ચૂકવવામાં આવેલા વ્યાજની કપાતની ઉપલી મર્યાદા ₹ 2 લાખ છે. કલમ 24(b) હેઠળ માન્ય લોન પરનું વ્યાજ કોષ્ટકમાં નીચે મુજબ છે:
|
સંપત્તિનો પ્રકાર |
જ્યારે લોન લેવામાં આવી હતી |
લોનનો હેતુ |
માન્ય (મહત્તમ મર્યાદા) |
જરૂરી વિગતો |
|
સ્વ-માલિકી |
1/04/1999 ના રોજ અથવા પછી |
મકાન મિલકતનું નિર્માણ અથવા ખરીદી |
₹ 2,00,000 |
|
|
1/04/1999 ના રોજ અથવા પછી |
મકાનની મિલકતના સમારકામ માટે |
₹ 30,000 |
||
|
1/04/1999 પહેલાં |
મકાન મિલકતનું નિર્માણ અથવા ખરીદી |
₹ 30,000 |
||
|
1/04/1999 પહેલાં |
મકાનની મિલકતના સમારકામ માટે |
₹ 30,000 |
||
|
ભાડે આપેલ |
કોઈ પણ સમયે |
મકાન મિલકતનું નિર્માણ અથવા ખરીદી |
કોઈપણ મર્યાદા વિના વાસ્તવિક મૂલ્ય |
|
કલમ 80C, 80CCC, 80CCD (1) |
||||||||
|
કરેલી ચૂકવણીઓ માટે ની કપાત
|
||||||||
કલમ 80CCD(1B)
|
80CCD (1) હેઠળ દાવો કરાયેલ કપાતને બાદ કરતાં, કેન્દ્રીય સરકારની પેન્શન યોજનામાં કરવામાં આવેલી ચૂકવણીઓ માટે કપાત |
| ₹ 50,000 કપાત મર્યાદા |
નોંધ:
80 CCD (1), 80 CCD (1B) હેઠળ કપાતનો દાવો કરતા કરદાતાઓએ નીચે મુજબની વિગતો આપવી ફરજિયાત છે: • ફાળાની રકમ • કરદાતાનો PRAN
કલમ 80CCD(2)
કેન્દ્રીય સરકાર પેન્શન યોજનામાં નિયોક્તા દ્વારા કરવામાં આવેલા યોગદાન માટે કપાત
|
જો એમ્પ્લોયર (નિયોક્તા) PSU અથવા અન્ય હોય તો |
પગારના 10% ની કપાત મર્યાદા |
|
જો એમ્પ્લોયર (નિયોક્તા) કેન્દ્ર અથવા રાજ્ય સરકાર હોય તો |
પગારના14% ની કપાત મર્યાદા |
કલમ 80D
|
આરોગ્ય વીમા પ્રીમિયમ અને નિવારક આરોગ્ય તપાસ માટે કરવામાં આવતી ચુકવણી માટે કપાત
આરોગ્ય વીમા યોજનામાં પ્રીમિયમ ચુકવેલ ન હોય તો, વરિષ્ઠ નાગરિક પર કરવામાં આવતા તબીબી ખર્ચ માટે કપાત
|
કૃપા કરીને નોંધ કરો:
જો તમે કલમ 80 D હેઠળ કપાતનો દાવો કરવા માંગો છો, તો તમારે નીચે મુજબની વિગતો દાખલ કરવી ફરજિયાત છે:
• વીમા કંપનીનું નામ
• પોલિસી નંબર
• હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સની રકમ
કલમ 80DD
|
દિવ્યાંગ આશ્રિતોની જાળવણી અથવા તબીબી સારવાર માટે કરવામાં આવતી ચુકવણીઓ અથવા સંબંધિત માન્ય યોજના હેઠળ કોઈ પણ ચૂકવેલ/જમા કરાવેલ રકમ હેઠળ કપાત |
વિકલાંગતા ધરાવતી વ્યક્તિ માટે ખર્ચ ગમે તેટલો થયો હોય તેનાથી વિપરીત, જો વ્યક્તિ ગંભીર વિકલાંગતા (80% કે તેથી વધુ ધરાવતી હોય તો |
|
નોંધ:
કલમ 80 DD હેઠળ કપાતનો દાવો કરવા માટે ITR માં નીચે મુજબની વિગતો આપવી ફરજિયાત છે:
• વિકલાંગતાનું સ્વરૂપ
• વિકલાંગતાનો પ્રકાર
• કપાતની રકમ
• આશ્રિતનો પ્રકાર
• આશ્રિતનો PAN
• આશ્રિતનો આધાર
• ઓટિઝમ, સેરેબ્રલ પાલ્સી અથવા મલ્ટિપલ ડિસેબિલિટીના કિસ્સામાં ફાઇલ કરેલા ફોર્મ 10 IA નો એકનોલેજમેન્ટ નંબર
• UDID નંબર (જો ઉપલબ્ધ હોય તો)
કલમ 80DDB
|
નિર્દિષ્ટ રોગો માટે સ્વ અથવા આશ્રિતની તબીબી સારવાર માટે કરવામાં આવેલ ચુકવણી માટે કપાત |
₹ 40,000 કપાત મર્યાદા (₹ 1,00,000 જો વરિષ્ઠ નાગરિક હોય તો) |
કલમ 80E
|
પોતાના અથવા સંબંધીના ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે લોન પર કરવામાં આવેલ વ્યાજની ચુકવણી પર કપાત |
લીધેલી લોન પર વ્યાજ માટે ચુકવેલ કુલ રકમ |
નોંધ:
કલમ 80E હેઠળ કપાતનો દાવો કરવા માટે ITR માં નીચે મુજબની વિગતો આપવી ફરજિયાત છે:
• બેંક / સંસ્થા પાસેથી લીધેલી લોન
• જે બેંક / સંસ્થા પાસેથી લોન લીધી હોય તેનું નામ
• બેંક / સંસ્થાનો લોન એકાઉન્ટ નંબર
• લોન મંજૂર થયાની તારીખ
• લોનની કુલ રકમ
• નાણાકીય વર્ષના છેલ્લા દિવસે બાકી લોનની રકમ
• કલમ 80E હેઠળનું વ્યાજ
કલમ 80EE
|
રહેણાંક મકાનની મિલકત ખરીદવા માટે લીધેલી લોન પર ચૂકવેલા વ્યાજ સામે કપાત, જ્યાં લોન 1 એપ્રિલ 2016 થી 31 માર્ચ 2017 વચ્ચે મંજૂર થઈ હોય |
લીધેલી લોન પર ચૂકવેલા વ્યાજ પર |
નોંધ:
કલમ 80EE હેઠળ કપાતનો દાવો કરવા માટે ITR માં નીચે મુજબની વિગતો આપવી ફરજિયાત છે:
• જે બેંક / સંસ્થા પાસેથી લોન લીધી હોય તેનું નામ
• બેંક / સંસ્થાનો લોન એકાઉન્ટ નંબર
• લોન મંજૂર થયાની તારીખ
• લોનની કુલ રકમ
• નાણાકીય વર્ષના છેલ્લા દિવસે બાકી લોનની રકમ
• કલમ 80EE હેઠળનું વ્યાજ
કલમ 80EEA
|
પ્રથમ વખત રહેણાંક મકાનની મિલકત ખરીદવા માટે લીધેલી લોન પર ચૂકવેલા વ્યાજ સામે માત્ર વ્યક્તિગત કરદાતાઓને મળવાપાત્ર કપાત, જ્યાં લોન 1 એપ્રિલ 2019 થી 31 માર્ચ 2022 વચ્ચે મંજૂર થઈ હોય અને કલમ 80EE હેઠળ કપાતનો દાવો કરેલો ન હોવો જોઈએ |
લીધેલી લોન પર ચૂકવેલા વ્યાજ પર ₹ 1,50,000 ની કપાત મર્યાદા |
નોંધ:
કલમ 80EEA હેઠળ કપાતનો દાવો કરવા માટે ITR માં નીચે મુજબની વિગતો આપવી ફરજિયાત છે:
• રહેણાંક મકાનની મિલકતની સ્ટેમ્પ ડ્યુટી કિંમત
• બેંક / સંસ્થા પાસેથી લીધેલી લોન
• જે બેંક / સંસ્થા પાસેથી લોન લીધી હોય તેનું નામ
• બેંક / સંસ્થાનો લોન એકાઉન્ટ નંબર
• લોન મંજૂર થયાની તારીખ
• લોનની કુલ રકમ
• નાણાકીય વર્ષના છેલ્લા દિવસે બાકી લોનની રકમ
• કલમ 80EEA હેઠળનું વ્યાજ
કૃપા કરીને નોંધો કે કલમ 80EEA હેઠળ કપાતનો દાવો ત્યારે જ કરી શકાય છે જ્યારે કલમ 24(b) ની મર્યાદા સમાપ્ત થઈ ગઈ હોય. આ ઉપરાંત, કરદાતા લોન મંજૂર થયાની તારીખ અને અન્ય પાત્રતાની શરતોના આધારે 80EE અથવા 80EEA બેમાંથી કોઈ એક જ કલમ હેઠળ દાવો કરી શકે છે.
કલમ 80EEB
|
ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ ખરીદવા માટે લીધેલી લોન પર ચૂકવેલા વ્યાજ સામે કપાત, જ્યાં લોન 1 એપ્રિલ 2019 થી 31 માર્ચ 2023 વચ્ચે મંજૂર થઈ હોય |
|
નોંધ:
કલમ 80EEB હેઠળ કપાતનો દાવો કરવા માટે ITR માં નીચે મુજબની વિગતો આપવી ફરજિયાત છે:
• બેંક / સંસ્થા પાસેથી લીધેલી લોન
• જે બેંક / સંસ્થા પાસેથી લોન લીધી હોય તેનું નામ
• બેંક / સંસ્થાનો લોન એકાઉન્ટ નંબર
• લોન મંજૂર થયાની તારીખ
• લોનની કુલ રકમ
• નાણાકીય વર્ષના છેલ્લા દિવસે બાકી લોનની રકમ
• કલમ 80EEB હેઠળ વ્યાજની રકમ
• વાહનનો રજીસ્ટ્રેશન નંબર
કલમ 80G
સૂચિત ભંડોળ, ધર્માદા સંસ્થાઓ, વગેરેને આપેલ દાન માટે કપાત.
દાન નીચેની શ્રેણીઓ અંતર્ગત કપાત માટે પાત્ર છે
|
કોઈપણ મર્યાદા વિના |
|
||||
|
લાયકાત મર્યાદાને આધિન |
|
નોંધ:₹ 2,000/- થી વધુ રોકડમાં આપેલા દાનના સંદર્ભમાં આ કલમ હેઠળ કોઈ કપાત મળવાપાત્ર રહેશે નહીં.
કલમ 80GG
ઘર ભાડાની ચૂકવણી સામે કપાત અને આ માત્ર એવા લોકો માટે જ લાગુ પડે છે જેઓ સ્વ-રોજગાર ધરાવે છે અથવા જેમના પગારમાં HRA શામેલ નથી
કપાત તરીકે નિમ્નલિખિત માંથી જે ઓછામાં ઓછું હશે એને મંજૂરી આપવામાં આવશે
|
આ કપાત પહેલાં ચુકવેલ ભાડામાં કુલ આવકના 10% જેટલો ઘટાડો |
₹5,000 પ્રતિ મહિના |
કુલ આવકના 25% (લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ, કલમ 111A હેઠળ ટૂંકા ગાળાના મૂડી લાભ અથવા કલમ 115A અથવા 115D હેઠળની આવક સિવાય) |
નોંધ: કલમ 80GG હેઠળ કપાતનો દાવો કરવા માટે ફોર્મ 10 BA ફાઇલ કરવું ફરજિયાત છે અને આવકવેરાનું રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે શેડ્યૂલ 80 GG માં ફોર્મ 10 BA નો એકનોલેજમેન્ટ નંબર દાખલ કરવો જરૂરી છે.
કલમ 80GGA
વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અથવા ગ્રામીણ વિકાસ માટે આપેલ દાન માટે કપાત
દાન નીચેની શ્રેણીઓ અંતર્ગત કપાત માટે પાત્ર છે:
|
રિસર્ચ એસોસિએશન અથવા યુનિવર્સિટી, કોલેજ અથવા અન્ય સંસ્થા
|
|
સંગઠન અથવા સંસ્થા માટે
|
|
કોઈપણ પાત્ર પ્રોજેક્ટ હાથ ધરવા માટે રાષ્ટ્રીય સમિતિ દ્વારા મંજૂર કરાયેલ PSU અથવા સ્થાનિક સત્તા અથવા સંગઠન અથવા સંસ્થા |
|
માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સૂચિત ભંડોળ
|
|
કેન્દ્ર સરકારે સ્થાપેલું અને જાહેર કર્યા મુજબ રાષ્ટ્રીય શહેરી ગરીબી નાબૂદી ફંડ |
|
|
નોંધ: ₹ 2,000/- થી વધુ રોકડમાં આપેલા દાનના સંદર્ભમાં અથવા જો કુલ ગ્રોસ આવકમાં વ્યવસાય કે વ્યવસાયના નફા / લાભની આવક શામેલ હોય, તો આ કલમ હેઠળ કોઈ કપાત મળવાપાત્ર રહેશે નહીં. |
કલમ 80GGC
|
રાજકીય પક્ષ અથવા ચૂંટણી ટ્રસ્ટને આપેલ દાન માટે કપાત |
રાજકીય પક્ષ અથવા ચૂંટણી ટ્રસ્ટને આપેલ દાન માટે કપાત જો કોઈ યોગદાન રોકડમાં આપવામાં આવે છે તો કોઈ કપાતની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. |
કલમ 80TTB
|
રહેવાસી વરિષ્ઠ નાગરિકોને થાપણો પર મળતા વ્યાજ પર કપાત |
₹ 50,000/-ની કપાત મર્યાદા |
કલમ 80U
|
વિકલાંગતા ધરાવતા નિવાસી વ્યક્તિગત કરદાતા માટે કપાત |
વિકલાંગતા ધરાવતી વ્યક્તિ માટે થયેલા ખર્ચને ધ્યાનમાં લીધા વિના સીધી ₹75,000 ની કપાત ગંભીર વિકલાંગતા (80% કે તેથી વધુ) ધરાવતી વ્યક્તિ માટે થયેલા ખર્ચને ધ્યાનમાં લીધા વિના સીધી ₹1,25,000 ની કપાત |
કૃપા કરીને નોંધ કરો:
કલમ 80U હેઠળ કપાતનો દાવો કરવા માટે, નીચેની વિગતો પ્રદાન કરવી જરૂરી છે.
• વિકલાંગતાનું સ્વરૂપ
• વિકલાંગતાનો પ્રકાર
• કપાતની રકમ
• ઓટિઝમ, સેરેબ્રલ પાલ્સી અથવા બહુવિધ વિકલાંગતાના કિસ્સામાં ફાઇલ કરાયેલા ફોર્મ 10 IA નો સ્વીકૃતિ (એકનોલેજમેન્ટ) નંબર
• યુડીઆઈડી (UDID) નંબર (જો ઉપલબ્ધ હોય તો)
કરદાતાની ઉંમરને ધ્યાનમાં લીધા વિના મળતા ટેક્સ લાભો ઉપરાંત, વરિષ્ઠ / અતિ વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે કેટલાક વધારેલા / વધારાના લાભો છે. આ વધારાના લાભો નીચે મુજબ સૂચિબદ્ધ છે:
આવકવેરા રિટર્નનું પેપર ફાઇલિંગ
અતિ વરિષ્ઠ નાગરિકો (80 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના) પાસે પેપર / ઓફલાઇન મોડમાં આઇટીઆર ફોર્મ 1 અથવા 4 નો ઉપયોગ કરીને પોતાનું આઇટીઆર સબમિટ કરવાનો વિકલ્પ છે. ઇ-ફાઇલિંગનો વિકલ્પ પણ તેમના માટે ઉપલબ્ધ રહે છે.
એડવાન્સ ટેક્સની ચુકવણીમાંથી રાહત
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 208 મુજબ, જે પણ વ્યક્તિની વર્ષની અંદાજિત ટેક્સ જવાબદારી ₹10,000 કે તેથી વધુ હોય, તેણે એડવાન્સ ટેક્સ તરીકે પોતાનો ટેક્સ અગાઉથી ચૂકવવો પડશે. પરંતુ, આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 207 નિવાસી વરિષ્ઠ નાગરિકને એડવાન્સ ટેક્સની ચુકવણીમાંથી રાહત આપે છે. આમ, જે નિવાસી વરિષ્ઠ નાગરિકને વ્યવસાય કે વ્યવસાયમાંથી કોઈ આવક ન હોય, તેઓ એડવાન્સ ટેક્સ ચૂકવવા માટે જવાબદાર નથી. તેથી, ITR 1 અને ITR 2 ફાઇલ કરતા વરિષ્ઠ અને અતિ વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે કલમ 234B અને 234C લાગુ પડતી નથી.
બેંક ડિપોઝિટના વ્યાજ પર આવકવેરામાં કપાત
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 80TTB બેંકો, પોસ્ટ ઓફિસ કે કો-ઓપરેટિવ બેંકોમાં જમા રકમ પર મળતા વ્યાજ પર ટેક્સ લાભોની મંજૂરી આપે છે. વરિષ્ઠ નાગરિક દ્વારા મેળવેલી મહત્તમ ₹50,000 સુધીની વ્યાજની આવક માટે આ કપાત માન્ય છે. આ જોગવાઈ હેઠળ બચત ખાતાના વ્યાજ અને ફિક્સ ડિપોઝિટના વ્યાજ બંને પર કપાત મેળવવા પાત્ર છે.
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 194A હેઠળ, બેંક, પોસ્ટ ઓફિસ કે કો-ઓપરેટિવ બેંક દ્વારા વરિષ્ઠ નાગરિકને ચૂકવવામાં આવતા ₹50,000 સુધીના વ્યાજ પર કોઈ ટીડીએસ (TDS) કાપવામાં આવતો નથી. આ મર્યાદા દરેક બેંક માટે અલગથી ગણવામાં આવે છે.
મેડિકલ ઇન્સ્યોરન્સ અને તબીબી ખર્ચના સંદર્ભમાં કર લાભો
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 80D અનુસાર, વરિષ્ઠ નાગરિકો મેડિકલ ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસીના પ્રીમિયમની ચુકવણી પર ₹50,000 સુધીની વધુ કપાત મેળવી શકે છે. અન્ય નાગરિકોના કિસ્સામાં આ મર્યાદા ₹25,000 છે.
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 80DDB હેઠળ, કોઈ વ્યક્તિ પોતાના પર અથવા આશ્રિત વ્યક્તિ પર દર્શાવેલ ચોક્કસ રોગોની સારવાર પાછળ થયેલા ખર્ચ પર ટેક્સમાં કપાત મેળવી શકે છે. વરિષ્ઠ નાગરિકના કિસ્સામાં મહત્તમ કપાતની રકમ ₹1 લાખ છે.(જ્યારે અન્ય નાગરિક કરદાતાઓ માટે આ મર્યાદા ₹40,000 છે).