1. అవలోకనం

జనరేట్ చలాన్ ఫారమ్ (CRN) సేవ ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌లోని వినియోగదారులందరికీ అందుబాటులో ఉంది. ఈ సేవతో, మీరు చలాన్ ఫారమ్ (CRN)ని జనరేట్ చేయగలరు మరియు ఆ తర్వాత ఎంచుకున్న మదింపు సంవత్సరం మరియు పన్ను చెల్లింపు రకం (మైనర్ హెడ్) కోసం ఇ-పే ట్యాక్స్ సర్వీస్ ద్వారా పన్ను చెల్లింపు చేయగలుగుతారు.

ప్రస్తుతం, ఈ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ ద్వారా నేరుగా పన్ను చెల్లింపు ఎంపిక చేయబడిన అధీకృత బ్యాంకుల ద్వారా మాత్రమే ప్రారంభించబడింది ( యాక్సిస్ బ్యాంక్, బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర, కెనరా బ్యాంక్, సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, HDFC బ్యాంక్, ICICI బ్యాంక్, IDBI బ్యాంక్, ఇండియన్ బ్యాంక్, ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్, జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ బ్యాంక్, పంజాబ్ అండ్ సింధ్ బ్యాంక్, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, UCO బ్యాంక్, యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, RBL బ్యాంక్ లిమిటెడ్, కరూర్ వ్యాస బ్యాంక్, సౌత్ ఇండియన్ బ్యాంక్, ఇండస్ఇండ్ బ్యాంక్, సిటీ యూనియన్ బ్యాంక్ లిమిటెడ్, DCB బ్యాంక్, ఫెడరల్ బ్యాంక్, మరియు కోటక్ మహీంద్రా బ్యాంక్).. ఈ బ్యాంకుల ద్వారా కాకుండా ఇతర వాటి ద్వారా పన్ను చెల్లింపు RBI అందించిన NEFT/RTGS సౌకర్యం ద్వారా చేయవచ్చు.

2. ఈ సేవ పొందడానికి ముందస్తు అవసరాలు

మీరు ప్రీ-లాగిన్ (ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌కి లాగిన్ చేయడానికి ముందు) లేదా పోస్ట్-లాగిన్ (ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌లోకి లాగిన్ అయిన తర్వాత) సౌకర్యం ద్వారా చలాన్ ఫారమ్ (CRN)ని జనరేట్ చేయవచ్చు.

ఎంపిక	ముందస్తు అవసరాలు
లాగిన్ ముందు	చెల్లుబాటు అయ్యే క్రియాశీల PAN/TAN వన్ టైమ్ పాస్‌వర్డ్‌ని స్వీకరించడానికి చెల్లుబాటు అయ్యే మొబైల్ నంబర్
లాగిన్ తరువాత	ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌లో రిజిస్టర్ అయిన వినియోగదారు www.incometax.gov.in

3. దశల వారీ మార్గదర్శిని

చలానా ఫారం (CRN) (పోస్ట్ లాగిన్) జనరేట్ చేయండి	సెక్షన్ 3.1 చూడండి
చలానా ఫారమ్ (CRN) (ప్రీ లాగిన్) జనరేట్ చేయండి	సెక్షన్ 3.2 చూడండి
చలాన్ ఫారమ్ జనరేట్ చేయండి (CRN) (ప్రతినిధి మదింపుదారు కోసం పోస్ట్ లాగిన్)	సెక్షన్ 3.3 చూడండి

3.1. చలాన్ ఫారమ్ జనరేట్ చేయండి (CRN) (పోస్ట్ లాగిన్)

దశ 1: వినియోగదారు ID మరియు పాస్‌వర్డ్‌తో ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌కి లాగిన్ చేయండి.

వ్యక్తిగత వినియోగదారుల కోసం, PANని ఆధార్‌తో లింక్ చేయకపోతే, మీ PAN మీ ఆధార్‌తో లింక్ చేయబడనందున అది పనిచేయడం లేదని పాప్-అప్ సందేశాన్ని మీరు చూస్తారు.

PANని ఆధార్‌తో లింక్ చేయడానికి, ఇప్పుడే లింక్ చేయండి బటన్‌పై క్లిక్ చేయండి, లేకపోతే కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

దశ 2: డాష్‌బోర్డ్‌లో, ఇ-ఫైల్ > ఇ-పే ట్యాక్స్ క్లిక్ చేయండి. ఇ-పే ట్యాక్స్పేజీలో, మీరు సేవ్ చేసిన డ్రాఫ్ట్‌లు, జనరేట్ చేసిన చలాన్‌లు మరియు చెల్లింపు చరిత్రవివరాలను చూడవచ్చు.

గమనిక: మీరు TAN వినియోగదారు అయితే, మీరు చలాన్ స్థితి విచారణ (CSI) ఫైల్ ట్యాబ్ నుండి చలాన్ స్థితి విచారణ (CSI) ఫైల్‌ను డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు. దయచేసి చెల్లింపు తేదీలను నమోదు చేయండి (చెల్లింపు నుండి మరియు చెల్లింపు వరకు) మరియు చలాన్ ఫైల్‌ డౌన్‌లోడ్ చేయండి క్లిక్ చేయండి.

దశ 3: ఇ-పే ట్యాక్స్ పేజీలో, ఎంచుకున్న అధీకృత బ్యాంకుల ద్వారా మాత్రమే కొత్త చలాన్ ఫారమ్ (CRN)ని సృష్టించడానికి కొత్త చెల్లింపు ఎంపికను క్లిక్ చేయండి (యాక్సిస్ బ్యాంక్, బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర, కెనరా బ్యాంక్, సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, HDFC బ్యాంక్, ICICI బ్యాంక్, IDBI బ్యాంక్, ఇండియన్ బ్యాంక్, ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్, జమ్మూ కాశ్మీర్ బ్యాంక్, పంజాబ్ అండ్ సింధ్ బ్యాంక్, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, UCO బ్యాంక్, యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, RBL బ్యాంక్ లిమిటెడ్, కరూర్ వైశ్య బ్యాంక్, సౌత్ ఇండియన్ బ్యాంక్, ఇండస్ఇండ్ బ్యాంక్, సిటీ యూనియన్ బ్యాంక్ లిమిటెడ్, DCB బ్యాంక్, ఫెడరల్ బ్యాంక్ మరియు కోటక్ మహీంద్రా బ్యాంక్). ఈ బ్యాంకుల ద్వారా కాకుండా ఇతర వాటి ద్వారా పన్ను చెల్లింపు RBI అందించిన NEFT/RTGS సౌకర్యం ద్వారా చేయవచ్చు.

దశ 4: కొత్త చెల్లింపు పేజీలో, మీకు వర్తించే పన్ను చెల్లింపు టైల్‌పై కొనసాగండి క్లిక్ చేయండి.

PAN/TAN వర్గాన్ని బట్టి, మీరు ఈ క్రింది చెల్లింపు రకాల నుండి ఎంచుకోగలరు:

1	PAN హోల్డర్లు (PAN వర్గాన్ని బట్టి)	ఆదాయపు పన్ను (ముందస్తుగా చెల్లించే పన్ను, స్వీయ మదింపు పన్ను మొదలైనవి) కార్పొరేషన్ పన్ను (ముందస్తుగా చెల్లించే పన్ను, స్వీయ మదింపు పన్ను మొదలైనవి) సాధారణ మదింపు పన్నుగా డిమాండ్ చెల్లింపు (400) సమపరచిన విధింపు/సెక్యూరిటీల లావాదేవీల పన్ను (STT)/వస్తువులు లావాదేవీల పన్ను (CTT) రుసుము/ఇతర చెల్లింపులు 26QB (ఆస్తి విక్రయంపై TDS) ఆస్తిపై TDS డిమాండ్ చెల్లింపు 26QC (ఆస్తి అద్దెపై TDS) ఆస్తి అద్దెపై TDS కోసం డిమాండ్ చెల్లింపు 26QD (నివాస కాంట్రాక్టర్లు మరియు నిపుణలకు చెల్లింపుపై TDS) నివాస కాంట్రాక్టర్లు మరియు నిపుణులకి చెల్లింపుపై TDS కోసం డిమాండ్ చెల్లింపు 26QE (వర్చువల్ డిజిటల్ ఆస్తి బదిలీపై TDS) వర్చువల్ డిజిటల్ ఆస్తి బదిలీపై TDS కోసం డిమాండ్ చెల్లింపు
2	TAN హోల్డర్లు	TDS/TCS చెల్లించండి బకాయి ఉన్న డిమాండ్ చెల్లించండి

గమనిక: ఫారమ్ 26QB, 26QC, 26QD మరియు 26QEకి సంబంధించి (i) విక్రేత (ii) భూస్వామి (iii) మినహాయించు వ్యక్తి మరియు (iv) మినహాయించు వ్యక్తి/విక్రేత యొక్క PAN వరుసగా ఆధార్‌తో లింక్ చేయనందున పనిచేయకుండా ఉంటే, సెక్షన్ 206AA క్రింద ప్రతిపాదించబడిన TDS యొక్క అధిక రేటు వర్తిస్తుంది.

దశ 5: వర్తించే పన్ను చెల్లింపు టైల్‌ను ఎంచుకున్న తర్వాత, దిగువ పట్టిక ప్రకారం వివరాలను నమోదు చేసి, కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

క్రమ సంఖ్య	పన్ను చెల్లింపు వర్గము	నమోదు చేయాల్సిన వివరాలు
1	ఆదాయపు పన్ను (ముందస్తుగా చెల్లించేపన్ను, స్వీయ మదింపు పన్ను మొదలైనవి)	డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి మదింపు సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోండి. అందుబాటులో ఉన్న డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి చెల్లింపు రకాన్ని (మైనర్ హెడ్) ఎంచుకోండి.
2	కార్పొరేషన్ పన్ను (ముందస్తుగా చెల్లించేపన్ను, స్వీయ మదింపు పన్ను మొదలైనవి)	డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి మదింపు సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోండి. అందుబాటులో ఉన్న డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి చెల్లింపు రకం (మైనర్ హెడ్) ఎంచుకోండి.
3	సాధారణ మదింపు పన్ను (400)గా డిమాండ్ చెల్లింపు	అందుబాటులో ఉన్న డిమాండ్ రిఫరెన్స్ నంబర్ (DRNలు) జాబితా నుండి ఎంచుకోండి. మీరు DRN ద్వారా శోధించవచ్చు లేదా మదింపు సంవత్సరం ద్వారా ఫిల్టర్ చేయవచ్చు. DRN అందుబాటులో లేకుంటే, DRN లేకుండా మైనర్ హెడ్ 400 కింద హైపర్‌లింక్ డిమాండ్ చెల్లింపుపై క్లిక్ చేసి, డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి మదింపు సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోండి. దయచేసి మరిన్ని వివరాల కోసం DRN లేకుండా డిమాండ్ చెల్లింపు యూజర్ మాన్యువల్ చూడండి.
4	సమపరచిన విధింపు	డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి మదింపు సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోండి. డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి చెల్లింపు రకాన్ని (మైనర్ హెడ్) ఎంచుకోండి. ఆర్థిక సంవత్సరాన్ని నిర్ధారించండి చెల్లింపు యొక్క వర్గం మరియు స్వభావాన్ని ఎంచుకోండి
5	వస్తువుల లావాదేవీ పన్ను, సెక్యూరిటీల లావాదేవీల పన్ను	డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి మదింపు సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోండి. డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి చెల్లింపు రకాన్ని (మైనర్ హెడ్) ఎంచుకోండి.
6	రుసుము/ఇతర చెల్లింపులు	డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి వర్తించే పన్ను రకాన్ని (మేజర్ హెడ్) ఎంచుకోండి. డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి మదింపు సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోండి. డ్రాప్-డౌన్ ఎంపికల నుండి చెల్లింపు రకాన్ని (మైనర్ హెడ్) ఎంచుకోండి.
7	26QB (ఆస్తి విక్రయంపై TDS)	విక్రేత వివరాలు జోడించండి పేజీలో నివాస స్థితి, PAN, పేరు, PAN వర్గం, విక్రేత యొక్క చిరునామా మరియు సంప్రదింపు వివరాలను నమోదు చేయండి. ఆస్తి రకం, చిరునామా వివరాలు (బదిలీ చేయబడిన ఆస్తి), ఒప్పందం వివరాలు మరియు చెల్లింపు వివరాలను ఆస్తి బదిలీ చేయబడిన వివరాలు జోడించండి పేజీలో నమోదు చేయండి గమనిక: ఫారమ్ 26QBని ఫైల్ చేయడానికి ముందు మీరు విక్రేత యొక్క చెల్లుబాటు అయ్యే PANను తెలుసుకోవాలి. బహుళ విక్రేతలు మరియు కొనుగోలుదారుల కోసం, బహుళ 26QB ఫారమ్‌లను పూరించాలి. విక్రేత ప్రవాసి అయితే ఈ ఫారమ్ వర్తించదు.
8	26QC (ఆస్తి అద్దెపై TDS)	PAN, పేరు, PAN వర్గం, అద్దెదారు యొక్క చిరునామా మరియు సంప్రదింపు వివరాలు అద్దెదారు వివరాలను జోడించండి పేజీలోని వినియోగదారు ప్రొఫైల్ విభాగం నుండి ముందే పూరించబడతాయి. భూస్వామి వివరాలు జోడించండి పేజీలో నివాస స్థితి, PAN, పేరు, PAN వర్గం, భూస్వామి చిరునామా మరియు సంప్రదింపు వివరాలను నమోదు చేయండి. ఆస్తి రకం, చిరునామా వివరాలు (అద్దెకు తీసుకున్న ఆస్తి), ఒప్పందం వివరాలు మరియు చెల్లింపు వివరాలను ఆస్తి అద్దె వివరాలు జోడించండి పేజీలో నమోదు చేయండి గమనిక: మీకు భూస్వామి యొక్క PAN వివరాలు తెలియకుంటే, , ‘భూస్వామి ఫీల్డ్‌లో ‘PANNOTAVBL’ నమోదు చేయబడవచ్చు. ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1961 [‘PANNOTAVBL’ విషయంలో 20% TDS రేటు] నిబంధనల ప్రకారం TDS రేటు విధించబడవచ్చు.బహుళ అద్దెదారులు/భూస్వాముల కోసం, బహుళ 26QC ఫారమ్‌లను పూరించాలి. భూస్వామి ప్రవాసి అయితే ఈ ఫారమ్ వర్తించదు.
9	26QD (నివాస కాంట్రాక్టర్లు మరియు వృత్తి నిపుణులకు చెల్లింపుపై TDS))	P PAN, పేరు, PAN వర్గం, మినహాయించు వ్యక్తి యొక్క చిరునామా మరియు సంప్రదింపు వివరాలు మినహాయించు వ్యక్తి వివరాలు జోడించండి పేజీలోని వినియోగదారు ప్రొఫైల్ విభాగం నుండి ముందే పూరించబడతాయి. మినహాయింపుదారు వివరాలు జోడిచండి పేజీలో మినహాయింపుదారు యొక్క నివాస స్థితి, PAN, పేరు, PAN వర్గం, చిరునామా మరియు సంప్రదింపు వివరాలను నమోదు చేయండి. మినహాయింపు వివరాలు జోడించండి పేజీలో, చెల్లింపు స్వభావం, ఒప్పందం వివరాలు మరియు చెల్లింపు వివరాలను నమోదు చేయండి. గమనిక: మినహాయింపుదారు PAN వివరాలు మీకు తెలియకుంటే, ‘మినహాయింపుదారు ఫీల్డ్ యొక్క PANలో ‘PANNOTAVBL’ నమోదు చేయబడవచ్చు. ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1961 [PANNOTAVBL విషయంలో 20% TDS రేటు] నిబంధనల ప్రకారం TDS రేటు వసూలు చేయబడుతుంది. మినహాయింపుదారు ప్రవాసి అయితే ఈ ఫారమ్ వర్తించదు.
10	26QE (వర్చువల్ డిజిటల్ ఆస్తి బదిలీపై TDS)	మినహాయించు వ్యక్తి PAN ముందుగా పూరించబడుతుంది. మినహాయింపుదారు యొక్క PAN, చిరునామా, మొబైల్ నంబర్ మరియు ఇమెయిల్ ID, బదిలీ తేదీ మరియు పరిశీలన యొక్క మొత్తం విలువను నమోదు చేయండి.
11	ఆస్తిపై TDS డిమాండ్ చెల్లింపు	కొనుగోలుదారు యొక్క PAN ముందుగా పూరించబడుతుంది. విక్రేత PAN నమోదు చేయండి రసీదు సంఖ్య నమోదు చేయండి మదింపు సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోండి
12	ఆస్తి అద్దెపై TDS కోసం డిమాండ్	అద్దెదారు యొక్క PAN ముందుగా పూరించబడుతుంది. భూస్వామి యొక్క PAN నమోదు చేయండి రసీదు సంఖ్య నమోదు చేయండి మదింపు సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోండి
13	నివాస కాంట్రాక్టర్లు మరియు నిపుణులకి చెల్లింపుపై TDS కోసం డిమాండ్ చెల్లింపు	మినహాయింపుదారు PAN ముందుగా పూరించబడుతుంది. మినహాయించు వ్యక్తి PAN నమోదు చేయండి రసీదు సంఖ్య నమోదు చేయండి మదింపు సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోండి
14	వర్చువల్ డిజిటల్ ఆస్తి బదిలీపై TDS కోసం డిమాండ్ చెల్లింపు	మినహాయించు వ్యక్తి యొక్క PAN ముందుగా పూరించబడుతుంది. మినహాయింపుదారు PAN నమోదు చేయండి రసీదు సంఖ్య నమోదు చేయండి మదింపు సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోండి
15	TDS చెల్లించండి (TAN వినియోగదారులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది)	అందుబాటులో ఉన్న ఎంపికల జాబితా నుండి చెల్లింపు స్వభావాన్ని ఎంచుకోండి లేదా ఆదాయపు పన్ను చట్టం 1961 కోడ్/సెక్షన్ ద్వారా ఫిల్టర్ చేయండి. అందుబాటులో ఉన్న ఎంపికల నుండి వర్తించే పన్ను (మేజర్ హెడ్) ఎంచుకోండి.
16	బకాయి ఉన్న డిమాండ్ (TAN వినియోగదారులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది)	అందుబాటులో ఉన్న ఎంపికల జాబితా నుండి చెల్లింపు స్వభావాన్ని ఎంచుకోండి లేదా ఆదాయపు పన్ను చట్టం 1961 కోడ్/సెక్షన్ ద్వారా ఫిల్టర్ చేయండి. అందుబాటులో ఉన్న ఎంపికల నుండి వర్తించే పన్ను (మేజర్ హెడ్) ఎంచుకోండి.

దశ 6: పన్ను విభజన వివరాలు జోడించండిపేజీలో, పన్ను చెల్లింపు పూర్తి మొత్తం బ్రేకప్ జోడించి, కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

క్రమ సంఖ్య	పన్ను చెల్లింపు వర్గము	పన్ను చెల్లింపు విభజన
1	ఫారమ్ 26QB, 26QC, 26QD &26QE కాకుండా ఇతర వర్గం కోసం	వీటికి వివరాలు నమోదు చేయండి: • పన్ను • అదనపు పన్ను • సెస్ • వడ్డీ • జరిమానా • ఇతరులు (PAN వినియోగదారుల కోసం) /సెక్షన్ 234E కింద రుసుము (TAN వినియోగదారుల కోసం)
2	ఫారం-26QB/QC/QD/QE కోసం	వీటికి వివరాలు నమోదు చేయండి: • ప్రాథమిక పన్ను [ఫారమ్-26QB మాత్రమే] మరియు TDS మొత్తం [ఫారమ్-26QC,,26QD మరియు 26QE] • వడ్డీ • సెక్షన్ 234E కింద రుసుము
3	ఫారమ్-26QB/QC/QD/ QE కోసం డిమాండ్ చెల్లింపు కోసం	వీటికి వివరాలు నమోదు చేయండి: • అసలు పన్ను • వడ్డీ • జరిమానా • సెక్షన్ 234E కింద రుసుము
4	సమపరచిన విధింపు కోసం	వీటికి వివరాలు నమోదు చేయండి: • సమపరచిన విధింపు (ప్రాథమిక పన్ను) • వడ్డీ • జరిమానా • ఇతరులు

గమనిక: విభజన మొత్తం సున్నా కాని మొత్తం అయి ఉండాలి.

దశ 7: మీరు చెల్లింపు మోడ్‌ను ఎంచుకోవలసి ఉంటుంది, అయితే ఏ చెల్లింపు చేయాలని ప్రతిపాదించబడింది.దిగువ వివరించిన విధంగా ఐదు చెల్లింపు విధానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

 

క్రమ సంఖ్య	దశ సంఖ్య	చెల్లింపు విధానం
1	దశ 8(a)	నెట్ బ్యాంకింగ్
2	దశ 8(b)	డెబిట్ కార్డ్
3	దశ 8(c)	బ్యాంక్ కౌంటర్‌లో చెల్లించండి
4	దశ 8(d)	RTGS/NEFT
5	దశ 8(e)	చెల్లింపు గేట్‌వే

గమనిక: ఒకసారి చలాన్ ఫారమ్ కోసం చెల్లింపు మోడ్‌ని ఎంచుకుని, దాని కోసం చలాన్ రిఫరెన్స్ నంబర్ (CRN) జనరేట్ చేస్తే, చెల్లింపు సమయంలో చెల్లింపు మోడ్‌ని మార్చలేరు.

దశ 8 (a): నెట్ బ్యాంకింగ్ (అధీకృత బ్యాంకుల) ద్వారా చెల్లింపు కోసం

A. చెల్లింపు మోడ్ ఎంచుకోండిపేజీలో, నెట్ బ్యాంకింగ్ మోడ్‌ని ఎంచుకుని, ఎంపికల నుండి బ్యాంక్ పేరును ఎంచుకుని కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

గమనిక: ఈ సదుపాయం ఎంపిక చేయబడిన అధీకృత బ్యాంకులకు మాత్రమే అందుబాటులో ఉంటుంది. మీ బ్యాంక్ అధీకృత బ్యాంక్ కాకపోతే, పన్ను చెల్లింపు కోసం RTGS/NEFT లేదా చెల్లింపు గేట్‌వే మోడ్‌ని ఎంచుకోవచ్చు.

B. ప్రివ్యూ మరియు చెల్లింపు చేయండి పేజీలో, వివరాలు మరియు పన్ను విభజన వివరాలను వెరిఫై చేసి, ఇప్పుడే చెల్లించండి క్లిక్ చేయండి.

C. నిబంధనలు మరియు షరతులను చదివి అంగీకరించి, బ్యాంక్‌కు సమర్పించండి క్లిక్ చేయండి (మీరు ఎంచుకున్న బ్యాంక్ వెబ్‌సైట్‌కి వెళ్తారు, అక్కడ మీరు లాగిన్ చేసి చెల్లింపు చేయవచ్చు).

 

విజయవంతమైన చెల్లింపు తర్వాత, విజయవంతమైన సందేశం ప్రదర్శించబడుతుంది. భవిష్యత్ సూచనల కోసం మీరు చలాన్ రసీదుని డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు. మీరు ఇ-పే ట్యాక్స్ పేజీలోని చెల్లింపు చరిత్ర మెనులో చేసిన చెల్లింపు వివరాలను చూడవచ్చు.

 

 

గమనిక:

1. మీ బ్యాంక్ అందించినట్లయితే, "ముందస్తు-అధీకృత ఖాతా డెబిట్" మరియు "మేకర్-చెకర్" వంటి నిర్వాహకతలు కూడా బ్యాంక్ పేజీలో అందుబాటులో ఉంటాయి.
2. ముందస్తు-అధీకృత ఖాతా డెబిట్ ఎంపిక కింద, మీరు భవిష్యత్ తేదీకి చెల్లింపును షెడ్యూల్ చేయగలరు. అయితే, చెల్లింపు యొక్క షెడ్యూల్ తేదీ తప్పనిసరిగా చలాన్ ఫారమ్ (CRN) యొక్క "చెల్లుబాటు అయ్యే వరకు" తేదీలో లేదా అంతకంటే ముందు ఉండాలి.

దశ 8 (b): డెబిట్ కార్డ్ (అధీకృత బ్యాంకు) ద్వారా చెల్లింపు కోసం

A: డెబిట్ కార్డ్ మోడ్‌లో, ఎంపికల నుండి బ్యాంక్ పేరును ఎంచుకుని, కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

B: ప్రివ్యూ మరియు పేమెంట్ చేయండి పేజీలో, వివరాలు మరియు పన్ను విభజన వివరాలను వెరిఫై చేసి ఇప్పుడే చెల్లించండి క్లిక్ చేయండి.

C: నిబంధనలు మరియు షరతులను చదివి, ఎంచుకోండి మరియు బ్యాంక్‌కు సమర్పించండి క్లిక్ చేయండి (మీరు ఎంచుకున్న బ్యాంక్ వెబ్‌సైట్‌కి మీరు వెళ్తారు, అక్కడ మీరు మీ డెబిట్ కార్డ్ వివరాలను నమోదు చేసి చెల్లింపు చేయవచ్చు).

 

D: విజయవంతమైన చెల్లింపు తర్వాత, విజయవంతమైన సందేశం ప్రదర్శించబడుతుంది. భవిష్యత్ సూచనల కోసం మీరు చలాన్ రసీదుని డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు. మీరు ఇ-పే ట్యాక్స్ పేజీలోని చెల్లింపు చరిత్ర మెనులో చేసిన చెల్లింపు వివరాలను చూడవచ్చు.

ముఖ్య గమనిక:

ప్రస్తుతానికి, డెబిట్ కార్డ్ మోడ్ ద్వారా ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ (ఇ-పే ట్యాక్స్ సర్వీస్)పై పన్ను చెల్లింపు ఐదు అధీకృత బ్యాంకులలో (కెనరా బ్యాంక్, ICICI బ్యాంక్, ఇండియన్ బ్యాంక్, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా) అందుబాటులో ఉంది.

దశ 8 (c): బ్యాంక్ కౌంటర్లో చెల్లించండి ద్వారా చెల్లింపు కోసం

A. బ్యాంక్ కౌంటర్ లో చెల్లించండి మోడ్‌లో, చెల్లింపు విధానాన్ని (నగదు/చెక్/డిమాండ్ డ్రాఫ్ట్) ఎంచుకుని, కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

గమనిక:

1. రూ. 10,000/- కంటే ఎక్కువ చెల్లింపు నగదు ద్వారా అనుమతించబడదు.
2. CBDT నోటిఫికేషన్ 34/2008 ప్రకారం ఆదాయపు పన్ను చట్టం 1961లోని సెక్షన్ 44AB యొక్క నిబంధనలు వర్తించే ఒక కంపెనీ లేదా ఒక వ్యక్తి (కంపెనీ కాకుండా) అయిన పన్ను చెల్లింపుదారు ఈ పద్ధతిని ఉపయోగించకూడదు.

B. ప్రివ్యూ మరియు డౌన్‌లోడ్ చలాన్ ఫారమ్ పేజీలో, వివరాలు మరియు పన్ను విభజన వివరాలను వెరిఫై చేసి కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

C. చెల్లింపు చేయడానికి బ్యాంక్ సందర్శించండి పేజీలో, చలాన్ రిఫరెన్స్ నంబర్ (CRN)తో విజయవంతంగా జనరేట్ అయిన చలాన్ ఫారమ్ ప్రదర్శించబడుతుంది. చలాన్ ఫారమ్‌ను డౌన్‌లోడ్ చేసి ప్రింట్ చేయండి మరియు ఎంచుకున్న అధీకృత బ్యాంక్ బ్రాంచ్‌లో చెల్లింపు చేయండి.

విజయవంతమైన చెల్లింపు తర్వాత, మీరు ఇ-మెయిల్ ID మరియు ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌తో రిజిస్టర్ చేయబడిన మొబైల్ నంబర్‌కు ధృవీకరణ ఇ-మెయిల్ మరియు SMS అందుకుంటారు. చెల్లింపు విజయవంతం అయిన తర్వాత, చెల్లింపు వివరాలు మరియు చలాన్ రసీదు ఇ-పే ట్యాక్స్ పేజీలో చెల్లింపు చరిత్ర ట్యాబ్ క్రింద అందుబాటులో ఉంటాయి.

ముఖ్యమైన గమనికలు:

ప్రస్తుతానికి, ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ (ఇ-పే ట్యాక్స్ సర్వీస్)పై ఓవర్ ది కౌంటర్ (OTC) విధానం ద్వారా పన్ను చెల్లింపు అధీకృత బ్యాంకులు అంటే కోటక్ మహీంద్రా బ్యాంక్, ఫెడరల్ బ్యాంక్, యాక్సిస్ బ్యాంక్, బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర, కెనరా బ్యాంక్, సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, HDFC బ్యాంక్, ICICI బ్యాంక్, IDBI బ్యాంక్, ఇండియన్ బ్యాంక్, ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్, జమ్మూ కాశ్మీర్ బ్యాంక్, పంజాబ్ అండ్ సింధ్ బ్యాంక్, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, UCO బ్యాంక్, యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, RBL బ్యాంక్ లిమిటెడ్, కరూర్ వైశ్య బ్యాంక్, సౌత్ ఇండియన్ బ్యాంక్, ఇండస్ఇండ్ బ్యాంక్, సిటీ యూనియన్ బ్యాంక్ లిమిటెడ్ మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా అందుబాటులో ఉంది.

• ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌లో ఇ-పే ట్యాక్స్ సేవను ఉపయోగించి CRNని రూపొందించిన తర్వాత మాత్రమే ఈ సదుపాయాన్ని పొందాలి.
• పైన పేర్కొన్న బ్యాంకుల OTC మోడ్‌ని ఉపయోగించి చెల్లింపు చేయడానికి పన్ను చెల్లింపుదారు బ్యాంకు కౌంటర్‌కు చలాన్ ఫారమ్‌ను తీసుకువెళ్ళాలి.

దశ 8 (d): RTGS/NEFT ద్వారా చెల్లింపు కోసం (ఈ సదుపాయాన్ని అందించే ఏ బ్యాంకుకైనా అందుబాటులో ఉంటుంది)

A. చెల్లింపు విధానంగా RTGS/NEFTని ఎంచుకున్నప్పుడు, కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

B. ప్రివ్యూ మరియు డౌన్‌లోడ్ మాండేట్ ఫారమ్ పేజీలో, చెల్లింపు వివరాలు మరియు పన్ను విభజన వివరాలను వెరిఫై చేసి కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

 

C. ఇప్పుడే చెల్లించండి/చెల్లించడానికి బ్యాంక్‌ని సందర్శించండి పేజీలో, చలాన్ రిఫరెన్స్ నంబర్ (CRN)తో విజయవంతంగా జనరేట్ అయిన మాండేట్ ఫారమ్ ప్రదర్శించబడుతుంది. CRN మరియు మాండేట్ ఫారమ్‌ని జనరేట్ చేసిన తర్వాత, మీరు పన్ను చెల్లింపును పూర్తి చేయడానికి లేదా అందుబాటులో ఉన్న బ్యాంకు యొక్క నెట్ బ్యాంకింగ్ సదుపాయాన్ని ఉపయోగించి పన్ను మొత్తాన్ని చెల్లించడానికి మాండేట్ ఫారమ్‌తో పాటు RTGS/NEFT సౌకర్యాన్ని అందించే ఏదైనా బ్యాంక్ శాఖను సందర్శించవచ్చు. [దీని కోసం, మాండేట్ ఫారమ్‌లో లభ్యమయ్యే లబ్ధిదారుల వివరాలతో మీ బ్యాంక్ ఖాతాలో లబ్ధిదారుని జోడించాలి మరియు జోడించిన ఖాతాకు పన్ను మొత్తాన్ని బదిలీ చేయాలి].

విజయవంతమైన చెల్లింపు తర్వాత, మీరు ఇ-మెయిల్ ID మరియు ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌తో రిజిస్టర్ చేయబడిన మొబైల్ నంబర్‌కు ధృవీకరణ ఇ-మెయిల్ మరియు SMS అందుకుంటారు. చెల్లింపు విజయవంతం అయిన తర్వాత, చెల్లింపు వివరాలు మరియు చలాన్ రసీదు ఇ-పే ట్యాక్స్ పేజీలో చెల్లింపు చరిత్ర ట్యాబ్ క్రింద అందుబాటులో ఉంటాయి.

గమనికలు:

1. NEFT/RTGS చెల్లింపులు ఏదైనా బ్యాంకు ద్వారా చేయవచ్చు. మీరు బ్యాంక్‌తో NEFT/RTGS సదుపాయం యొక్క లభ్యతను నిర్ధారించుకోవాలని సూచించబడింది.
2. RBI మార్గదర్శకాలు మరియు బ్యాంక్ పాలసీ ప్రకారం NEFT/RTGS ఛార్జీలు వర్తించవచ్చు మరియు ఛార్జీలు పన్ను మొత్తం కంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి.

ముఖ్యమైన గమనికలు:

• పన్ను చెల్లింపుదారు ఏ బ్యాంకు ద్వారా అయినా RTGS/NEFT మోడ్‌ని ఉపయోగించి కూడా చెల్లింపు చేయవచ్చు.
• ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌లో ఇ-పే ట్యాక్స్ సేవను ఉపయోగించి CRNని రూపొందించిన తర్వాత మాత్రమే ఈ సదుపాయాన్ని పొందాలి.
• పన్ను చెల్లింపుదారు ఈ CRN ద్వారా రూపొందించబడిన మాండేట్ ఫారమ్‌తో బ్యాంక్‌ని సందర్శించాలి, అలాగే ఆదేశ ఫారమ్‌లో అందుబాటులో ఉన్న వివరాలతో ఈ RTGS/NEFT లావాదేవీని చేయడానికి పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ బ్యాంక్ అందించిన ఆన్‌లైన్ సదుపాయాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.

 

దశ 8(e): చెల్లింపు గేట్‌వే ద్వారా చెల్లింపు కోసం (డెబిట్ కార్డ్ / క్రెడిట్ కార్డ్ / నెట్-బ్యాంకింగ్ / UPI ఉపయోగించి):

A: చెల్లింపు గేట్‌వే మోడ్‌లో, చెల్లింపు గేట్‌వే బ్యాంక్‌ని ఎంచుకుని, కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

 

B: ప్రివ్యూ మరియు చెల్లింపు చేయండి పేజీలో, వివరాలను మరియు పన్ను విభజన వివరాలను వెరిఫై చేయండి, ఇప్పుడే చెల్లించండి క్లిక్ చేయండి.

C: నిబంధనలు మరియు షరతులను అంగీకరించి, బ్యాంక్‌కు సమర్పించండి క్లిక్ చేయండి (మీరు ఎంచుకున్న చెల్లింపు గేట్‌వే యొక్క వెబ్‌సైట్‌కి వెళ్తారు, అక్కడ మీరు లాగిన్ చేయవచ్చు లేదా మీ డెబిట్/క్రెడిట్ కార్డ్/UPI వివరాలను నమోదు చేసి చెల్లింపు చేయవచ్చు).

గమనిక:

• చెల్లింపు గేట్‌వే మోడ్ ద్వారా పన్ను చెల్లింపు చేయడానికి రుసుములు/సేవా ఛార్జీలు బ్యాంక్ నిబంధనలు మరియు షరతుల ప్రకారం మరియు ఈ విషయంలో RBI మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ఉంటాయి. ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్/ఆదాయపు పన్ను శాఖ అటువంటి రుసుము ఏదీ వసూలు చేయదని గమనించాలి. అటువంటి ఛార్జీ/ఫీజు బ్యాంకు/పేమెంట్ గేట్‌వేకి వెళుతుంది మరియు పన్ను మొత్తం కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. అయితే, ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాల ప్రకారం, రూపే, యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (UPI) (BHIM-UPI) మరియు యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ క్విక్ రెస్పాన్స్ కోడ్ (UPI QR కోడ్) (BHIM-UPI QR కోడ్) ద్వారా ఆధారితమైన డెబిట్ కార్డ్ ద్వారా చేసే చెల్లింపులపై అటువంటి రుసుములు/మార్జినల్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) ఛార్జీలు విధించబడవు.
• ఆదాయపు పన్ను శాఖకు వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి ఛార్జ్ బ్యాక్ క్లెయిమ్‌లు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ పన్ను చెల్లింపుదారులకు అనుమతించబడవు. సంబంధిత మదింపు సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్‌ను దాఖలు చేసే సమయంలో పన్ను క్రెడిట్‌గా అటువంటి మొత్తాన్ని క్లెయిమ్ చేయాలని మీకు సలహా ఇవ్వబడింది. అయినప్పటికీ, బ్యాంక్ అనుమతించినట్లయితే, మీరు సంబంధిత బ్యాంక్‌తో అటువంటి ఛార్జ్ బ్యాక్ క్లెయిమ్‌ను లేవనెత్తవచ్చు, ఇది ఛార్జ్‌బ్యాక్ క్లెయిమ్‌లను నియంత్రించే RBI యొక్క వర్తించే మార్గదర్శకాల ప్రకారం క్లెయిమ్‌ను ప్రాసెస్ చేయవచ్చు.

 

D: విజయవంతమైన చెల్లింపు తర్వాత, విజయవంతమైన సందేశం ప్రదర్శించబడుతుంది. భవిష్యత్ సూచనల కోసం మీరు చలాన్ రసీదుని డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు. మీరు ఇ-పే ట్యాక్స్ పేజీలోని చెల్లింపు చరిత్ర మెనులో చేసిన చెల్లింపు వివరాలను చూడవచ్చు.

ముఖ్యమైన గమనిక: ప్రస్తుతానికి, పేమెంట్ గేట్‌వే మోడ్ ద్వారా ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ (ఇ-పే టాక్స్ సర్వీస్)పై పన్ను చెల్లింపు ఆరు అధీకృత బ్యాంకుల ద్వారా అందుబాటులో ఉంది, అవి ఫెడరల్ బ్యాంక్, కెనరా బ్యాంక్, బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర, HDFC బ్యాంక్, కోటక్ మహీంద్రా బ్యాంక్ మరియు స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా.

3.2 చలాన్ ఫారమ్ (CRN)ని సృష్టించండి (ప్రీ-లాగిన్)

దశ 1: ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ హోమ్ పేజీకి వెళ్లి ఇ-పే టాక్స్క్లిక్ చేయండి.

దశ 2: ఇ-పే ట్యాక్స్ పేజీలో, PAN/TAN నమోదు చేసి, PAN/TANని నిర్ధారించండి బాక్స్‌లో మళ్లీ నమోదు చేయండి మరియు మొబైల్ నంబర్ (ఏదైనా మొబైల్ నంబర్) నమోదు చేయండి. కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

దశ 3: OTP వెరిఫికేషన్ పేజీలో, దశ 2లో నమోదు చేసిన మొబైల్ నంబర్‌పై అందుకున్న 6-అంకెల OTPని నమోదు చేసి, కొనసాగించండి క్లిక్ చేయండి.

 

గమనిక:

• ఇది కేవలం 15 నిమిషాల పాటు మాత్రమే చెల్లుబాటు అవుతుంది.
• సరైన OTPని నమోదు చేయడానికి మీకు 3 ప్రయత్నాలు ఉన్నాయి.
• OTP గడువు ఎప్పుడు ముగుస్తుందో స్క్రీన్‌పై ఉన్న OTP కౌంట్‌డౌన్ టైమర్ మీకు తెలియజేస్తుంది.
• OTPని మళ్లీ పంపండి క్లిక్ చేసినప్పుడు, కొత్త OTP జనరేట్ చేయబడుతుంది మరియు పంపబడుతుంది.

దశ 4: OTP వెరిఫికేషన్ తర్వాత, నమోదు చేయబడిన PAN/TAN మరియు పేరు(మాస్క్డ్)తో కూడిన విజయవంతమైన సందేశం ప్రదర్శించబడుతుంది. ముందుకు వెళ్లడానికి కొనసాగండి క్లిక్ చేయండి.

దశ 5: ఇ-పే ట్యాక్స్ పేజీలో, మీకు వర్తించే పన్ను చెల్లింపు వర్గంపై కొనసాగండి క్లిక్ చేయండి.

వర్గాన్ని బట్టి, మీరు ఈ క్రింది చెల్లింపు రకం నుండి ఎంచుకోగలరు:

PAN హోల్డర్ కోసం (పన్ను చెల్లింపుదారుల వర్గాన్ని బట్టి)	ఆదాయపు పన్ను (ముందస్తుగా చెల్లించే పన్ను, స్వీయ మదింపు పన్ను మొదలైనవి) కార్పొరేషన్ పన్ను (ముందస్తుగా చెల్లించే పన్ను, స్వీయ మదింపు పన్ను మొదలైనవి) సాధారణ మదింపు పన్నుగా డిమాండ్ చెల్లింపు (400) సమపరచిన విధింపు/సెక్యూరిటీల లావాదేవీల పన్ను (STT)/వస్తువులు లావాదేవీల పన్ను (CTT) రుసుము/ఇతర చెల్లింపులు
TAN హోల్డర్ కోసం	TDS/TCS చెల్లించండి

 

దశ 6: చలాన్ ఫారమ్‌ని సృష్టించండి (CRN) (పోస్ట్ లాగిన్)విభాగం ప్రకారం దశ 5 నుండి దశ 8 వరకు అనుసరించండి.

గమనికలు:

• ప్రీ-లాగిన్ సేవను ఉపయోగించి మీ వివరాలను నమోదు చేస్తున్నప్పుడు మీరు చలాన్ ఫారమ్ (CRN) యొక్క డ్రాఫ్ట్‌ను సేవ్ చేయలేరు.
• నమోదు చేసిన వివరాలు పేజీ సక్రియంగా ఉన్నంత వరకు మాత్రమే అందుబాటులో ఉంటాయి.
• మీరు డ్రాఫ్ట్‌ను సేవ్ చేయాలనుకుంటే, మీరు చలాన్ ఫారమ్ (CRN) పోస్ట్-లాగిన్‌ని సృష్టించాలి. సెక్షన్ 3.1 చూడండి. మరింత తెలుసుకోవడానికి చలాన్ (పోస్ట్ లాగిన్)సృష్టించండి.

3.3. చలానా ఫారం (CRN) (పోస్ట్-లాగిన్, ప్రతినిధి మదింపుదారు) సృష్టించండి

దశ 1: మీ వినియోగదారు ఐడి మరియు పాస్‌వర్డ్‌తో ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ కు లాగిన్ అవ్వండి.

దశ 2: లాగిన్ అయిన తర్వాత, మీరు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న మదింపుదారు PAN/పేరును ఎంచుకోండి.

దశ 3: ఎంచుకున్న మదింపుదారు డ్యాష్ బోర్డ్ లో, ఇ-ఫైల్ > ఇ-పే ట్యాక్స్ పైన క్లిక్ చేయండి. మీరు ఇ-పే ట్యాక్స్ పేజీకి వెళ్తారు. ఇ-పే ట్యాక్స్పేజీలో, మీరు సేవ్ చేసిన డ్రాఫ్ట్‌లు, జనరేట్ చేసిన చలాన్‌లు మరియు చెల్లింపు చరిత్రవివరాలను చూడవచ్చు.

దశ 4: సెక్షన్ 3.1 ప్రకారం దశ 3 నుంచి దశ 8 అనుసరించండి. చలనా ఫారం సృష్టించండి (CRN) (పోస్ట్ లాగిన్).

4. సంబంధిత అంశాలు

• బ్యాంక్ కౌంటర్‌లో చెల్లించండి
• అధీకృత బ్యాంకుల డెబిట్ కార్డ్ ద్వారా పన్ను చెల్లింపు
• అధీకృత బ్యాంకుల నెట్ బ్యాంకింగ్ ద్వారా పన్ను చెల్లింపు
• చెల్లింపు గేట్‌వే ద్వారా పన్ను చెల్లింపు
• NEFT లేదా RTGS ద్వారా పన్ను చెల్లింపు
• చెల్లింపు స్థితి తెలుసుకోండి

నిరాకరణ:

ఈ యూజర్ మాన్యువల్ సమాచారం మరియు సాధారణ మార్గదర్శక ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే జారీచేయబడింది. పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ కేసులకు వర్తించే ఖచ్చితమైన సమాచారం, వివరణలు, స్పష్టీకరణల కోసం సంబంధిత సర్క్యులర్‌లు, నోటిఫికేషన్‌లు, నియమాలు మరియు IT చట్టంలోని నిబంధనలను పరిశీలించాలని సూచించబడింది. ఈ యూజర్ మాన్యువల్ ఆధారంగా తీసుకున్న చర్యలు మరియు/లేదా తీసుకున్న నిర్ణయాలకు విభాగం బాధ్యత వహించదు.