প্ৰাসংগিক কৰ বৰ্ষৰ বাবে মূল্যায়নৰ পৰা আয় বাদ পৰিলে, আয়কৰ আইন, 2025-ৰ ধাৰা 280-ৰ অধীনত জাননী জাৰি কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো চমুকৈ তলত উল্লেখ কৰা হ'ল:

i) তথ্য - মূল্যায়ন বিষয়াৰ ওচৰত এনে তথ্য থাকিব লাগিব, যিয়ে এই কথা সূচায় যে আয় মূল্যায়নৰ পৰা বাদ পৰিছে।

ii) কাৰণ দৰ্শোৱাৰ জাননী- আইনৰ ধাৰা 280-ৰ অধীনত জাননী জাৰি কৰাৰ পূৰ্বে, মূল্যায়ন বিষয়াই নতুন আইনৰ ধাৰা 281(1)-ৰ অধীনত কাৰণ দৰ্শোৱাৰ জাননী জাৰি কৰি কৰদাতাক নিজৰ বক্তব্য উপস্থাপনৰ সুযোগ দিব লাগিব। এই জাননীত কৰযোগ্য আয় মূল্যায়নৰ পৰা বাদ পৰাৰ ইংগিত দিয়া তথ্যসমূহ উল্লেখ কৰা হ'ব আৰু নিৰ্ধাৰিত সময়সীমাৰ ভিতৰত উত্তৰ দাখিল কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰা হ'ব।

iii) উত্তৰ বিবেচনা - AO য়ে কৰদাতাৰ উত্তৰ বিবেচনা কৰিব লাগিব।

iv) কাৰণযুক্ত আদেশ - পুনৰ মূল্যায়নৰ বাবে ই উপযুক্ত গোচৰ হয়নে নহয়, সেই বিষয়ে সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰি, অতিৰিক্ত আয়ুক্ত বা যুটীয়া আয়ুক্তৰ পূৰ্বানুমোদন সাপেক্ষে ধাৰা 281(3)-ৰ অধীনত এটা কাৰণযুক্ত আদেশ জাৰি কৰিব লাগিব।

v) আইনৰ ধাৰা 280-ৰ অধীনত পুনৰ মুকলি কৰাৰ জাননী জাৰি। টোকা: আইনৰ ধাৰা 281(4)-ত উল্লেখ কৰা কিছুমান পৰিস্থিতিত মূল্যায়ন বিষয়াই ধাৰা 281-ত উল্লেখ কৰা প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজন নহয়। তথাপিও, এনে ক্ষেত্ৰতো ধাৰা 280-ৰ অধীনত জাননী জাৰি কৰাৰ পূৰ্বে অতিৰিক্ত আয়ুক্ত বা যুটীয়া আয়ুক্তৰ পূৰ্বানুমোদন লোৱাটো বাধ্যতামূলক।

আইনৰ ধাৰা 280(6)-ত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, তলত দিয়া বিষয়সমূহক আয় মূল্যায়নৰ পৰা বাদ পৰাৰ ইংগিত দিয়া তথ্য বুলি গণ্য কৰা হ'ব:

(i) সংশ্লিষ্ট বৰ্ষৰ বাবে ব'ৰ্ডৰ বিপদাশংকা ব্যৱস্থাপনা কৌশলৰ অধীনত চিনাক্ত কৰা তথ্য।

(ii) মূল্যায়ন আইন অনুসৰি কৰা হোৱা নাছিল বুলি সূচোৱা নিৰীক্ষণ আপত্তিসমূহ।

(iii) আইনৰ ধাৰা 159-ত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, কোনো বিদেশী দেশ বা নিৰ্দিষ্ট ভূখণ্ডৰ চৰকাৰৰ সৈতে হোৱা যিকোনো চুক্তিৰ অধীনত লাভ কৰা তথ্য।

(iv) তথ্য সংগ্ৰহৰ উদ্দেশ্যে আইনৰ ধাৰা 260-ৰ অধীনত অধিসূচিত যিকোনো আঁচনিৰ জৰিয়তে মূল্যায়ন বিষয়াৰ ওচৰত উপলব্ধ হোৱা তথ্য।

(v) ন্যায়াধিকৰণ বা ন্যায়ালয়ৰ আদেশৰ ফলস্বৰূপে ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন হোৱা তথ্য।

(vi) ধাৰা 253-ৰ (উপ-ধাৰা 4-ৰ বাহিৰে) অধীনত চলোৱা সমীক্ষাৰ পৰা লাভ কৰা তথ্য।

(vii) ধাৰা 274(6)-ৰ অধীনত অনুমোদন পেনেলৰ পৰা প্ৰাপ্ত নিৰ্দেশনা।

(viii) আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনত চলা কাৰ্যবাহীত কোনো কৰ্তৃপক্ষ, ন্যায়াধিকৰণ বা ন্যায়ালয়ে দিয়া আদেশত সন্নিবিষ্ট অনুসন্ধান বা নিৰ্দেশনা, অথবা আন যিকোনো আইনৰ অধীনত চলা কাৰ্যবাহীত ন্যায়ালয়ে দিয়া আদেশত সন্নিবিষ্ট অনুসন্ধান বা নিৰ্দেশনা।

নোৱাৰে। আয়কৰ আইন, 1961-ৰ ধাৰা 148-ৰ সমতুল্য নতুন আইনৰ ধাৰা 280-ৰ অধীনত জাননী জাৰি নকৰাকৈ, AOয়ে ধাৰা 279-ৰ অধীনত কোনো মূল্যায়ন, পুনৰ মূল্যায়ন বা পুনৰ গণনা কৰিব নোৱাৰিব।

নতুন আইনৰ ব্যৱস্থা অনুসৰি, সাধাৰণতে AOয়ে ধাৰা 281-ত উল্লেখ কৰা প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰি ধাৰা 281(3)-ৰ অধীনত আদেশ জাৰি কৰাৰ লগতে ধাৰা 280-ৰ অধীনত জাননীও জাৰি কৰিব লাগিব। কিন্তু, তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত AOয়ে ধাৰা 281-ত উল্লেখ কৰা প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজন নহ'ব, যদি তেওঁ লাভ কৰিছে:

(i) নতুন আইনৰ ধাৰা 260-ৰ অধীনত অধিসূচিত মুখামুখিবিহীন তথ্য সংগ্ৰহ আঁচনিৰ অধীনত লাভ কৰা তথ্য;

(ii) অধ্যায় XI-ৰ ব্যৱস্থা অনুসৰি কোনো ব্যৱস্থাক অনুমোদনযোগ্য নহোৱা কৰ পৰিহাৰ ব্যৱস্থা বুলি ঘোষণা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত, সেই ঘোষণা কোনটো বা কোনবোৰ কৰ বৰ্ষত প্ৰযোজ্য হ'ব সেয়া নিৰ্দিষ্ট কৰি ধাৰা 274(6)-ৰ অধীনত অনুমোদন পেনেল এ জাৰি কৰা নিৰ্দেশনা; অথবা

(iii) এই আইনৰ অধীনত আপীল, উল্লেখ বা পুনৰীক্ষণ কাৰ্যবাহীত কোনো কৰ্তৃপক্ষ, ন্যায়াধিকৰণ বা ন্যায়ালয়ে দিয়া আদেশত সন্নিবিষ্ট যিকোনো অনুসন্ধান বা নিৰ্দেশনা, অথবা আন যিকোনো আইনৰ অধীনত চলা কাৰ্যবাহীত ন্যায়ালয়ে দিয়া আদেশত সন্নিবিষ্ট যিকোনো অনুসন্ধান বা নিৰ্দেশনা।

আয়কৰ আইন, 2025-ৰ পুনৰ মূল্যায়ন সম্পৰ্কীয় বিধানসমূহ (ধাৰা 279-286) কৰ বৰ্ষ 2026-27 আৰু তাৰ পিছৰ কৰ বৰ্ষসমূহৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য হ'ব। 1 এপ্ৰিল, 2026-ৰ পূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা যিকোনো কৰ বৰ্ষৰ ক্ষেত্ৰত পুনৰ মূল্যায়নৰ বাবে কেৱল পুৰণি আইনৰ বিধানসমূহহে প্ৰযোজ্য হ'ব।

ধাৰা 286(1) [তালিকা: ক্ৰমিক নং 4]-ত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, ধাৰা 279-ৰ অধীনত পুনৰ মূল্যায়নৰ আদেশ, ধাৰা 280-ৰ অধীনত জাননী জাৰি কৰা বিত্তীয় বৰ্ষৰ শেষৰ পৰা এক বছৰৰ ভিতৰত জাৰি কৰিব লাগিব। অৱশ্যে, কিছুমান নিৰ্দিষ্ট পৰিস্থিতিত (যেনে,স্থানান্তৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ বাবে কৰা প্ৰেৰণসমূহ, ITAT/ন্যায়ালয়ৰ স্থগিতাদেশ আদি) সময়সীমা বৃদ্ধি আৰু কিছুমান সময় বাদ দিয়াৰ ব্যৱস্থাও আছে।

হয়। আয়কৰ আইন, 2025-ৰ ধাৰা 536(2)(c)-ত স্পষ্টভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে যে, নতুন আইন বলবৎ হোৱাৰ তাৰিখত বিচাৰাধীন থকা যিকোনো কাৰ্যবাহীৰ ক্ষেত্ৰত বাতিল কৰা পুৰণি আইনৰ বিধানসমূহেই প্ৰযোজ্য হৈ থাকিব। সেয়েহে, পুৰণি আইনৰ অধীনত ইতিমধ্যে আৰম্ভ কৰা পুনৰ মূল্যায়ন কাৰ্যবাহী আয়কৰ আইন, 1961-ৰ বিধানসমূহৰ অধীনতেই পৰিচালিত হ'ব। উদাহৰণ: মূল্যায়ন বিষয়াই 2025 চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত মূঃবঃ 2023-24-ৰ বাবে শ্ৰী X-লৈ পুৰণি আইনৰ ধাৰা 148A(1)-ৰ অধীনত জাননী জাৰি কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত 2026 চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ধাৰা 148-ৰ অধীনত জাননী জাৰি কৰিছিল। মূল্যায়নৰ আদেশ 01.04.2026-ৰ পিছত জাৰি কৰা হ'লেও, পুনৰ মূল্যায়ন পুৰণি আইনৰ অধীনতেই সম্পূৰ্ণ কৰা হ'ব।

হয়, 1 এপ্ৰিল, 2026-ৰ পিছতো, মূল্যায়ন, পুনৰ মূল্যায়ন, সংশোধন, জৰিমনা, পুনৰীক্ষণ আদি কাৰ্যবাহী মূঃবঃ 2026-27 পৰ্যন্তৰ পূৰ্বৰ মূল্যায়ন বৰ্ষসমূহৰ ক্ষেত্ৰত পুৰণি আইনৰ অধীনত আৰম্ভ আৰু সম্পূৰ্ণ কৰিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, FY 2027-28-ত, যদি আয়কৰ আইন, 1961-ত নিৰ্ধাৰিত পুনৰ মুকলি কৰাৰ চৰ্তসমূহ পূৰণ হয়, তেন্তে বিভাগে মূঃবঃ 2023-24-ৰ মূল্যায়ন পুৰণি আইনৰ অধীনত পুনৰ মুকলি কৰিব পাৰে।

হয়, আয়কৰ আইন, 2025-ৰ ধাৰা 536(2)(c)-ত স্পষ্টভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে যে, নতুন আইন বলবৎ হোৱাৰ তাৰিখত বিচাৰাধীন থকা যিকোনো কাৰ্যবাহীৰ ক্ষেত্ৰত বাতিল কৰা পুৰণি আইনৰ বিধানসমূহেই প্ৰযোজ্য হৈ থাকিব। যিহেতু পুৰণি আয়কৰ আইন, 1961-ৰ ধাৰা 148A(1)-ৰ অধীনত জাননী জাৰি কৰি কাৰ্যবাহী আৰম্ভ কৰা হৈছিল, সেয়েহে তাৰ ফলস্বৰূপে গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া সকলো পৰৱৰ্তী ব্যৱস্থা—যেনে, ধাৰা 148A(3)-ৰ অধীনত আদেশ আৰু ধাৰা 148-ৰ অধীনত জাননী জাৰি—আয়কৰ আইন, 1961-ৰ বিধানসমূহৰ অধীনতেই পৰিচালিত হ'ব। কিন্তু, এনে ধৰণে কাৰ্যবাহী অব্যাহত ৰখাটো আয়কৰ আইন, 1961-ৰ ধাৰা 149-ত নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা মানি চলাৰ চৰ্তসাপেক্ষ। উদাহৰণস্বৰূপে, AOয়ে মূঃবঃ 2022-23-ৰ বাবে 20 মাৰ্চ, 2026-ত এজন কৰদাতালৈ ধাৰা 148A(1)-ৰ অধীনত কাৰণ দৰ্শোৱাৰ জাননী জাৰি কৰিছিল। কৰদাতাৰ উত্তৰ বিবেচনা কৰাৰ পিছত, AO-য়ে 15 এপ্ৰিল, 2026-ত ধাৰা 148A(3)-ৰ অধীনত আদেশ জাৰি কৰে আৰু 30 এপ্ৰিল, 2026-ত পুৰণি আইনৰ ধাৰা 148-ৰ অধীনত জাননী জাৰি কৰে। নতুন আইন 1 এপ্ৰিল, 2026-ৰ পৰা বলবৎ হ'লেও, এই সকলো ব্যৱস্থা বৈধ বুলি গণ্য হ'ব।

যিহেতু মূঃবঃ 2026-27 বা তাৰ পূৰ্বৰ যিকোনো মূল্যায়ন বৰ্ষৰ মূল্যায়ন কাৰ্যবাহী পুৰণি আইনৰ অধীনত পৰিচালিত হয়, সেয়েহে পুৰণি আইনৰ ধাৰা 151-ত নিৰ্ধাৰিত অনুমোদনৰ স্তৰ প্ৰযোজ্য হ'ব। সেই অনুসৰি, আয়কৰ আইন, 1961-ৰ ধাৰা 148 আৰু 148A-ৰ উদ্দেশ্যে অতিৰিক্ত আয়ুক্ত, অতিৰিক্ত সঞ্চালক, যুটীয়া আয়ুক্ত বা যুটীয়া সঞ্চালকক নিৰ্দিষ্ট কৰ্তৃপক্ষ হিচাপে গণ্য কৰা হ'ব।

হয়। যিহেতু সমগ্ৰ পুনৰ মূল্যায়ন কাৰ্যবাহী পুৰণি আইনৰ অধীনত পৰিচালিত হয় (ধাৰা 536(2)(c) অনুসৰি), সেয়েহে কৰদাতাই পুৰণি আইনৰ বিধান অনুসৰি ধাৰা 148-ৰ জাননীৰ প্ৰত্যুত্তৰত ৰিটাৰ্ণ দাখিল কৰিব লাগিব। এই ৰিটাৰ্ণ জাননীত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ ভিতৰত, আৰু ধাৰা 148-ৰ অধীনত জাননী জাৰি কৰা মাহৰ শেষৰ পৰা সৰ্বাধিক তিনি মাহৰ ভিতৰত দাখিল কৰিব লাগিব। ITR দাখিল কৰিবলগীয়া ফৰ্মখনো আয়কৰ আইন, 1961-ৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ফৰ্ম হ'ব।

হয়। এই দুয়োটা ভিন্ন আয়কালৰ বাবে দুটা পৃথক আইনৰ অধীনত চলা স্বতন্ত্ৰ কাৰ্যবাহী। প্ৰয়োজন হ'লে বিভাগে এই দুয়োটা কাৰ্যবাহী সমান্তৰালভাৱে চলাব পাৰে। মূঃবঃ 2024-25-ৰ পুনৰ মূল্যায়ন কাৰ্যবাহী পুৰণি আইনৰ অধীনত পৰিচালিত হ'ব, আনহাতে TY 2026-27-ৰ মূল্যায়ন কাৰ্যবাহী নতুন আইনৰ অধীনত পৰিচালিত হ'ব।

ধাৰা 536(2)(d)-ত স্পষ্টভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে যে 1 এপ্ৰিল, 2026-ৰ পূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা যিকোনো কৰ বৰ্ষৰ বাবে জৰিমনা আৰোপৰ কাৰ্যবাহী আৰম্ভ কৰা আৰু জৰিমনা আৰোপ কৰা পুৰণি আইনৰ অধীনতেই কৰিব পাৰি, যেন নতুন আইন প্ৰণয়নেই নহৈছিল। সেয়েহে, পূৰ্বৰ বছৰৰ পুনৰ মূল্যায়নৰ ফলত উদ্ভৱ হোৱা জৰিমনাসমূহ আয়কৰ আইন, 1961-ত নিৰ্ধাৰিত জৰিমনা মাপকাঠিৰ অধীনতহে পৰিচালিত হ'ব।