1. আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনত TDS / TCS, অগ্ৰিম কৰ বা স্ব-মূল্যায়ন কৰৰ জৰিয়তে আয়কৰ পৰিশোধ কৰাৰ মৌলিক বাধ্যবাধকতা অব্যাহত থাকিবনে?
হয়। উৎসত কৰ কৰ্তন বা সংগ্ৰহ (TDS / TCS), অগ্ৰিম কৰ, স্ব-মূল্যায়ন কৰ বা নিয়মীয়া মূল্যায়নৰ জৰিয়তে আয়কৰ পৰিশোধ কৰাৰ মৌলিক বাধ্যবাধকতা আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনত অপৰিৱৰ্তিতভাৱে অব্যাহত আছে। নতুন আইনখনে কৰ পৰিশোধৰ পদ্ধতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা বিদ্যমান কাঠামোৰ কোনো পৰিৱৰ্তন কৰা নাই; বৰঞ্চ বিধিগত ভাষা সৰল কৰি বৰ্তমানৰ অনুপালন কাঠামো অক্ষুণ্ণ ৰাখিছে।
2. আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনত কৰ পৰিশোধৰ অনুমোদিত পদ্ধতিসমূহত কোনো পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে নেকি?
নাই। আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনত কৰ পৰিশোধৰ পদ্ধতিসমূহ অপৰিৱৰ্তিত আছে। চৰকাৰে সময়ে সময়ে জাননীযোগে নিৰ্ধাৰণ কৰা অনুসৰি, ইলেক্ট্ৰনিক পৰিশোধ ব্যৱস্থাসহ অনুমোদিত বেংকিং মাধ্যমৰ জৰিয়তে কৰ পৰিশোধ কৰিব লাগিব।
3. আয়কৰ আইন, 1961-ত অন্তৰ্ভুক্ত উৎসত কৰ কৰ্তন (TDS) সম্পৰ্কীয় বিধানসমূহৰ ক্ষেত্ৰত আয়কৰ আইন, 2025-ত কি পৰিৱৰ্তন প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছে?
মুঠতে, নীতিগতভাৱে কোনো পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই; কিন্তু নতুন আইনখনত TDS-সম্পৰ্কীয় বিধানসমূহ সৰল আৰু তালিকাভুক্ত ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে। আয়কৰ আইন, 1961-ৰ সকলো TDS ধাৰা (ধাৰা 192 ৰ পৰা 194T লৈ) এতিয়া আয়কৰ আইন, 2025-ৰ ধাৰা 392 আৰু ধাৰা 393-ৰ অধীনত একত্ৰিত কৰা হৈছে। ধাৰা 392-ত ‘বেতন’ শীৰ্ষক অধীনত কৰা পৰিশোধৰ ওপৰত উৎসত কৰ কৰ্তন সম্পৰ্কীয় বিধানসমূহ উল্লেখ কৰা হৈছে। আনহাতে, ধাৰা 393-ত কমিছন বা দালালি, ভাড়া, নিৰ্দিষ্ট অচল সম্পত্তি (কৃষিভূমিৰ বাহিৰে) হস্তান্তৰৰ বাবদ কৰা পৰিশোধ, আৰু অন্যান্য নিৰ্দিষ্ট পৰিশোধৰ ওপৰত উৎসত কৰ কৰ্তন সম্পৰ্কীয় বিধানসমূহ সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। নতুন আইনৰ ধাৰা 393-ত তিনিটা তালিকা সন্নিবিষ্ট আছে, যিবোৰ ক্ৰমে তিনিটা বিস্তৃত পৰিশোধগ্ৰাহক শ্ৰেণীৰ বাবে প্ৰযোজ্য—আৱাসিক , অনা-আৱাসিক আৰু যিকোনো ব্যক্তি । প্ৰতিটো তালিকাত সংশ্লিষ্ট আয় বা পৰিশোধৰ প্ৰকৃতি, আৰ্থিক সীমা, পৰিশোধকাৰী/ব্যক্তি আৰু প্ৰযোজ্য TDS-ৰ হাৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। TDS/TCS-ৰ হাৰ আৰু আৰ্থিক সীমাসমূহ মূলতঃ পুৰণি আইনৰ সৈতে একেই ৰখা হৈছে। সঠিক TDS/TCS-ৰ হাৰৰ বাবে, প্ৰযোজ্য অনুসৰি নতুন আইন আৰু বিত্ত আইনৰ সংশ্লিষ্ট বিধানসমূহ চাব পাৰে।
4. পৰিৱৰ্তনকালীন সময়ছোৱাত TDS-সম্পৰ্কীয় বাধ্যবাধকতাসমূহ কোনখন আইনৰ অধীনত পৰিচালিত হ'ব?
TDS-সম্পৰ্কীয় বাধ্যবাধকতাসমূহ সেই বিত্তীয় বছৰৰ বাবে প্ৰযোজ্য আইনৰ অধীনত পৰিচালিত হ'ব, যি বিত্তীয় বছৰত সংশ্লিষ্ট ধন পৰিশোধ বা জমা কৰা হয়। সেই অনুসৰি, 31 মাৰ্চ, 2026-ৰ ভিতৰত পৰিশোধ বা জমা কৰা যিকোনো ধনৰ ক্ষেত্ৰত আয়কৰ আইন, 1961-ৰ বিধানসমূহ প্ৰযোজ্য হ'ব। আনহাতে, 1 এপ্ৰিল, 2026 বা তাৰ পিছত পৰিশোধ বা জমা কৰা যিকোনো ধনৰ ক্ষেত্ৰত আয়কৰ আইন, 2025-ৰ সংশ্লিষ্ট উৎসত কৰ কৰ্তন সম্পৰ্কীয় বিধানসমূহ প্ৰযোজ্য হ'ব।
5. 01 এপ্ৰিল 2026-ৰ পিছত কৰা TDS/TCS-ৰ ক্ষেত্ৰত কোনটো ধাৰা উল্লেখ কৰিব লাগিব?
01 এপ্ৰিল 2026 বা তাৰ পিছত সম্পন্ন হোৱা লেনদেনৰ ক্ষেত্ৰত, কৰ কৰ্তনকাৰী/কৰ সংগ্ৰহকাৰীয়ে আয়কৰ আইন, 2025-ৰ ধাৰা 393-ৰ (বা TCS-ৰ ক্ষেত্ৰত ধাৰা 394-ৰ) সংশ্লিষ্ট তালিকাৰ ক্ৰমাংক উল্লেখ কৰিব লাগিব। এনে লেনদেনৰ বাবে আয়কৰ আইন, 1961-ৰ পুৰণি ধাৰাসমূহ, যেনে 194C, 194J বা 194H উল্লেখ কৰিলে প্ৰণালীগত বৈধতা সম্পৰ্কীয় ত্ৰুটি হ'ব পাৰে।
উদাহৰণ: M/s. XYZ উদ্যোগসমূহ-এ 5 এপ্ৰিল , 2026 তাৰিখে এজন ঠিকাদাৰক পৰিশোধ কৰে।
কৰ বৰ্ষ 2026-27-ৰ Q1-ৰ TDS ৰিটাৰ্ণ দাখিল কৰাৰ সময়ত, প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পুৰণি আইনৰ ধাৰা 194C-ৰ পৰিৱৰ্তে নতুন আইনৰ ধাৰা 393(1) [তালিকা: ক্ৰমিক নং 6(i)]উল্লেখ কৰিব লাগিব।
6. মাৰ্চ–এপ্ৰিল 2026 সময়ছোৱা জুৰি চলি থকা চুক্তি বা সেৱাসমূহৰ ক্ষেত্ৰত TDS কেনেদৰে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়?
বিলুপ্ত কৰা আয়কৰ আইন, 1961-ৰ বিধানসমূহৰ দৰেই, আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনতো TDS-ৰ প্ৰযোজ্যতা “জমা বা পৰিশোধ – যিটো ঘটনা আগতে ঘটে” এই ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
যদি জমা বা পৰিশোধৰ ভিতৰত যিটো ঘটনা আগতে ঘটে, সেয়া 31 মাৰ্চ, 2026 â বা তাৰ আগতে হয় আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনৰ TDS-সম্পৰ্কীয় বিধানসমূহ প্ৰযোজ্য হ'ব।
যদি জমা বা পৰিশোধৰ ভিতৰত যিটো ঘটনা আগতে ঘটে, সেয়া 01 এপ্ৰিল, 2026 â বা তাৰ পিছত হয় আয়কৰ আইন, 2025-ৰ ধাৰা 393-ৰ অধীনৰ TDS-সম্পৰ্কীয় বিধানসমূহ প্ৰযোজ্য হ'ব।
7. চৰকাৰী একাউণ্টত TDS জমা দিয়াৰ শেষ তাৰিখ কি আৰু আয়কৰ আইন, 2025-ত এই সময়সীমাৰ ক্ষেত্ৰত কোনো পৰিৱৰ্তন আছে নেকি?
আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনত, সাধাৰণভাৱে TDS কৰ্তনৰ মাহৰ পিছৰ মাহৰ 7 তাৰিখৰ ভিতৰত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ একাউণ্টত জমা দিব লাগে। এই সাধাৰণ নিয়মৰ কিছুমান ব্যতিক্ৰমো আছে;
(i) মাৰ্চ মাহত কৰ্তন কৰা TDS-ৰ ক্ষেত্ৰত, চৰকাৰ-বহিৰ্ভূত কৰ্তনকাৰীৰ বাবে শেষ তাৰিখ 30 এপ্ৰিল হয়; আৰু
(ii) পুৰণি আইনৰ ধাৰা 194-IA, 194-IB, 194M আৰু 194S-ৰ অধীনত TDS (অচল সম্পত্তি ক্ৰয়, নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তি/HUF দ্বাৰা ভাড়া পৰিশোধ, ব্যক্তি/HUF দ্বাৰা ঠিকাদাৰ/পেশাদাৰলৈ পৰিশোধ, আৰু ভাৰ্চুৱেল ডিজিটেল সম্পত্তি হস্তান্তৰ সম্পৰ্কীয় চালান-সহ-বিবৃতি ক্ষেত্ৰসমূহ)ৰ বাবে, কৰ কৰ্তনৰ মাহ শেষ হোৱাৰ পিছৰ 30 দিনৰ ভিতৰত কৰ জমা দিব লাগে।
আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনত, চৰকাৰী একাউণ্টত কৰ জমা দিয়াৰ শেষ তাৰিখ নিয়মাৱলীৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত হৈ থাকে। আয়কৰ নিয়ম, 2026 (নিয়ম 218, যি পুৰণি নিয়ম 30-ৰ সমতুল্য) ত একে সময়সীমাসমূহ বজাই ৰখা হৈছে, কোনো নীতিগত পৰিৱৰ্তন নকৰাকৈ।
8. 2026 চনৰ মাৰ্চ মাহত কৰ্তন কৰা উৎসত কৰ চৰকাৰী একাউণ্টত জমা দিয়াৰ শেষ তাৰিখ কি?
2026 চনৰ মাৰ্চ মাহত কৰ্তন কৰা কৰ চৰকাৰী একাউণ্টত 30 এপ্ৰিল, 2026-ৰ ভিতৰত জমা দিব লাগিব, চৰকাৰ-বহিৰ্ভূত কৰ্তনকাৰীৰ ক্ষেত্ৰত। চৰকাৰী কৰ্তনকাৰীয়ে যদি চালানৰ জৰিয়তে TDS জমা কৰে, তেন্তে শেষ তাৰিখ 7 এপ্ৰিল, 2026 হ’ব। কোনো ধৰণৰ বিলম্ব বা ব্যতিক্ৰম হ’লে সুত আৰু দণ্ডমূলক ব্যৱস্থা আৰোপ হ’ব পাৰে।
9. 31.03.2026-ৰ আগতে পৰিশোধ বা জমা কৰা ধনৰ ওপৰত 1 এপ্ৰিল 2026-ৰ পিছত TDS জমা দিলে, সেই ক্ষেত্ৰত চালানটো আয়কৰ আইন, 1961-ৰ হ’ব নে আয়কৰ আইন, 2025-ৰ?
নীতিগতভাৱে, TDS কৰ্তন আৰু জমা দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰ কৰ্তনৰ তাৰিখৰ সৈতে সংযুক্ত। যিহেতু TDS-ৰ বাধ্যবাধকতা পৰিশোধ বা জমা পৰিশোধ গ্ৰহণকাৰীলৈ কৰাৰ তাৰিখতেই নিশ্চিত হয়, সেয়েহে যদি 31.03.2026-ৰ আগতে পৰিশোধ বা জমা কৰা হয়, তেন্তে পুৰণি চালান ব্যৱস্থা প্ৰযোজ্য হ’ব।
এইদৰে, যদি 1961 আইনৰ অধীনত পৰিৱৰ্তন তাৰিখৰ আগতে কৰ কৰ্তন কৰা হয়, তেন্তে জমা দিয়াৰ বাধ্যবাধকতাও সেই 1961 আইনৰ অধীনতেই অব্যাহত থাকিব। সেই অনুসৰি, 01.04.2026-ৰ আগতে কৰ্তন কৰা TDS জমা দিয়াৰ বাবে আয়কৰ আইন, 1961-ৰ সৈতে সংযুক্ত বিদ্যমান চালান আৰু পৰিশোধ কৰা কোডসমূহেই ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব।
10. যদি 01 এপ্ৰিল 2026-ৰ আগতে প্ৰাপকৰ একাউণ্টত জমা কৰাৰ সময়ত ইতিমধ্যে উৎসত কৰ কৰ্তন কৰা হৈছে, তেন্তে 01 এপ্ৰিল 2026 বা তাৰ পিছত কৰা বাস্তৱ পৰিশোধৰ সময়ত পুনৰ কৰ কৰ্তন কৰাৰ কোনো প্ৰয়োজন আছে নেকি?
নাই। এনে পৰিস্থিতিত, আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনত প্ৰাপকৰ একাউণ্টত ধন জমা কৰাৰ তাৰিখতে যদি ইতিমধ্যে কৰ কৰ্তন কৰা হৈছে, তেন্তে একে ধনৰ ওপৰত আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনত পুনৰ কৰ কৰ্তনৰ কোনো প্ৰয়োজন নহয়।
11. যদি 31 মাৰ্চ, 2026-লৈ বৈধ নিম্ন উৎসত কৰ কৰ্তন প্ৰমাণপত্ৰ অনুসৰি আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনত কৰ কৰ্তন কৰা হয়, তেন্তে সংশ্লিষ্ট কৰ 1 এপ্ৰিল, 2026-ৰ পিছত চৰকাৰী একাউণ্টত জমা দিলেও সেই কৰ্তন আইনগতভাৱে বৈধ হৈ থাকিবনে?
হয়, যদি পৰিশোধ বা জমা কৰাৰ ঘটনা 31 মাৰ্চ, 2026 বা তাৰ আগতে ঘটে, তেন্তে নিম্ন হাৰত কৰ কৰ্তনৰ বাবে 31 মাৰ্চ, 2026-লৈ বৈধ নিম্ন উৎসত কৰ কৰ্তন প্ৰমাণপত্ৰসহ TDS-সম্পৰ্কীয় অনুপালনসমূহ আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনত অব্যাহত থাকিব। এনে কৰ 31 মাৰ্চ, 2026-ৰ পিছত চৰকাৰী কোষাগাৰত জমা দিলেও, আয়কৰ আইন, 1961 আৰু সেই আইনৰ অধীনত জাৰি কৰা নিম্ন কৰ কৰ্তন প্ৰমাণপত্ৰৰ বিধানসমূহেই প্ৰযোজ্য হৈ থাকিব।
12. পুৰণি আইনৰ ধাৰা 197-ৰ অধীনত জাৰি কৰা নিম্ন/শূন্য উৎসত কৰ কৰ্তন প্ৰমাণপত্ৰ 1 এপ্ৰিল, 2026 বা তাৰ পিছত কৰা পৰিশোধ/জমাৰ ক্ষেত্ৰত বৈধ হৈ থাকিবনে?
হয়। আয়কৰ আইন, 1961-ৰ ধাৰা 197-ৰ অধীনত জাৰি কৰা প্ৰমাণপত্ৰ 1 এপ্ৰিল, 2026 বা তাৰ পিছত কৰা পৰিশোধ/জমাৰ ক্ষেত্ৰতো বৈধ হৈ থাকিব, যদিহে সেই প্ৰমাণপত্ৰটো কৰ বৰ্ষ 2026–27-ৰ বাবে অনুমানিত প্ৰাপ্য আয়ৰ ক্ষেত্ৰত নিম্ন/শূন্য হাৰত কৰ কৰ্তনৰ বাবে জাৰি কৰা হয়।
13. নতুন আইনৰ অধীনত বিলম্বিত TDS/TCS জমা দিয়াৰ বাবে সুতৰ হাৰৰ কোনো পৰিৱৰ্তন আছে নেকি?
নাই। TDS/TCS কৰ্তন বা জমা দিয়াত বিলম্ব হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য সুতৰ হাৰসমূহ পুৰণি আইনৰ অধীনত নিৰ্ধাৰিত হাৰৰ দৰেই অপৰিৱৰ্তিত হৈ আছে। আয়কৰ আইন, 2025-ৰ ধাৰা 398(3)(a) অনুসৰি, সুত নিম্নলিখিতভাৱে গণনা কৰা হয়:
(i) TDS/TCS কৰ্তন/সংগ্ৰহ নকৰিলে: কৰ কৰ্তন বা সংগ্ৰহ কৰিবলগীয়া তাৰিখৰ পৰা প্ৰকৃততে কৰ কৰ্তন/সংগ্ৰহ কৰা তাৰিখলৈকে প্ৰতিমাহ বা তাৰ অংশৰ বাবে 1% সুত — ধাৰা 398(3)(a)(i)।
(ii) TDS/TCS কৰ্তন/সংগ্ৰহ কৰাৰ পিছত জমা নিদিলে: কৰ কৰ্তন বা সংগ্ৰহ কৰাৰ তাৰিখৰ পৰা প্ৰকৃততে চৰকাৰী একাউণ্টত পৰিশোধ কৰা তাৰিখলৈকে প্ৰতিমাহ বা তাৰ অংশৰ বাবে 1.5% সুত — ধাৰা 398(3)(a)(ii)।
14. নতুন আয়কৰ আইন, 2025-ত অগ্ৰিম কৰ সম্পৰ্কীয় বিধানসমূহত কোনো পৰিৱৰ্তন আছে নেকি?
অগ্ৰিম কৰ সম্পৰ্কীয় বিধানসমূহৰ ক্ষেত্ৰত কোনো নীতিগত পৰিৱৰ্তন কৰা হোৱা নাই। কিন্তু এই বিধানসমূহ অধিক সৰল আৰু সহজে পঢ়িব পৰা ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে, নিম্নলিখিত পদ্ধতিত—
(i) কৰদাতাই নিজে স্বেচ্ছাই কৰা পৰিশোধ আৰু আয়কৰ বিষয়াৰ আদেশ অনুসৰি কৰা পৰিশোধৰ বিধানসমূহ বিভ্ৰান্তি এৰাবলৈ পৃথক দুটা ধাৰাত বিভক্ত কৰা হৈছে।
(ii) অপ্রয়োজনীয় বিধানসমূহ আঁতৰোৱা হৈছে।
(iii) নতুন আইনৰ ধাৰা 405-ত অগ্ৰিম কৰ দায়িত্ব গণনাৰ বাবে এটা সূত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
15. মূল্যায়ন বৰ্ষ 2026–27 (FY 2025–26)-ৰ অন্তিম অগ্ৰিম কৰ কিস্তি 15 মাৰ্চ, 2026-ত পৰিশোধ কৰিবলগীয়া। এই পৰিশোধ কোনখন আইনৰ অধীনত পৰিচালিত হ’ব?
অগ্ৰিম কৰৰ দায়িত্ব নতুন আইন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ তাৰিখৰ সৈতে নহয়, বৰঞ্চ যি কৰ বৰ্ষৰ আয়ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, সেই কৰ বৰ্ষৰ সৈতে সংযুক্ত। যিহেতু এই কিস্তিটো FY 2025–26-ত অৰ্জিত আয়ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু 1 এপ্ৰিল, 2026-ৰ আগতে পৰিশোধ কৰা হয়, সেয়েহে এই অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধ আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনত পৰিচালিত হ’ব।
16. যদি FY 2025–26 (AY 2026–27)-ৰ বাবে অগ্ৰিম কৰ কম পৰিমাণে পৰিশোধ কৰা হয় আৰু FY 2026–27-ত তাৰ ওপৰত সুত আৰোপ কৰা হয়, তেন্তে সেই সুত কোনখন আইনৰ অধীনত পৰিচালিত হ’ব?
FY 2025–26-ত অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধ কৰাৰ বাধ্যবাধকতাৰ সৃষ্টি হৈছিল আৰু এই বাধ্যবাধকতা আয়কৰ আইন, 1961-ৰ বিধানসমূহৰ অধীনত সৃষ্টি হৈছিল। প্ৰাপ্য অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধ নকৰাৰ ত্ৰুটিও নতুন আইন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ আগতেই সংঘটিত হৈছিল। সেই অনুসৰি, ইয়াৰ ফলস্বৰূপ সুত পৰিশোধ কৰাৰ দায়িত্বও আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনত পৰিচালিত হ’ব। এনে পৰিস্থিতিত, কৰদাতাই অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধ নকৰাৰ বাবে আয়কৰ আইন, 1961-ৰ ধাৰা 234B (অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধ নকৰাৰ ত্ৰুটি) আৰু ধাৰা 234C (অগ্ৰিম কৰৰ কিস্তি পিছুৱাই দিয়াৰ ত্ৰুটি)-ৰ অধীনত সুত পৰিশোধ কৰিব লাগিব।
17. নতুন আইনৰ অধীনত অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধৰ সীমা কি?
আয়কৰ আইন, 2025-ৰ ধাৰা 404-ৰ অধীনত, অগ্ৰিম কৰ সম্পৰ্কীয় বিধান অনুসৰি গণনা কৰা বছৰৰ ভিতৰত পৰিশোধযোগ্য কৰৰ পৰিমাণ 10,000 টকা বা তাতকৈ অধিক হ'লে অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধ কৰিব লাগিব। এই সীমা পুৰণি আইনৰ দৰেই অপৰিৱৰ্তিত আছে।
18. কৰ বৰ্ষ 2026–27 (বিত্তীয় বৰ্ষ 2026–27)-ৰ অগ্ৰিম কৰৰ প্ৰথম কিস্তি 15 জুন, 2026-ত পৰিশোধ কৰিবলগীয়া। এনে পৰিশোধৰ ক্ষেত্ৰত কোনখন আইন প্ৰযোজ্য হ’ব?
বিত্তীয় বৰ্ষ 2026–27-ত অৰ্জিত আয় আয়কৰ আইন, 2025-ৰ বিধানসমূহ অনুসৰি কৰযোগ্য হ’ব। সেই অনুসৰি, কৰ বৰ্ষ 2026–27-ৰ বাবে অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধৰ দায়িত্ব নতুন আইনৰ অধীনত সৃষ্টি হ’ব আৰু সেই অনুসৰিয়েই পৰিশোধ কৰিব লাগিব।
19. অনুমানভিত্তিক কৰ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ব্যৱসায়িক আয়ৰ ওপৰত কৰ পৰিশোধ কৰা কৰদাতাসকলৰ বাবে নতুন আইনৰ অধীনত অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি?
নতুন আইনৰ অধীনত, অনুমানভিত্তিক কৰ ব্যৱস্থা (ধাৰা 58)-ৰ বিকল্প বাছনি কৰা কৰদাতাসকলে ধাৰা 408(2) অনুসৰি সংশ্লিষ্ট বিত্তীয় বৰ্ষৰ 15 মাৰ্চ বা তাৰ আগতে এটা মাত্ৰ কিস্তিত সম্পূৰ্ণ অগ্ৰিম কৰ দায়িত্ব পৰিশোধ কৰিব লাগিব। এই প্ৰয়োজনীয়তা পুৰণি আইনৰ দৰেই অপৰিৱৰ্তিত আছে।
20. নতুন আইনৰ অধীনত অগ্ৰিম কৰ কম পৰিমাণে পৰিশোধ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সুতৰ হাৰত কোনো পৰিৱৰ্তন আছে নেকি?
নাই। অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধত অনাদায় ঘটিলে প্ৰযোজ্য সুতৰ হাৰ পুৰণি আইনত নিৰ্ধাৰিত হাৰৰ দৰেই অপৰিৱৰ্তিত আছে। আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনত, সুত তলত দিয়া ধৰণে গণনা কৰা হয়:
(i) ধাৰা 424-ৰ অধীনত সুত (পুৰণি আইনৰ ধাৰা 234B-ৰ সমতুল্য) — অগ্ৰিম কৰ পৰিশোধ নকৰিলে বা পৰিশোধ কৰা অগ্ৰিম কৰ মূল্যায়িত কৰৰ 90%তকৈ কম হ’লে, নিৰ্ধাৰিত সময়ৰ বাবে প্ৰতিমাহ বা মাহৰ অংশৰ বাবে 1% সুত।
(ii) ধাৰা 425-ৰ অধীনত সুত (পুৰণি আইনৰ ধাৰা 234C-ৰ সমতুল্য) — অগ্ৰিম কৰৰ কিস্তি পিছুৱাই দিলে, নিৰ্ধাৰিত সময়ৰ বাবে 1% বা 3% সুত।
21. মূ:ব: 2026–27 (FY 2025–26)-ৰ বাবে স্ব-মূল্যায়ন কৰ জুলাই, 2026-ত পৰিশোধ কৰা হয়। এই পৰিশোধ কোনখন আইনৰ অধীনত পৰিচালিত হ’ব?
স্ব-মূল্যায়ন কৰ কেৱল কৰ দায়িত্ব পৰিশোধ কৰাৰ এটা পদ্ধতি, আৰু প্ৰযোজ্য আইন পৰিশোধৰ তাৰিখৰ ওপৰত নহয়, বৰঞ্চ আয়ৰ বৰ্ষৰ ওপৰত নিৰ্ধাৰিত হয়। এই পৰিস্থিতিত, স্ব-মূল্যায়ন কৰ পৰিশোধ আয়কৰ আইন, 1961-ৰ ধাৰা 140A-ৰ অধীনত পৰিচালিত হ’ব।
22. পৰিৱৰ্তনকালীন বৰ্ষত (FY 2026–27) কৰ পৰিশোধ কৰাৰ সময়ত কৰদাতাসকলে কি কি সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিব লাগে?
চৰকাৰে এই পৰিৱৰ্তনকালীন সময়ছোৱাত কৰ দাখিল প'ৰ্টেলসমূহত দুয়োখন আইন একেলগে কাৰ্যকৰী হৈ থকাৰ বাবে উপযুক্ত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰি আছে। তথাপিও, কৰদাতাসকলে FY 2025–26-ৰ সৈতে সম্পৰ্কীয় কৰ পৰিশোধৰ ক্ষেত্ৰত সঠিক মূল্যায়ন বৰ্ষ (মূ.ব. 2026–27) আৰু FY 2026–27-ৰ সৈতে সম্পৰ্কীয় কৰ পৰিশোধৰ ক্ষেত্ৰত সঠিক কৰ বৰ্ষ 2026–27 নিৰ্বাচন কৰাটো নিশ্চিত কৰিব লাগে, যাতে সঠিক বৰ্ষত কৰ ক্ৰেডিট প্ৰদান কৰা হয়।
উদাহৰণ: FY 2025–26-ৰ বাবে জুন, 2026-ত পৰিশোধ কৰা স্ব-মূল্যায়ন কৰৰ ক্ষেত্ৰত — কৰদাতাই AY 2026–27 নিৰ্বাচন কৰিব।
এপ্ৰিল, 2026-ৰ পৰা মাৰ্চ, 2027-লৈ অৰ্জিত আয়ৰ ওপৰত অগ্ৰিম কৰৰ ক্ষেত্ৰত — কৰদাতাই কৰ বৰ্ষ 2026–27 নিৰ্বাচন কৰিব।
23. নতুন আইনৰ অধীনতো বাৰ্ষিক তথ্য বিবৰণী অব্যাহত থাকিবনে?
বাৰ্ষিক তথ্য বিবৰণী আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনত পৰিচালিত কৰ সময়ছোৱাৰ বাবে (মূ:ব: 2026–27-লৈকে) অব্যাহত থাকিব। ইয়াৰ পিছত, আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনত কৰ বৰ্ষ 2026–27-ৰ পৰা ই বিকশিত বাৰ্ষিক তথ্য বিবৰণী হিচাপে ফৰ্ম নং. 168-এ প্ৰতিস্থাপন কৰিব।
24.পুৰণি আইনৰ অধীনত আগলৈ কঢ়িয়াই নিয়াৰ অনুমতি থকা, কিন্তু 1 এপ্ৰিল, 2026-ৰ আগতে এতিয়াও ব্যৱহাৰ নকৰা নূন্যতম বিকল্প কৰ (MAT)/বিকল্প নূন্যতম কৰ (AMT) জমাসমূহৰ কি হ’ব?
আয়কৰ আইন, 1961-ৰ ধাৰা 115JAA বা 115JD-ৰ বিধানসমূহৰ অধীনত আগলৈ কঢ়িয়াই নিয়াৰ অনুমতি থকা
MAT/AMT-ৰ যিকোনো অব্যৱহৃত ক্ৰেডিট আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনত যোগ্য ক্ৰেডিট হিচাপে গণ্য কৰা হ’ব।
উদাহৰণস্বৰূপে, যদি কোনো কৰদাতাৰ AY 2024–25-ৰ পৰা কঢ়িয়াই অনা MAT ক্ৰেডিট থাকে, তেন্তে সেই ক্ৰেডিট নতুন আইনৰ অধীনতো উপলব্ধ থাকিব আৰু আয়কৰ আইন, 2025-ত নিৰ্ধাৰিত চৰ্তসমূহ সাপেক্ষে ভৱিষ্যতৰ বৰ্ষসমূহত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিব।
25. পুৰণি আইনৰ অধীনত আগলৈ কঢ়িয়াই অনা এনে কৰ ক্ৰেডিটসমূহ নতুন আইনৰ অধীনত কিমান সময়লৈকে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিব?
অব্যৱহৃত ক্ৰেডিটসমূহ প্ৰথমবাৰৰ বাবে উপলব্ধ হোৱা বৰ্ষৰ পৰা মুঠ 15 বছৰলৈকে আগলৈ কঢ়িয়াই নিব পাৰি। আয়কৰ আইন, 2025-ত নিৰ্ধাৰিত চৰ্তসমূহ সাপেক্ষে, 01.04.2026 বা তাৰ পিছত আৰম্ভ হোৱা কোনো কৰ বৰ্ষৰ বাবে অব্যৱহৃত MAT ক্ৰেডিট সমন্বয় কৰিব পাৰিব।
26. যদি কোনো ব্যক্তিৰ পুৰণি আইনৰ অধীনত পৰিশোধ কৰিবলগীয়া কৰৰ বকেয়া দায়িত্ব থাকে, তেন্তে নতুন আইন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছতো সেই কৰ পৰিশোধ কৰিব লাগিবনে?
হয়, পুৰণি আইনৰ অধীনত গণনা কৰা কৰ দায়িত্ব অব্যাহত থাকিব। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি কোনো কৰদাতাক পুৰণি আইনৰ অধীনত মূ:ব: 2022–23-ৰ বাবে কৰ দাবীৰ জাননী জাৰি কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ এতিয়াও সেই কৰ পৰিশোধ কৰা নাই, তেন্তে নতুন আইন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছতো তেওঁ সেই পৰিমাণ পৰিশোধ কৰিব লাগিব।
27. আয়কৰ আইন, 2025 কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছতো আয়কৰ বিভাগে পুৰণি কৰৰ বকেয়া আদায় কৰিব পাৰিবনে?
হয়। পুৰণি আইনৰ অধীনত পৰিশোধযোগ্য যিকোনো পৰিমাণ আয়কৰ আইন, 2025-ৰ অধীনতো আদায়যোগ্য হৈ থাকিব। আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনত সৃষ্টি হোৱা পৰিশোধ নকৰা কৰ বকেয়া আদায় কৰিবলৈ বিভাগে আয়কৰ আইন, 2025-ত প্ৰদান কৰা আদায় ব্যৱস্থাসমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিব।
28. পুৰণি আয়কৰ আইনৰ অধীনত জাৰি কৰা কৰ আদায় প্ৰমাণপত্ৰ বা সম্পত্তি জব্দৰ আদেশ নতুন আইন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছতো বলৱৎ থাকিবনে?
হয়। আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনত ইতিমধ্যে গ্ৰহণ কৰা কৰ আদায়ৰ ব্যৱস্থাসমূহ বলৱৎ হৈ থাকিব, আৰু অৱশিষ্ট পৰিমাণ নতুন আইনত প্ৰদান কৰা আদায় ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তেও আদায় কৰিব পাৰিব।
উদাহৰণস্বৰূপে, যদি আয়কৰ আইন, 1961-ৰ বিধানসমূহৰ অধীনত কোনো কৰদাতাৰ সম্পত্তি জব্দ কৰা হৈছিল, তেন্তে আয়কৰ আইন, 2025 কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছতো সেই জব্দৰ আদেশ বৈধ হৈ থাকিব।
29. আয়কৰ আইন, 2025 কাৰ্যকৰী হোৱাৰ সময়ত আয়কৰ আইন, 1961-ৰ অধীনত উদ্ভৱ হোৱা আৰু অমীমাংসিত হৈ থকা কৰ ঘূৰাই পোৱাৰ দাবীসমূহৰ কি হ’ব?
পুৰণি আইনৰ অধীনত উদ্ভৱ হোৱা অধিকাৰ, সুবিধা, বাধ্যবাধকতা বা দায়িত্বসমূহ অব্যাহত থাকিব। সেই অনুসৰি, যদি নতুন আইন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ আগৰ কোনো কৰ বৰ্ষৰ বাবে কোনো কৰদাতাই পুৰণি আইনৰ অধীনত ৰিফাণ্ডদাবী কৰাৰ অধিকাৰ লাভ কৰিছিল, তেন্তে নতুন আইন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছতো তেওঁ সেই ৰিফাণ্ড লাভ কৰাৰ অধিকাৰী হৈ থাকিব।
30. যদি কোনো কৰ কৰ্তনে FY 2024–25-ত প্ৰয়োজনতকৈ অধিক TDS কৰ্তন কৰিছিল, তেন্তে 1 এপ্ৰিল, 2026-ত নতুন আইন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছতো সেই অতিৰিক্ত কৰ্তনৰ বাবে ৰিফাণ্ডৰ দাবী দাখিল কৰিব পাৰিবনে? যদি পাৰে, তেন্তে কোনখন আইন প্ৰযোজ্য হ’ব — কৰ্তনৰ সময়ত বলৱৎ থকা আইন, নে নতুন আইন?
পূৰ্বে উল্লেখ কৰাৰ দৰেই, পুৰণি আইনৰ অধীনত উদ্ভৱ হোৱা অধিকাৰ, সুবিধা, বাধ্যবাধকতা বা দায়িত্বসমূহ অব্যাহত থাকিব। সেই অনুসৰি, যদি নতুন আইন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ আগৰ কোনো কৰ বৰ্ষৰ বাবে কোনো কৰ কৰ্তনকাৰীয়ে পুৰণি আইনৰ অধীনত ৰিফাণ্ড দাবী কৰাৰ অধিকাৰ লাভ কৰিছিল, তেন্তে নতুন আইন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছতো তেওঁ সেই ৰিফাণ্ড লাভ কৰাৰ অধিকাৰী হৈ থাকিব, এই চৰ্ত সাপেক্ষে যে ৰিফাণ্ডৰ দাবী কৰ কৰ্তনযোগ্য হোৱা বিত্তীয় বৰ্ষৰ অন্তিম তাৰিখৰ পৰা 2 বছৰৰ ভিতৰত দাখিল কৰিব লাগিব।
এই দাবী আয়কৰ নিয়ম, 1962-ৰ ফৰ্ম নং. 26B-ত দাখিল কৰিব লাগিব আৰু ইয়াক আয়কৰ আইন, 1961-ৰ বিধানসমূহ অনুসৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা হ’ব।