ନୂତନ ଆଇନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ପରିସର
ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଓ ପରିସର ଅଧିକ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ
1. ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961 ବଦଳରେ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ପ୍ରଚଳନର ପ୍ରାଥମିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ କ’ଣ?
ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ହ୍ରାସିତ ଅନୁପାଳନ ବୋଝ, ସମନ୍ୱିତ ବିଧାନ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଂଜ୍ଞା ସହିତ ଏକ ସମନ୍ୱିତ, ସରଳୀକୃତ ଓ ଆଧୁନିକ କର କୋଡ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି। ଦୀର୍ଘ ଛଅ ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961ରେ ଅଗଣିତ ସଂଶୋଧନ, ବିଧାନ ଏବଂ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଜମା ହୋଇଛି ଯାହାକି ଏହାକୁ ବୁଝିବାକୁ ଜଟିଳ ଓ କଷ୍ଟକର କରିଦେଇଛି। ଏହି ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଅଧିକ ତର୍କସିଦ୍ଧ, ଅଭିଗମ୍ୟ ଏବଂ ପାଠକଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ଶୈଳୀରେ ସମାନ କର ନୀତିକୁ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିବା। ଏହି ଅଧିନିୟମ ଅତିରିକ୍ତ ଭାବରେ କରଦାତାକୈନ୍ଦ୍ରିକ ବିଧିକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଏ ଯାହାକି ଅନୁପାଳନକୁ ଅଧିକ ସରଳ କରେ, ବ୍ୟବସାୟ କରିବାକୁ ସହଜ କରିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ କର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବୈଶ୍ୱିକ ମାନକ ସହିତ ସମଯୋଜିତ କରିଥାଏ।
2. ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961କୁ ବଦଳେଇଥାଏ କି?
ହଁ। 1961 ଅଧିନିୟମ 01.04.2026 ତାରିଖଠାରୁ ରଦ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ତେବେ, ଚାଲୁ ରହିଥିବା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଯେପରି କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ନହୁଏ ଏବଂ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହଜରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରିବ, ସେଥିପାଇଁ କେତେକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ପ୍ରାବଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ପୁରୁଣା ଆଇନ ଅଧୀନରେ ଚାଲୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବପରି ଜାରି ରହିବ।
3. ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ନୂତନ କର ପ୍ରଚଳନ କରିଥାଏ କି କିମ୍ବା କରର ବୋଝ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ କି?
ନା, ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 2025 କୌଣସି ନୂତନ କର ଲାଗୁ କରେ ନାହିଁ। ଏହି ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ବଦଳାଇ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଲାଗୁ କରିବା ପଛରେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି:
• ବୈଧାନିକ ଭାଷାକୁ ସରଳୀକୃତ କରିବା
• ସଂରଚନାଗତ ସ୍ପଷ୍ଟତାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା
• ବ୍ୟାଖ୍ୟାଗତ ବିବାଦ ହ୍ରାସ କରିବା
• ଆଧୁନିକ ନ୍ୟାୟିକ ମାନକ ସହିତ ଡ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ ଶୈଳୀକୁ ସମଯୋଜିତ କରିବା
• ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅନୁପାଳନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା
ଏହି ସଂସ୍କାରର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି କର ନିୟମକୁ କରଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ଆର୍ଥିକ କିମ୍ବା ଅନୁପାଳନର ବୋଝ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଅନୁପାଳନ କରିବାକୁ ସହଜ କରିବା।
4. ଜଣେ କ୍ଷୁଦ୍ର କରଦାତା ଭାବରେ, ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ମୋ ପାଇଁ କିପରି ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ?
ଗୋଟିଏ ମୁଖ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ପଠନଯୋଗ୍ୟତା ଏବଂ ସହଜରେ ବୁଝି ହେବା। 1961 ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଡ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ କାରଣରୁ ଅନୁପାଳନ ପାଇଁ ବହୁ ସମୟରେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ। 2025 ଅଧିନିୟମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି:
• ସରଳ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିବା
• ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରତି-ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ହ୍ରାସ କରିବା
• ବିକ୍ଷିପ୍ତ ବିଧାନଗୁଡ଼ିକୁ ସମନ୍ୱିତ କରିବା
• ଡିଜିଟାଲ୍ ସଂଯୋଜନରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା
ଏହି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଜଟିଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଓ ଅନୁପାଳନରେ ବିଭ୍ରାଟ ହ୍ରାସ କରିବା ରହିଛି।
5. ନୂତନ ଅଧିନିୟମରେ ଆଇନର ଜଟିଳତା ଓ ପରିମାଣ କିପରି ଭାବରେ ବଦଳିଛି?
ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ରେ 536ଟି ଧାରା ଓ 16ଟି ସୂଚୀ ରହିଛି ଯେତେବେଳେ କି 1961 ଅଧିନିୟମର ଧାରା ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି 819 ଏବଂ ସୂଚୀ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି 14। ଏହି ନୂତନ ଅଧିନିୟମରେ, ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ ଜଟିଳତା ହ୍ରାସ ପାଇଛି କାରଣ:
(i) ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏବଂ ବିଧାନ ଏହି ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ପାଠ୍ୟରେ ସନ୍ନିବେଶିତ କରାଯାଇଛି;
(ii) ସାରଣୀ ଏବଂ ସୂତ୍ର ବଦଳରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ପରି ବର୍ଣ୍ଣନାତ୍ମକ ଲେଖାର ବିଧାନ;
(iii) ଅନାବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଅପ୍ରଚଳିତ ପ୍ରାବଧାନଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଛି; ଏବଂ
(iv) ଆଇନର ବିଭିନ୍ନ ଧାରା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ବନ୍ଧ ଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ସିଧାସଳଖ କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି, ଆୟକର ନିୟମାବଳୀକୁ ମଧ୍ୟ ସରଳ କରାଯାଇ 511ଟି ନିୟମ ଓ 399ଟି ଫର୍ମ ବଦଳରେ, ଏବେ ମାତ୍ର 333ଟି ନିୟମ ଏବଂ 190ଟି ଫର୍ମକୁ କମାଇ ଦିଆଯାଇଛି।"
6. ଅଧ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକର ସଂରଚନା ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ରେ ପୁନର୍ଗଠିତ ହୋଇଛି କି?
ହଁ। 1961ର ପୁରୁଣା ଆୟକର ଅଧିନିୟମ ତୁଳନାରେ, ନୂତନ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ର ଅଧ୍ୟାୟ ଗଠନକୁ ଏକ ନୂଆ ରୂପ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଥିରେ ସମସ୍ତ ନିୟମାବଳୀକୁ ଏକ ଅଧିକ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଓ ସଠିକ୍ କ୍ରମରେ ସଜାଯାଇଛି, ଭାଷାକୁ ସରଳ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଗୁଡ଼ିକୁ ମୂଳ ଆଇନଗତ ପାଠ୍ୟ ସହିତ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି। ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ବାରମ୍ବାର ହୋଇଥିବା ସଂଶୋଧନ କାରଣରୁ 1961 ଆୟକର ଅଧିନିୟମର ଗଠନ ଅତି ଜଟିଳ ଓ ବିଭକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ଏକ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ, ସହଜ ଏବଂ ସୁସଂଗତ ରୂପରେଖ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି।
7. ଯେହେତୁ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961 ରଦ୍ଦ ହୋଇଛି ଏବଂ 01.04.2026 ରେ ଏକ ନୂତନ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ ବଳବତ୍ତର ହୋଇଛି, ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧିନରେ ସମସ୍ତ ବିଷୟ ଅବୈଧ ହୋଇଯିବ କି?
ନା, ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961ରଦ୍ଦ ହେବା ଦ୍ୱାରା 01 ଏପ୍ରିଲ 2016 ପୂର୍ବର କୌଣସି ବି କର ବର୍ଷ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେବ ନାହିଁ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ଜଣେ କରଦାତାଙ୍କର ଆକଳନ ବର୍ଷ 2023-24ର ଟ୍ୟାକ୍ସ ଆକଳନ ପୁରୁଣା ଆଇନ ଅଧୀନରେ ଶେଷ ହୋଇସାରିଛି, ତେବେ ନୂଆ ଆଇନ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଆକଳନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବୈଧ ରହିବ। ସେହିପରି, ପୂର୍ବ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ସହ ଜଡ଼ିତ ଯେକୌଣସି ବିଚାରାଧୀନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ରହିଥିବା ମାମଲା, ସମ୍ବନ୍ଧିତ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ପ୍ରାବଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ପୂର୍ବପରି ଜାରି ରହିବ।
8. ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ରେ ‘‘ଆୟକରରେ ଶୁଳ୍କର ଆଧାରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ’’ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ରହିଛି କି?
ନୂତନ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ରେ କର ଲଗାଯିବାର ମୂଳ ଧାରାକୁ ଅଧିକ ସରଳ କରାଯାଇଛି। 1961ର ପୁରୁଣା ଆୟକର ଅଧିନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର 'ଗତ ବର୍ଷ'ର 'ମୋଟ ଆୟ' ଉପରେ ଆୟକର ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ସହିତ, ଯେକୌଣସି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଧିନିୟମ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଉଥିବା ହାର ଏବଂ 1961ର ଆୟକର ଆଇନର ନିୟମାବଳୀ ଅନୁସାରେ, କୌଣସି ବି 'ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ'ପାଇଁ ଏହି କର ଲାଗୁ ହେଉଥିଲା। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ନୂତନ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ରେ 'ଗତ ବର୍ଷ' ଶବ୍ଦ ବଦଳରେ 'କର ବର୍ଷ' ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, 'ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ' ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସେହି 'କର ବର୍ଷ'ର 'ମୋଟ ଆୟ' ଉପରେ ହିଁ ଆୟକର ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ, ଯାହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଧିନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଉକ୍ତ କର ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଉଥିବା ଟ୍ୟାକ୍ସ ହାର ଏବଂ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ର ସମସ୍ତ ନିୟମାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ଲାଗୁ ହେବ।
9. "କର ବର୍ଷ"ର ଧାରଣା କ’ଣ ଏବଂ "ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ" ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉଚ୍ଛେଦ ପରେ ଆୟର ଆକଳନ କିପରି କରାଯିବ?
ଏକ ‘କର ବର୍ଷ’ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ରହିଥିବା 12 ମାସର ଅବଧି। ଏହା ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961 ରେ ବ୍ୟବହୃତ ପଦ ‘ପୂର୍ବବର୍ଷ’ ବଦଳରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ। ‘‘କର ବର୍ଷ’’ ବିଷୟ 01 ଏପ୍ରିଲ୍ 2026ରୁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ଯାହାକି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବର୍ଷ 2026 -27 କରଠାରୁ ଅବଧିରେ ଅର୍ଜିତ ଆୟ ପାଇଁ ଏବଂ ଏହାକୁ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ଅଧୀନରେ କର ବର୍ଷ 2026-27 ଭାବରେ ସୂଚିତ କରାଯାଇଥାଏ। ସରଳ ଭାବରେ କହିଲେ, ନୂଆ ଅଧିନିୟମ ଅଧିନରେ କର ବର୍ଷ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 1961 ଅଧୀନରେ ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ଧାରଣାକୁ ସୂଚିତ କରେ। ସେହି ଅନୁଯାୟୀ, କର ବର୍ଷର ଆୟ କର ବର୍ଷ ଶେଷରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯିବା ଜାରି ରହିଥାଏ, ଏହି ITA 1961 ଅଧୀନରେ ରହିଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସଦୃଶ ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବ ବର୍ଷର ଆୟ ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଇଥାଏ। ‘ପୂର୍ବ ବର୍ଷ’ ଏବଂ ‘ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ’ ପଦର ବ୍ୟବହାର କରଦାତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ଯେହେତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। କର ବର୍ଷ ସହିତ ପୂର୍ବ ବର୍ଷ/ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ସମଯୋଜନ ଦ୍ୱେତ- ବର୍ଷ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ କରଣରୁ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 1961 ଅଧୀନରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦୂର କରିଥାଏ।
10. ଏକ 'କର ବର୍ଷ'ର ସମୟସୀମା କ’ଣ ଏକ 'ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ' ଠାରୁ କମ୍ ହୋଇପାରିବ କି?
ହଁ। ଏପରି ସେତେବେଳେ ହେବ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ, କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆୟର ଏକ ନୂଆ ଉତ୍ସ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସେହି ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ତାରିଖରୁ କିମ୍ବା ଆୟର ଉତ୍ସ ଆରମ୍ଭ ହେବା ତାରିଖରୁ ହିଁ 'କର ବର୍ଷ' ଆରମ୍ଭ ହେବ ଏବଂ ସେହି ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ଶେଷ ଦିନରେ ଶେଷ ହେବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ଏକ ନୂତନ ବ୍ୟବସାୟ 1 ଡିସେମ୍ବର 2026ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ, ତେବେ ସେହି ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ 'କର ବର୍ଷ' 1 ଡିସେମ୍ବର 2026ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ 31 ମାର୍ଚ୍ଚ 2027 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ।
11. ଯେତେବେଳେ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ରେ 1 ଏପ୍ରିଲ 2025 କିମ୍ବା ତା’ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଏକ 'କର ବର୍ଷ' ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ, ତେବେ ତାହାକୁ କିପରି ବୁଝିବାକୁ ହେବ?
ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ର ଧାରା 536(3) ଅନୁଯାୟୀ, ନୂତନ ଅଧିନିୟମରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା କୌଣସି ବି 'କର ବର୍ଷ'କୁ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ସମ୍ପୃକ୍ତ 'ପୂର୍ବ ବର୍ଷ' ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାଟି କେବଳ ପରିବର୍ତ୍ତନକାଳୀନ ସମୟ ପାଇଁ ଲାଗୁ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେହି ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଆୟକର ନିୟମରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନାହିଁ। ଉଦାହରଣ: ଯଦି ନୂତନ ଅଧିନିୟମରେ 'କର ବର୍ଷ 2024-25' ଲେଖାଯାଇଛି, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ଥିବା 'ପୂର୍ବ ବର୍ଷ 2024-25', ଯାହାକି ଆପଣଙ୍କର 'ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ 2025-26' ସହ ସମାନ।
12. ନୂତନ 'କର ବର୍ଷ' ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକର ହିସାବ ଅବଧି ବଦଳାଇବାର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି କି?
ନା, ଯେହେତୁ କର ବର୍ଷ ସହିତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ସମଯୋଜିତ ହୋଇଥାଏ, ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କର ଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ବିବୃତି କିମ୍ବା ହିସାବରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇନଥାଏ।
13. ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ଅଧୀନରେ ବିଦ୍ୟମାନ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯେପରିକି ସ୍ଥାୟୀ ଆକାଉଣ୍ଟ ନମ୍ବର (PAN), କର ରିହାତି ଆକାଉଣ୍ଟ ନମ୍ବର (TAN), ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କ ବିହୀନ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଇତ୍ୟାଦି ପୂର୍ବପରି ଜାରି ରହିବ କି?
ହଁ, ବିଦ୍ୟମାନ ସ୍ଥାୟୀ ଆକାଉଣ୍ଟ ନମ୍ବର (PAN), କର ରିହାତି ଆକାଉଣ୍ଟ ନମ୍ବର (TAN), ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କ ବିହୀନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ, ସମ୍ପର୍କ ବିହୀନ ଆବେଦନ ଢାଞ୍ଚା ଇତ୍ୟାଦି ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ଅଧୀନରେ ଜାରି ରହିବ କି?
14. ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 କିପରି ଭାବରେ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961ରୁ ନିରନ୍ତରତା ଏବଂ ସୂଚାରୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ?
କର ନିୟମ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବରେ ବାର୍ଷିକ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ କାମ କରେ ନାହିଁ। କେତେକ ଅନୁପାଳନ ଯେପରିକି TDS, TCS, ଅଗ୍ରୀମ କର ପୈଠ ଇତ୍ୟାଦି ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥାଏ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେପରିକି ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଫାଇଲ୍ କରିବା, ମୂଲ୍ୟାୟନ, ପୁନଃ ମୂଲ୍ୟାୟନ, ଆବେଦନ, ଜରିମାନା ଏବଂ ଅର୍ଥ ଫେରସ୍ତ - ବହୁ ସମୟରେ ସେହି ବର୍ଷର ଯଥେଷ୍ଟ ବାହାରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥାଏ, ବଛାବଛା ଘଟଣାରେ ବେଳେ ବେଳେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥାଏ। କେତେକ ଅନୁପାଳନ ଯେପରିକି TDS, TCS, ଅଗ୍ରୀମ କର ପୈଠ ଇତ୍ୟାଦି ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥାଏ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେପରିକି ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଫାଇଲ୍ କରିବା, ମୂଲ୍ୟାୟନ, ପୁନଃ ମୂଲ୍ୟାୟନ, ଆବେଦନ, ଜରିମାନା ଏବଂ ଅର୍ଥ ଫେରସ୍ତ - ବହୁ ସମୟରେ ସେହି ବର୍ଷର ଯଥେଷ୍ଟ ବାହାରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥାଏ, ବଛାବଛା ଘଟଣାରେ ବେଳେ ବେଳେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥାଏ। ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ଏହି ବାସ୍ତବତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରେ ଏବଂ ଧାରା 536, ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଏବଂ ତଥାପି ବିଦ୍ୟମାନ ରହିଥିବା ଖଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ପରିଚାଳନା କରିଥାଏ। ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ର ଧାରା 536: • ବିଭିନ୍ନ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସୂଚିତ କରୁଥିବା 22 ଟି ଉପ-ଖଣ୍ଡ ଧାରଣ କରେ। • ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପୁରୁଣା କର ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବା ଜାରି ରହିଥାଏ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ • ଦୁଇଟି ଅଧିନିୟମ ମଧ୍ୟରେ ପଦବଳି ସମଯୋଜିତ କରେ, • ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକରେ ଅସ୍ଥିରାବସ୍ଥା ବ୍ୟତୀତ ଆଇନଗୁଡ଼ିକର ଆଧୁନିକୀକରଣ କରିବାକୁ ଦେଇଥାଏ।
15.ଏପରି କିଛି ପରିସ୍ଥିତି ଥାଇପାରେ, ଯାହା ଧାରା 536ରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂରକ୍ଷଣ ଧାରା ଅଧୀନରେ ସିଧାସଳଖ ଆସୁନଥିବ? ଏଭଳି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ପରିଚାଳନାରେ ଯେପରି କୌଣସି ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ତ୍ରୁଟି ବା ଆଇନଗତ ଫାଙ୍କ ନରହେ, ତାହା ଏହି ଅଧିନିୟମ କିପରି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଛି?
ଧାରା 536ର ଉପ-ଧାରା (2) ଯଥାସମ୍ଭବ ସାମାନ୍ୟ ଅନିଶ୍ଚିତତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ସୁସଂଯୋଜିତ କରାଯାଇଛି। ଅବଶ୍ୟ, କୌଣସି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସାମିଲ୍ କରିବା ପାଇଁ ଯାହାକି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ର ଧାରା 536ର ଉପ-ଧାରା (2) ଅଧୀନରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିବା ପରିସ୍ଥିତି ଅଧୀନରେ ଆସୁନଥାଏ, ଏହି ଉପ-ଧାରା (4) ପ୍ରଦାନ କରେ ଯେ ସାଧାରଣ ଖଣ୍ଡ ଅଧିନିୟମ 1897ର ଧାରା 6 1961 ଆଇନର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ। ଏହି ବିଧାନ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବିଚାର କରାଯିବ ଏବଂ ପ୍ରକାଶ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ବିଦ୍ୟମାନ ରହିବ। ବ୍ୟାପକ ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଧିକାର ଓ ଦାୟ ସୁରକ୍ଷା କରାଯାଇଥାଏ, ଏହା ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯାଇଥିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ।
16. ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ କୌଣସି ଅଧିକାର କିମ୍ବା ଲାଭ ଥିଲା, ତେବେ 01.04.2026ରେ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ମାତ୍ରେ କ’ଣ ସେହି ଅଧିକାର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯିବ?
ନା, କୌଣସି ଅଧିକାର ଲାଭ, ଦେୟ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ଯାହାକି ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ଉଠାଯାଇଥାଏ ବିଦ୍ୟମାନ ରହିବା ଜାରି ରହିଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଯଦି କରଦାତା ନୂଆ ଅଧିନିୟମ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି କର ବର୍ଷ ପାଇଁ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ଅର୍ଥ ଫେରସ୍ତ ଦାବି କରିବାକୁ ହକ୍ଦାର ହୋଇଥାନ୍ତି, ସେ ତଥାପି ମଧ୍ୟ ନୂତନ କର ଅଧିନିୟମ ବଳବତ୍ତର ହେବା ପରେ ଅର୍ଥ ଫେରସ୍ତ ପାଇବା ପାଇଁ ହକ୍ଦାର ହୋଇ ରହିବେ।
17. ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 1961 ଅଧିନରେ ପଡ଼ିରହିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବିଜ୍ଞପ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ନୂଆ ଅଧିନିୟମ ବଳବତ୍ତର ହେବା ପରେ ବିଚାର କରାଯିବ କି?
ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଧାରା 536(2)(c) ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନୂଆ ଆଇନ ଲାଗୁ ହେବା ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ଚାଲୁ ରହିଥିବା କୌଣସି ବି ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ପୁରୁଣା ଆୟକର ଆଇନର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ଜାରି ରହିବ। ଏହା ସହିତ, 1 ଏପ୍ରିଲ 2026 ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯେକୌଣସି କର ବର୍ଷ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲା, ଯାହା 1 ଏପ୍ରିଲ 2026 କିମ୍ବା ତା’ପରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯିବ (ଯେପରିକି ବିଜ୍ଞପ୍ତି, ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ, ପୁନଃ-ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ, ପୁନଃସଂଗଣନା, ସଂଶୋଧନ, ଜରିମାନା, ସନ୍ଦର୍ଭ, ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ଅପିଲ୍ ଇତ୍ୟାଦି), ସେହି ସମସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ପୁରୁଣା ଆୟକର ଆଇନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ନିୟମ ଓ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ହିଁ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯିବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ଜଣେ ଆୟକର ଅଧିକାରୀ ନୂଆ ଆଇନ ଲାଗୁ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, କୌଣସି କରଦାତାଙ୍କର କର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବର୍ଷ 2024-25ର ଆୟ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକଳନ ଏବଂ ତା’ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ପୁରୁଣା ଆଇନର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ହିଁ ଶେଷ କରାଯିବ।
18. ନୂତନ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ପୁରୁଣା ଅନୁମୋଦନ, ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି ଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବୈଧ ରହିବ?
ହଁ,ଯଦି ଏହିଭଳି ପୁରୁଣା ଅନୁମୋଦନଗୁଡ଼ିକ ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ନିୟମାବଳୀ ସହିତ ସଙ୍ଗତ ରୁହନ୍ତି, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନୂଆ ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ହିଁ ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଛି ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଏକ ଦାତବ୍ୟ ଟ୍ରଷ୍ଟକୁ ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ସମ୍ପୃକ୍ତ ଧାରା ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ବୋଲି ହିଁ ଧରାଯିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ପୁରୁଣା ସ୍ୱୀକୃତି ଏବଂ ନୂଆ ଆଇନର ନିୟମ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନାହିଁ।
19. ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ କ’ଣ ଆୟକର ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ପରିପତ୍ର, ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଏବଂ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବପରି ଜାରି ବା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରହିବ?
ହଁ। ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ର ଧାରା 536(2)(j) ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ପରିପତ୍ର, ବିଜ୍ଞପ୍ତି, ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଏବଂ ଅନୁମୋଦ ଇତ୍ୟାଦି ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଧ ରହିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଗୁଡ଼ିକ ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ନିୟମ ସହିତ କୌଣସି ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁନାହାନ୍ତି। ଉଦାହରଣ: TDS ବ୍ୟବସ୍ଥା (ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଧାରା 194C ଏବଂ ନୂଆ ଅଧିନିୟମ ଧାରା 393) - ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ଧାରା 194C ଅଧୀନରେ 'କାର୍ଯ୍ୟ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଏକ ପରିପତ୍ର, ITA, 2025 ର ଧାରା 393 ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଲାଗୁ ହେବ, କାରଣ ଏହା ପଛରେ ଥିବା ଆଇନଗତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି।"
20. କରଦାତା ଏବଂ ଆୟକର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବା ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଯୋଜନା କ’ଣ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବପରି ବୈଧ ରହିବ?"
ହଁ। ଏଭଳି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ଧରି ନିଆଯିବ। ଯଦି ନୂତନ ଅଧିନିୟମରେ ଏଥିପାଇଁ କୌଣସି ସମ୍ପୃକ୍ତ ଧାରା ନଥାଏ, ତେବେ ସେହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ନୂଆ ଆକ୍ଟର ଧାରା 532 ଅଧୀନରେ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ, ଯାହା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ନୂତନ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବା 'ପରିଚୟବିହୀନ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଯୋଜନା' ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବାଧାବିଘ୍ନ ବିନା ନିରନ୍ତର ଭାବେ ଜାରି ରହିବ।
21. ପୁରୁଣା ଏବଂ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବରେ କେତେ ଦିନ ଧରି ଚାଲିବ? ଏହା ବାସ୍ତବତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ କରଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ କ’ଣ ସୂଚିତ କରେ?
1 ଏପ୍ରିଲ୍ 2026 ରୁ 1961 ର ପୁରୁଣା ଆୟକର ଅଧିନିୟମ ରଦ୍ଦ ହୋଇଯିବ। ତେବେ, 1 ଏପ୍ରିଲ୍ 2026 ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ କର ବର୍ଷ ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହି ପୁରୁଣା ଆଇନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହିଁ ଲାଗୁ ରହିବ। ସେହି ଅନୁଯାୟୀ: (i) ଆୟକର ବିଭାଗର ଇ-ଫାଇଲିଂ ପୋର୍ଟାଲ୍ କରଦାତାମାନଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ପୁରୁଣା ଏବଂ ନୂତନ — ଉଭୟ ଆଇନର ନିୟମ ଅନୁପାଳନକୁ ଏକ ସମୟରେ ସହଜ କରିବ। (ii) ଜୁଲାଇ 2026 ରେ କର ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ 2026-27 ପାଇଁ ଆୟକର ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଦାଖଲ କରୁଥିବା କରଦାତାମାନେ (ଯାହା ପୁରୁଣା ଆଇନ ଅଧୀନରେ ଆସୁଛି) ପୁରୁଣା ଆଇନ ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରି ହିଁ ଫାଇଲ୍ କରିବେ। ଏଥି ସହିତ, ଜୁନ୍ 2026 ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା କର ବର୍ଷ 2026-27 ର ଅଗ୍ରୀମ କର ପୈଠ, ନୂତନ ଆଧିନିୟମର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରାଯିବ। (iii) ପୂର୍ବ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତ କର ମୂଲ୍ୟାୟନ, ଅପିଲ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ସେଗୁଡ଼ିକର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସମାଧାନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁରୁଣା ଆଇନ ଅଧୀନରେ ହିଁ ଚାଲୁ ରହିବ।
22. ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961ର ଧାରା 115BAC ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଏବଂ HUFଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନୂତନ କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଉକ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣିତ ନୂତନ କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ଅଧୀନରେ ଜାରି ରହିଛି କି?
ହଁ। ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ଅଧିନରେ, ନୂତନ କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଧାରା 202 ଅଧିନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ, HUF, ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ସଂଘ (ଏକ ସମବାୟ ସଂଘ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ), ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ନିକାୟ, ଧାରା 2(77)(g)ଅନୁଯାୟୀ ସଙ୍ଗଠିତ କିମ୍ବା ସଙ୍ଗଠିତ ହୋଇନଥିବା ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ସୂଚିତ ହୋଇଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ରହିଛି। ନୂତନ ଅଧିନିୟମରେ ମଧ୍ୟ, ନୂତନ କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି ସ୍ୱତଃ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ନୂତନ କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ କରଦାତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ରାଯାଇଛି।
23. ମୁଁ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961 ଅଧୀନରେ ନୂତନ କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖୋଲିବା ପାଇଁ ବାଛିଛି। ମୋତେ ପୁଣିଥରେ ନୂତନ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 2025ରେ ଏହାକୁ ବାଛିବାକୁ ହେବ କି?
ନା। ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ପୁରୁଣା ଆଇନର କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ଜଣେ କରଦାତା ବାଛିଥିବା ବିକଳ୍ପକୁ ଏପରି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ଯେପରିକି ତାହା ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ସମାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ହିଁ ଚୟନ କରାଯାଇଛି।"
24. ‘କର ବର୍ଷ’ ଧାରଣାର ପ୍ରଚଳନ କାରଣରୁ ବ୍ୟବସାୟ ଅବଧିରେ ହିସାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ କି?
ନା, ଯେହେତୁ ନୂତନ ଆୟକର ଆଇନରେ ମଧ୍ୟ ‘କର ବର୍ଷ’କୁ ପ୍ରଚଳିତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ସହିତ ସମାନ ରଖାଯାଇଛି — ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ 1 ଏପ୍ରିଲରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ 31 ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଶେଷ ହେବ, ତେଣୁ ବ୍ୟବସାୟୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କରଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ହିସାବ ଆକାଉଣ୍ଟିଙ୍ଗ ବର୍ଷ କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ ବିବରଣୀରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
25.ନୂତନ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ରେ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପାଇଁ ଆନୁମାନିକ କର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଧାନଗୁଡ଼ିକରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି?
ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961 ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ୟବସାୟରୁ ଆୟ କରୁଥିବା ନିବାସୀ (ଧାରା 44AD), ବୃତ୍ତି ବା ପ୍ରଫେସନରୁ ଆୟ କରୁଥିବା ନିବାସୀ (ଧାରା 44ADA), ଏବଂ ମାଲ୍ ପରିବହନ ଗାଡ଼ି ଚଲାଇବା, ଭଡ଼ାରେ ଦେବା କିମ୍ବା ଲିଜ୍ରେ ଦେବା ବ୍ୟବସାୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ନିବାସୀମାନଙ୍କୁ (ଧାରା 44AE) ଏକ ସରଳୀକୃତ କର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଅନୁମାନଭିତ୍ତିକ କର ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଅତି ସରଳ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରି ଗୋଟିଏ ସାରଣୀ ଆକାରରେ ଏକମାତ୍ର ଧାରା (ଧାରା 58) ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି।
26. ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧିନରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କର ବିକଳ୍ପ ବାଛିଥାନ୍ତି (ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କର ଯୋଜନା ପାଇଁ ବାଛିବା) ସେହି ବିକଳ୍ପ ନୂତନ ଅଧିନିୟମରେ ସ୍ୱତଃ ଅଗ୍ରେଷିତ ହୋଇଥାଏ କି?
ହଁ। ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଧାରା 536(2)(f)ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଏହା ପ୍ରଦାନ କରେ ଯେ, ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପୁରୁଣା ଆଇନର କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ଜଣେ କରଦାତା ବାଛିଥିବା ବିକଳ୍ପକୁ ଏପରି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ଯେପରିକି ତାହା ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ସମାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ହିଁ ଚୟନ କରାଯାଇଛି।
27. ନୂତନ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ପୁରୁଣା ଅନୁମୋଦନ, ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି ଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବୈଧ ରହିବ?
ହଁ, ଯଦି ଏପରି ଅନୁମୋଦନଗୁଡ଼ିକ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ସହିତ ସୁସଂଗତ ହୋଇନଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଅଧିନରେ ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଛି ଭାବରେ ବିଚାର କରାଯାଇଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଏକ ଦାତବ୍ୟ ଟ୍ରଷ୍ଟ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରିଥାଏ ଏହା ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଯଥାର୍ଥ ବିଧାନ ଅଧିନରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଥିବା ଅନୁଯାୟୀ ବିଚାର କରାଯିବ ଅନ୍ୟଥା ଏହି ନୂତନ ଆଇନର ବିଧାନରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିଥାଏ।
28. ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ କ’ଣ ଆୟକର ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ପରିପତ୍ର, ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଏବଂ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବପରି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରହିବ?
ହଁ। ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ର ଧାରା 536(2)(j) ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ସର୍କୁଲାର୍, ବିଜ୍ଞପ୍ତି , ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଏବଂ ଅନୁମୋଦ ଇତ୍ୟାଦି ପୂର୍ବପରି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରହିବ, ସର୍ତ୍ତ ଏହି କି ଯେ ସେଗୁଡ଼ିକ ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ନିୟମାବଳୀ ସହିତ ଅସଙ୍ଗତ ହୋଇନଥିବେ।
29. ଯଦି ଜଣେ ଆୟକର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଅଧିକାରୀ, 1 ଏପ୍ରିଲ୍ 2026 ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା କୌଣସି ଟ୍ୟାକ୍ସ ଆଦେଶରେ ଥିବା ଭୁଲ୍କୁ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ କ’ଣ ପୁରୁଣା ଆଇନ ଅଧୀନରେ ଏହି ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇପାରିବ?
ହଁ। ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 1961ର ଧାରା 154 ଅଧିନରେ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିଗୁଡ଼ିକର ସଂଶୋଧନ ଯାହାକି ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ ସମ୍ପର୍କିତ ହୋଇଥାଏ ସେହି ଅଧିନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ ଯାହାକି ଉକ୍ତ ବିଧାନଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇପାରେ ଏବଂ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରାଯାଇପାରେ, ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 1961ର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନର ବିରୋଧାଚରଣ ବ୍ୟତୀତ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଯଦି ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ 2023 -24 ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟାୟନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ରେକର୍ଡରୁ ଏକ ତ୍ରୁଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଯାହାକି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବର୍ଷ 2027 -28ରେ ଜଣାପଡ଼େ, ଏହି ଅଧିକାରୀ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାକୁ ସଂଶୋଧନ କରିପାରିବେ।
30. ଯଦି ଜଣେ କରଦାତା ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧିନରେ ହିସାବର ପଦ୍ଧତି କିମ୍ବା ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସର ଏକ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ପଦ୍ଧତି ବାଛିଥାନ୍ତି, ଏହି ପସନ୍ଦ ସ୍ୱତଃ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଅଧିନରେ ଜାରି ରହିଥାଏ କି?
ହଁ, ଯଦି ନୂତନ ଅଧିନିୟମରେ ଏଥିପାଇଁ କୌଣସି ଅନୁରୂପ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥାଏ ଏବଂ ସେଥିରେ କୌଣସି ଅସଙ୍ଗତତା ନଥାଏ, ତେବେ କରଦାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା ଚୟନକୁ ଏପରି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ଯେପରିକି ତାହା ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ହିଁ କରାଯାଇଛି।
31. ଅଦ୍ୟାବଧି ଏପ୍ରିଲ୍ 1 ତାରିଖ 2026 ପୂର୍ବରୁ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକ (ଯେପରିକି ସଂଶୋଧନ କିମ୍ବା ସଂଶୋଧନ ଅନୁରୋଧଗୁଡ଼ିକ) ସହିତ କ’ଣ ଘଟିଥାଏ?
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଆବେଦନ 1 ଏପ୍ରିଲ୍ 2026 ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା କର ବର୍ଷ ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ ହୋଇଥାଏ, ଏହା ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 1961 ଅଧିନରେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ହେବା ଜାରି ରହିବ। ଆପଣ ପୁଣି ଥରେ ଏହା ଫାଇଲ୍ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
32. ଯଦି ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ଧାରା 132 ଅଧିନରେ ଏକ ନୂତନ ଆଇନ ବଳବତ୍ତର ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଗୋଟିଏ ସନ୍ଧାନ ପ୍ରାରମ୍ଭ କରିଥାନ୍ତି, ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ କେଉଁ ଆଇନ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହୋଇଥାଏ?
ଏଭଳି ଅନ୍ୱେଷଣ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହିଁ ପରିଚାଳିତ ହେବ, ଯେପରିକି ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ: ଯଦି January 2026 ମାସରେ Mr. A ଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ଚଢ଼ାଉ (Search) ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ, ତେବେ ସେହି ଚଢ଼ାଉ ସହିତ ଜଡ଼ିତ କର ଆକଳନ/ଯାଞ୍ଚ (Assessments) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ହିଁ କରାଯିବ।"
33. ଯଦି ଜଣେ କରଦାତା ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ଏକ APA (ଅଗ୍ରୀମ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ରାଜିନାମା) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି, ତେବେ କ’ଣ ତାହା ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ମଧ୍ୟ କରଦାତା ଏବଂ ଆୟକର ବିଭାଗ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ରହିବ?
ହଁ। ଏହି ରାଜିନାମା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବା ଜାରି ରହିଥାଏ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଯଥାର୍ଥ ବିଧାନ ସହିତ ସୁସଂଗତ ହୋଇନଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବର୍ଷ 2024 -25 ରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ କାରବାରରେ ABC କମ୍ପାନି ଏକ APA ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥାନ୍ତି ଏହା ତଥାପି ମଧ୍ୟ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଅଧିନରେ କର ବିଚାରକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବ ଯଦି ନୂତନ ଅଧିନିୟମରେ ସମାନ ନିୟମାବଳି ବିଦ୍ୟମାନ ରହିଥାଏ।
34. ଯଦି ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର କୌଣସି ନିୟମ ବା ବିଷୟକୁ ନେଇ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ କିମ୍ବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ କୌଣସି ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ଅଛି, ତେବେ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ କୋର୍ଟଙ୍କ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି କ’ଣ କରଦାତାଙ୍କ କର ଦେୟତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ?
ହଁ। କୋର୍ଟଙ୍କ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରାୟ ସେହି ପୁରୁଣା ସମୟସୀମା ପାଇଁ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହିଁ ଲାଗୁ ହେବ ଏବଂ ତା’ର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ଦେୟ ଥିବା କୌଣସି କର କିମ୍ବା ଫେରସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ କରର ସମାଧାନ ସେହି ଅନୁସାରେ ହିଁ କରାଯିବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ: Company XYZ ର ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ 2018-19 ବର୍ଷ ସହିତ ଜଡ଼ିତ କୌଣସି ଟ୍ୟାକ୍ସ ବିବାଦର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯଦି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବର୍ଷ 2027-28ରେ ଆସେ, ତେବେ ତାହାକୁ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ।
35. ଜେନେରାଲ୍ ଆଣ୍ଟି - ଆଭଏଡାନ୍ସ ରୁଲ୍ସ (ସାଧାରଣ ପରିହାର -ରୋଧୀ ନିୟମାବଳି) ('GAAR') ITA 2025 ଅଧୀନରେ ଜାରି ରହିଛି କି?
ହଁ, GAAR ବିଧାନଗୁଡ଼ିକ ଯେପରି ରହିଥିଲା ସେହିପରି ବଜାୟ ରହିଛି। ଥ୍ରେସହୋଲ୍ଡ, ଅନୁମୋଦନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ପଦ୍ଧତି ସମ୍ପର୍କିତ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି।