ପୁନଃମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା
ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ
1. ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ଅଧୀନରେ ପୁନର୍ବାର ଖୋଲିବା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିବାର ପଦ୍ଧତି ସଂକ୍ଷେପରେ ବୁଝାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025, ଧାରା 280 ଅଧୀନରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିବା ପାଇଁ ପଦ୍ଧତି, ଯେଉଁଠାରେ ଆୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ କର ବର୍ଷ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟାୟନରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହିଛି, ଯେପରି ଭାବରେ ନିମ୍ନରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି:
i) ସୂଚନା - ମୂଲ୍ୟାୟନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଆୟ ମୂଲ୍ୟାୟନରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହିଛି ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ ସୂଚନା ରହିଥିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ii) କାରଣ ଦର୍ଶାଅ - ବିଜ୍ଞପ୍ତି - ଏହି ଅଧିନିୟମର ଧାରା 280 ଅଧୀନରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ମୂଲ୍ୟାୟନକାରୀ ଅଧିକାରୀ କରଦାତାଙ୍କୁ ଏହି ନୂଆ ଅଧିନିୟମର ଧାରା 281(1) ଅଧୀନରେ କାରଣ ଦର୍ଶାଇ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରି ତାଙ୍କର ପକ୍ଷ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଏହି ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବା, ଯାହା ସୂଚିତ କରୁଥାଏ ଯେ କରଯୋଗ୍ୟ ଆୟ ମୂଲ୍ୟାୟନରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହିଛି ଏବଂ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଉଛି।
iii) ଉତ୍ତର ବିଷୟରେ ବିଚାର କରନ୍ତୁ - AO କରଦାତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
iv) କାରଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ - ଧାରା 281(3) ଅଧୀନରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆୟୁକ୍ତ କିମ୍ବା ଯୌଥ ଆୟୁକ୍ତଙ୍କର ଆଗୁଆ ଅନୁମୋଦନ ସହିତ ଏହି ମାମଲା ପୁନଃ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ କି ନୁହେଁ ସ୍ଥିର କରି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଆଗତ କରନ୍ତୁ।
v) ଏହି ଅଧିନିୟମର ଧାରା 280 ଅଧୀନରେ ପୁନର୍ବାର ଖୋଲିବା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିବା। ଟିପ୍ପଣୀ: ଏହି ଅଧିନିୟମର ଧାରାରେ 281(4) ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଅନୁଯାୟୀ କେତେକ ପରିସ୍ଥିତି ଅଧୀନରେ, ମୂଲ୍ୟାୟନ ଅଧିକାରୀ ଏହି ଅଧିନିୟମର ଧାରା 281ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇନଥାଏ। ଅବଶ୍ୟ, ଏପରି କେତେକ ଘଟଣାରେ, ଧାରା 280 ଅଧିନରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଅତିରିକ୍ତ ଆୟୁକ୍ତ କିମ୍ବା ଯୌଥ ଆୟୁକ୍ତଙ୍କର ଅନୁମୋଦନ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହୋଇଥାଏ।
2. ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପୁଣି ଥରେ ଖୋଲିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯାହାକୁ କି ବିଚାର କରାଯାଇଥାଏ ଯେ ‘ସୂଚନା ସୂଚିତ କରେ ଯେ ଆୟ ମୂଲ୍ୟାୟନରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହିଛି’?
ଏହି ଅଧିନିୟମର ଧାରା 280 (6) ଅନୁସାରେ ନିମ୍ନଲିଖିତଗୁଡ଼ିକୁ ଆୟ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହିଛି ସୂଚିତ କରୁଥିବା ସୂଚନା ଭାବରେ ବିଚାର କରାଯିବ:
(i) ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୋର୍ଡର ବିପଦର ଆଶଙ୍କା ପରିଚାଳନା ରଣନୀତି ଅଧୀନରେ ଚିହ୍ନିତ ସୂଚନା।
(ii) ଅଧିନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଇନଥିଲା ଦର୍ଶାଇ ଅଡିଟରେ ଆପତ୍ତି।
(iii) କୌଣସି ବିଦେଶ ରାଷ୍ଟ୍ରର କିମ୍ବା ଏହି ଅଧିନିୟମର ଧାରା 159 ଅଧୀନରେ ସୂଚିତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ରର ସରକାରଙ୍କ ସହିତ କୌଣସି ରାଜିନାମା ଅଧୀନରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ସୂଚନା।
(iv) ସୂଚନା ଯାହାକି ଏହି ଅଧିନିୟମର ଧାରା 260 ଅଧୀନରେ ବିଜ୍ଞପିତ କୌଣସି ସୂଚନା ଅଧୀନରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୂଚନା ସଂଗ୍ରହ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଇଥିଲା।
(v) ସୂଚନା ଯାହାକି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟାଳୟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶର ଫଳାଫଳ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ।
(vi) ସୂଚନା ଯାହାକି ଧାରା 253 (ଉପଧାରା 4 ବ୍ୟତୀତ) ଅଧିନରେ ଆୟୋଜିତ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ପ୍ରତିଫଳିତ।
(vii) ଧାରା 274(6) ଅଧୀନରେ ଅନୁମୋଦନକାରୀ ପ୍ୟାନେଲଠାରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ।
(viii) ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 2025 ଅଧୀନରେ କୌଣସି ମାମଲାର ବିଚାରରେ କୌଣସି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ, ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଗତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ରହିଥିବା ତଥ୍ୟ ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳି ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଇନ ଅଧୀନରେ କୌଣସି ମାମଲାରେ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଦ୍ୱାରା।
3. ଏହି AO ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଧାରା 280 ଅଧୀନରେ କରଦାତାଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିବା ବ୍ୟତୀତ କୌଣସି ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ, ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କିମ୍ବା ପୁନଃହିସାବ କରିପାରିବେ କି?
ନା, ଏହି AO ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961ର ଧାରା 148 ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ ଧାରା 280 ଅଧୀନରେ କରଦାତାଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିବା ବ୍ୟତୀତ ଧାରା 279 ଅଧୀନରେ କୌଣସି ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ, ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କିମ୍ବା ପୁନଃହିସାବ କରିବେ ନାହିଁ।
4. କେଉଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଅଧିକାରୀ ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଧାରା 280 ଅଧୀନରେ କରଦାତାଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଧାରା 281 ଅଧୀନରେ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ନାହିଁ?
ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ସାଧାରଣତଃ ଏହି AO ଧାରା 281ରେ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ ଏବଂ ସେ ଧାରା 281 (3) ଅଧୀନରେ ଧାରା 280 ସହିତ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିବେ। ଅବଶ୍ୟ, ଏହି AO ଧାରା 281ରେ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ପଦ୍ଧତି ବାଦ୍ ଦେଇପାରିବେ ଯେଉଁ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକରେ AO ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାନ୍ତି:
(i) ଏହି ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଧାରା 260 ଅଧୀନରେ ବିଜ୍ଞପିତ ହୋଇଥିବା ଅନୁଯାୟୀ ପରିଚୟ ବିହୀନ ସୂଚନା ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ସୂଚନା; କିମ୍ବା
(ii) ଅଧ୍ୟାୟ XIର ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ଅନୁମୋଦନକାରୀ ପ୍ୟାନେଲ ଦ୍ୱାରା ଅଣ ଅନୁମତିଯୋଗ୍ୟ ଏଡ଼ାଇବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବରେ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଘୋଷଣା କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରାଯାଇଥାଏ, କର ବର୍ଷ କିମ୍ବା ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଇ ଯେଉଁଥି ପାଇଁ ଏପରି ଘୋଷଣାନାମାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଧାରା 274 (6) ଅଧୀନରେ ଏକ ଅଣ ଅନୁମତିଯୋଗ୍ୟ ଏଡ଼ାଇବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ; କିମ୍ବା
(iii) ଏହି ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ କୌଣସି ମାମଲାର ବିଚାରରେ କୌଣସି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ, ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଗତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ରହିଥିବା ତଥ୍ୟ ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳି ଦ୍ୱାରା ଆବେଦନ, ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ କିମ୍ବା ସଂଶୋଧନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଇନ ଅଧୀନରେ କୌଣସି ମାମଲାରେ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଦ୍ୱାରା।
5. ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ପୁନଃ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରାବଧାନ କେଉଁ କର ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ?
ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 (ଧାରା 279-286)ର ପୁନଃମୂଲ୍ୟାୟନ ବିଧାନ କର ବର୍ଷ 2026 -27 ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ କରବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ। 1 ଏପ୍ରିଲ୍, 2026 ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା କୌଣସି କର ବର୍ଷ ପାଇଁ, ପୁନଃମୂଲ୍ୟାୟନ ନିମନ୍ତେ କେବଳ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ପ୍ରାବଧାନ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ।
6. ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025 ଅଧୀନରେ ପୁନଃମୂଲ୍ୟାୟନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାର ସମୟସୀମା କ’ଣ ରହିଛି?
ଧାରା 286(1) [ସାରଣୀ: କ୍ର.ସଂ. 4] ପ୍ରଦାନ କରେ ଯେ ଧାରା 279 ଅଧୀନରେ ଏହି ପୁନଃ ମୂଲ୍ୟାୟନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ଧାରା 280 ଅଧୀନରେ ଯେଉଁ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରାଯାଇଥାଏ ତାହାଠାରୁ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆଗତ ହୋଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ବହିର୍ଭୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ (ଯଥା:- ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ ପ୍ରାଇସିଂ ରେଫରେନ୍ସ ବା ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ, ITAT/ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସ୍ଥଗିତାଦେଶ, ଇତ୍ୟାଦି)।
7. ଯଦି ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ଧାରା 147/148 ଅଧୀନରେ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପୁନଃ ମୂଲ୍ୟାୟନ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ 01.04.2026 ଅନୁଯାୟୀ ପଡ଼ିରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ଜାରି ରହିବ କି?
ହଁ। ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ର ଧାରା 536(2)(c) ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରେ ଯେ, ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ହୋଇଥିବା ଅଧିନିୟମର ପ୍ରାବଧାନଗୁଡ଼ିକ ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଆରମ୍ଭ ହେବା ତାରିଖରେ ପଡ଼ିରହିଥିବା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବା ଜାରି ରହିବ। ଏଣୁ, ଅଦ୍ୟାବଧି ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961ର ବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବା ଜାରି ରହିବ। ଉଦାହରଣ: ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ଧାରା 148A(1) ଅଧୀନରେ AY 2023 -24 ପାଇଁ ଡିସେମ୍ବର 2025ରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ Xଙ୍କୁ ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପଠାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତାହା ପରେ ପରେ ଫେବୃୟାରୀ 2026ରେ ଧାରା 148 ଅଧୀନରେ ଆଉ ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଯଦିଓ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ 01.04.2026 ପରେ ଆଗତ ହୋଇପାରେ।
8. 01.04.2026 ପରେ, ଆୟକର ବିଭାଗ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ (ଯେପରିକି AY 2022 -23 କିମ୍ବା AY 2024 -25) ପାଇଁ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ନୂତନ ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବ କି?
ହଁ, ଏପରିକି 1 ଏପ୍ରିଲ୍, 2026 ପରେ, କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟା ଏପରିକି ଏକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ, ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ, ସଂଶୋଧନ, ଜୋରିମାନା, ପରିବର୍ତ୍ତନ ଇତ୍ୟାଦି ତଥାପି ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ପୁରୁଣାଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ A.Y.2026 -27 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଇପାରିବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, FY 2027 -28ରେ, ଏହି ବିଭାଗ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ AY 2023 -24 ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପୁନଃ ଖୋଲିପାରେ ଯଦି ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 1961 ଅଧୀନରେ ପୁନର୍ବାର ଖୋଲିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିବା ସର୍ତ୍ତାବଳି ପୂରଣ ହେଉଥାଏ।
9. ଯଦି ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ଧାରା 148A (1) ଅଧୀନରେ 01.04.2026ପୂର୍ବରୁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରାଯାଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ଧାରା 148ଅଧୀନରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରାଯିବା ବାକି ଥାଏ, ଏହା 01.04.2026 ପରେ ଜାରି କରାଯାଇପାରିବ କି?
ହଁ। ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 2025ର ଧାରା 536(2)(c) ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ହୋଇଥିବା ଅଧିନିୟମର ପ୍ରାବଧାନଗୁଡ଼ିକ ନୂତନ ଅଧିନିୟମର ଆରମ୍ଭ ହେବା ତାରିଖରେ ପଡ଼ିରହିଥିବା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବା ଜାରି ରହିବ। ଯେହେତୁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961ର ଧାରା 148A (1) ଅଧୀନରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି ମାଧ୍ୟମରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା, ଫଳସ୍ୱରୂପ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ସମୁଦାୟ କ୍ରମ - ଧାରା 148A (3) ଅଧୀନରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଏବଂ ଧାରା 148 ଅଧୀନରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି - 1961 ଅଧିନିୟମର ବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବ। ଅବଶ୍ୟ, ଏପରି ଜାରି ରଖିବା ଆୟକର ଅଧିନିୟମ, 1961ର ଧାରା 149 ଅଧୀନରେ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିବା ସୀମିତତା ଅବଧି ଅନୁପାଳନ ଅନୁଯାୟୀ ହେବ। ଉଦାହରଣ: ଏହି AO ଏକ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଧାରା 148A(1) ଅଧୀନରେ କର ପୈଠକାରୀଙ୍କୁ AY 2022 -23 ପାଇଁ ମାର୍ଚ୍ଚ 20 ତାରିଖ 2026ରେ ଜାରି କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଜବାବ ବିଚାର କରିବା ପରେ, ଏହି AO ଏପ୍ରିଲ୍ 15 ତାରିଖ 2026ରେ ଧାରା 148A (3) ଅଧୀନରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଆଗତ କରିଥିଲେ ଏବଂ 30 ଏପ୍ରିଲ୍ 2026ରେ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ଧାରା 148 ଅଧୀନରେ ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କଲେ। ଏପ୍ରିଲ୍ 1 ତାରିଖ 2026ରୁ ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବୈଧ ହୋଇଥାଏ।
10. ନୂତନ ଅଧିନିୟମ 01.04.2026ରେ ବଳବତ୍ତର ହେବା ପରେ, AY 2026 -27କିମ୍ବା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପୁନଃମୂଲ୍ୟାୟନ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିବା ପାଇଁ କାହାର ଅନୁମୋଦନ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ?
ଯେହେତୁ AY 2026 -27 କିମ୍ବା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟାର ମୂଲ୍ୟାୟନ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଛି, ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ଧାରା 151ରେ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନୁମୋଦନ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧତା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ ଏବଂ ଏଣୁ ଅତିରିକ୍ତ ଆୟୁକ୍ତ, ଅତିରିକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଯୁଗ୍ମ ଆୟୁକ୍ତ କିମ୍ବା ଯୁଗ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହେଉଛନ୍ତି ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 1961ର ଧାରା 148 ଏବଂ 148A ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିବା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ।
11. ଯଦି AY 2022 -23 ପାଇଁ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ଧାରା 148 ଅଧୀନରେ ଫେବୃୟାରୀ 2026 ରେ ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ କରଦାତା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଫେରସ୍ତ ସଂଲଗ୍ନ କରିନଥାନ୍ତି, ଏହି ରିଟର୍ଣ୍ଣ 01.04.2026 ପରେ ଫାଇଲ୍ କରାଯାଇପାରିବ କି?
ଯେହେତୁ ସମୁଦାୟ ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟା ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ (ଧାରା 536(2)(c)), କରଦାତା ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମର ଢାଞ୍ଚା ଅଧୀନରେ ଧାରା 148 ବିଜ୍ଞପ୍ତିର ଜବାବରେ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ସଂଲଗ୍ନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଏହା ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ସମୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଧାରା 148 ଅଧୀନରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଯେଉଁ ମାସରେ ଜାରି କରାଯାଇଥାଏ ସେହି ମାସ ଶେଷଠାରୁ 3 ମାସରୁ ଅଧିକ ନୁହେଁ। ITR ଫାଇଲ୍ କରାଯିବା ପାଇଁ ଫର୍ମଗୁଡ଼ିକ ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 1961 ଅନୁଯାୟୀ ହେବ।
12. ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଅଧିକାରୀ ଏକକାଳୀନ ଭାବରେ ସମାନ କରଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ AY 2024 -25 ପାଇଁ ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ (ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ) ଏବଂ କର ବର୍ଷ 2026 -27 ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ (ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ) ଆୟୋଜନ କରିପାରିବେ କି?
ହଁ। ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଆୟ ଅବଧି ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବିଭାଗ ଯେଉଁଠାରେ ଆବଶ୍ୟକ ସମାନ୍ତରାଳ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲୁ କରିପାରେ। ଏହି ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ AY 2024 -25 ପାଇଁ ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନକୁ ପରିଚାଳିତ କରିବ ଯେତେବେଳେ କି ନୂତନ ଅଧିନିୟମ TY 2026 -27 ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପରିଚାଳିତ କରିବ।
13. ଏପ୍ରିଲ୍, 2026 ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା କୌଣସି କର ବର୍ଷ ସମ୍ପର୍କିତ ଜୋରିମାନା କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କେଉଁ ଅଧିନିୟମ ପରିଚାଳିତ କରିବ?
ଧାରା 536(2)(d)ପ୍ରକାଶ୍ୟରେ ପ୍ରଦାନ କରେ ଯେ 1 ଏପ୍ରିଲ୍, 2026 ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା କୌଣସି କର ବର୍ଷ ପାଇଁ ଜୋରିମାନା ଆରୋପଣ ନିମନ୍ତେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ପୁରୁଣା ଅଧିନିୟମ ଅଧୀନରେ ଜୋରିମାନା ଲାଗୁ ହୋଇପାରେ ଯେପରିକି ନୂତନ ଅଧିନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇନଥିଲା। ଏଣୁ, ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃମୂଲ୍ୟାଙ୍କନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଜୋରିମାନା ଆୟକର ଅଧିନିୟମ 1961ରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଜୋରିମାନା ଢାଞ୍ଚା ମୁତାବକ ହେବ।