सर्वसाधारण प्रश्नांविषयी

Frequently Asked Questions

सर्वसाधारण प्रश्नांविषयी वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1. कर भरणा करण्यासाठी कोणता अधिनियम लागू होईल?

तुम्ही कर वर्ष 2026–27 किंवा त्यानंतरच्या कालावधीसाठी कर भरणा करत असल्यास, आयकर अधिनियम, 2025 लागू होईल.
कर वर्ष 2026–27 पूर्वीच्या कालावधीशी (म्हणजेच, निर्धारण वर्ष 2026–27 किंवा त्यापूर्वीच्या कालावधीसाठी) संबंधित पेमेंट्ससाठी, तुम्ही आयकर अधिनियम, 1961 निवडला पाहिजे.

2. निर्धारण वर्ष 2026–27 साठी स्वयं निर्धारण कर भरण्यासाठी कोणता अधिनियम लागू होईल?

निर्धारण वर्ष 2026–27 साठी स्वयं निर्धारण कर भरण्यासाठी, आयकर अधिनियम, 1961 लागू होईल.
कर वर्ष 2026–27 आणि त्यापुढील वर्षांचा कर भरणा करण्यासाठी, आयकर अधिनियम, 2025 निवडला पाहिजे.

3. कर वर्ष 2026–27 साठी अग्रिम कर भरण्यासाठी कोणता अधिनियम लागू होईल?

कर वर्ष 2026–27 शी संबंधित अग्रिम कर भरण्यासाठी, आयकर अधिनियम, 2025 हा लागू अधिनियम आहे.

4. आयकर अधिनियम, 2025 अंतर्गत कोणते पेमेंट्स लागू नाहीत?

आयकर अधिनियम, 2025 अंतर्गत खालील कर भरणा वगळण्यात आला आहे आणि त्यामुळे तो लागू होणार नाही:
1. अधिभार कर (102)
2. कंपन्यांच्या वितरित नफ्यावरील कर (106)
3. युनिटधारकांना वितरित केलेल्या उत्पन्नावरील कर (107)
4. आयकर अधिनियम, 1961 च्या कलम 115QA अंतर्गत शेअर्सच्या पुनर्खरेदीसाठी देशांतर्गत कंपनीच्या वितरित उत्पन्नावरील कर (108)
5. काळा पैसा अधिनियम, 2015 अंतर्गत मागणी / दंड / व्याजाचा भरणा (109)
6. बँकिंग रोख व्यवहार कर (0036)
7. अनुषंगिक लाभ कर (0026)
8. हॉटेल पावती कर (0023)
9. व्याज कर (0024)
10. वारसाहक्क कर (0031)
11. संपदा कर (0032)
12. भेटवस्तू कर (0033)
13. समानीकरण उपकर (119)

5. निर्धारण वर्ष (AY) हे कर वर्षासारखेच आहे का?

नाही. निर्धारण वर्ष ही संकल्पना आयकर अधिनियम, 1961 अंतर्गत अस्तित्वात आहे, तर कर वर्ष ही संज्ञा आयकर अधिनियम, 2025 द्वारे सुरू करण्यात आली आहे.
आयकर अधिनियम, 2025 अंतर्गत निर्धारण वर्ष अशी कोणतीही संकल्पना नाही.

6. कर वर्ष म्हणजे काय?

कर वर्ष म्हणजे 1 एप्रिलपासून सुरू होणारे बारा महिन्यांचे आर्थिक वर्ष होय.
उदाहरणार्थ, आयकर अधिनियम, 2025 अंतर्गत कर वर्ष 2026–27 म्हणजे आर्थिक वर्ष 2026–27 होय.

7. चलान 'सेव्ह केलेले ड्राफ्ट' टॅबखाली केव्हा सेव्ह केले जातात आणि ते किती काळासाठी ठेवले जातात?

जेव्हा वापरकर्ता “ड्राफ्ट म्हणून सेव्ह करा” वर क्लिक करतो/करते, तेव्हा त्या क्षणापर्यंत भरलेले तपशील सेव्ह केले जातात आणि 'सेव्ह केलेले ड्राफ्ट' टॅबखाली एक नोंद तयार केली जाते.
सेव्ह केलेले ड्राफ्ट चलान (CRN जनरेट होण्यापूर्वी) शेवटच्या अपडेटच्या तारखेपासून 15 दिवसांसाठी जपून ठेवले जातात.

8. 'सेव्ह केलेले ड्राफ्ट' टॅबखाली सेव्ह केलेल्या चलानांवर कोणत्या कृती करता येतात?

करदाता 'कृती' टॅबचा वापर करून सेव्ह केलेले ड्राफ्ट चलान संपादित करू किंवा हटवू शकतो/शकते.
हटवण्याकरिता एक किंवा अधिक ड्राफ्ट निवडण्यासाठी एक चेकबॉक्स देखील प्रदान केलेला आहे.

9. 'जनरेट केलेले चलान' टॅबखाली चलान केव्हा सेव्ह केले जातात?

'जनरेट केलेले चलान' टॅबमध्ये असे चलान दर्शविले जातात ज्यासाठी CRN जनरेट केले गेले आहे, परंतु CIN जनरेट केलेले नाही, प्राप्त झालेले नाही किंवा अपडेट केलेले नाही.

10. 'जनरेट केलेले चलान' टॅब अंतर्गत असलेल्या चलानांवर कोणत्या कृती करता येतात आणि ते किती काळासाठी ठेवले जातात?

उपलब्ध कृती निवडलेल्या पेमेंट पद्धतीवर अवलंबून असतात आणि त्यामध्ये पुढील कृतींचा समावेश होतो:
• पेमेंट करणे (नेट बँकिंग, डेबिट कार्ड किंवा पेमेंट गेटवेसाठी)
• चलान फॉर्म / मँडेट फॉर्म डाउनलोड करणे (OTC आणि NEFT/RTGS साठी)
• तपशील कॉपी करणे आणि पाहणे (सर्व पेमेंट पद्धतींसाठी समान)
जनरेट केलेले चलान CRN जनरेट झाल्यानंतर T+15 दिवसांनी कालबाह्य होते.
कालबाह्य झालेले चलान “वैधतेची अंतिम तारीख” पासून 30 दिवसांपर्यंत 'जनरेट केलेले चलान' टॅबखाली दिसतात.

11. 'पेमेंट हिस्ट्री' टॅब अंतर्गत कोणत्या कृती करता येतात?

करदाता पुढील कृती करू शकतात:
• चलान पावती (PDF स्वरूपात) डाउनलोड करणे
• चलानाचा सारांश पाहण्यासाठी तपशील पाहणे
• आधीपासून भरलेले तपशील वापरून नवीन पेमेंट सुरू करण्यासाठी चलानाची प्रत काढणे

12. ई-फायलिंग पोर्टलवर कोणत्या पेमेंट पद्धती उपलब्ध आहेत?

ई-फायलिंग पोर्टलवरून जनरेट केलेल्या चलानांचा वापर करून खालील पद्धतींद्वारे कर भरणा केला जाऊ शकतो:
• नेट बँकिंग
• डेबिट कार्ड
• पेमेंट गेटवे (नेट बँकिंग / डेबिट कार्ड / क्रेडिट कार्ड / UPI)
• NEFT / RTGS (मँडेट फॉर्मद्वारे)
• निवडक बँक शाखांमध्ये काउंटरवर पैसे भरणे (OTC) (रोख रक्कम, धनादेश, DD)

13. नेट बँकिंगचा वापर करून मी कर भरणा कसा करू शकतो/शकते?

करदात्याने ई-फायलिंग पोर्टलवर लॉगिन करून, ई-फाइल → 'ई-कर भरणा' वर जावे, नवीन पेमेंट सुरू करावे, लागू कर तपशील निवडावेत, पेमेंट पद्धत म्हणून नेट बँकिंग निवडावे, तपशीलांची पडताळणी करून पेमेंट पूर्ण करावे.
पेमेंट यशस्वी झाल्यानंतर, ई-मेल आणि एसएमएसद्वारे पुष्टीकरण पाठवले जाते आणि चलान पावती 'पेमेंट हिस्ट्री' अंतर्गत उपलब्ध होते.

14. 'काउंटरवर पेमेंट करणे (OTC)' पद्धतीचा वापर करून मी कर भरणा कसा करू शकतो/शकते?

ई-फायलिंग पोर्टलवर चलान जनरेट करून 'बँक काउंटरवर पेमेंट करा' हा पर्याय निवडल्यानंतर, चलान फॉर्म (CRN ) प्रिंट करून तो रोख रक्कम, धनादेश किंवा डिमांड ड्राफ्टद्वारे निवडलेल्या बँक शाखेत सादर करणे आवश्यक आहे.
पेमेंट पूर्ण झाल्यानंतर, पेमेंटची पुष्टी आणि चलान पावती 'पेमेंट हिस्ट्री' अंतर्गत उपलब्ध होतात.

15. NEFT/RTGS पद्धतीचा वापर करून मी कर भरणा कसा करू शकतो/शकते?

पेमेंट पद्धत म्हणून NEFT/RTGS निवडल्यानंतर, एक मँडेट फॉर्म जनरेट केला जातो.
करदात्याने मँडेट फॉर्म प्रिंट करून, लाभार्थ्याचा तपशील जोडल्यावर बँक शाखेत किंवा नेट बँकिंगद्वारे NEFT/RTGS मार्फत पेमेंट करणे आवश्यक आहे.
पेमेंट यशस्वी झाल्यानंतर, चलानाचे तपशील 'पेमेंट हिस्ट्री' अंतर्गत दिसतात.

16. डेबिट कार्ड वापरून मी कर भरणा कसा करू शकतो/शकते?

करदाता पेमेंटचा प्रकार म्हणून डेबिट कार्ड निवडतो/निवडते, तपशीलांची पडताळणी करतो/करते आणि निवडलेल्या बँकेद्वारे व्यवहार पूर्ण करतो/करते.
पेमेंट यशस्वी झाल्याचे पुष्टीकरण ई-मेल आणि एसएमएसद्वारे पाठवले जाते.

17. पेमेंट गेटवे वापरून मी कर भरणा कसा करू शकतो/शकते?

पेमेंट गेटवे निवडल्यानंतर, करदात्याला नेट बँकिंग, डेबिट कार्ड, क्रेडिट कार्ड किंवा UPI चा वापर करून पेमेंट पूर्ण करण्यासाठी पेमेंट गेटवेच्या वेबसाइटवर पुनर्निर्देशित केले जाते.
विविध पेमेंट गेटवेनुसार व्यवहार शुल्क वेगवेगळे असू शकते.
पेमेंट प्रक्रिया यशस्वी झाल्यानंतर पुष्टीकरण पाठवले जाते.

18. CSI फाइल म्हणजे काय?

CSI फाइलमध्ये पेमेंटची रक्कम, तारीख, कलम आणि कराचा प्रकार यांसारखी महत्त्वाची चलान माहिती असते.
कर भरणा योग्यरित्या नोंदविला गेला आहे की नाही, याची पडताळणी करण्यासाठी TDS विवरणपत्र फाइल करताना याचा वापर केला जातो.

19. CSI फाइल कोण डाउनलोड करू शकतो/शकते?

केवळ TAN वापरकर्तेच वापरकर्ता आयडी म्हणून TAN वापरून लॉगिन करून CSI फाइल डाउनलोड करू शकतात.

20. CSI फाइल मी कशी डाउनलोड करू शकतो/शकते?

TAN वापरून लॉगिन केल्यानंतर, ई-फाइल → ई-कर भरणा → 'पेमेंट हिस्ट्री' वर जा, 'पेमेंटची तारीख' हे फिल्टर लागू करा आणि पर्याय उपलब्ध झाल्यावर CSI फाइल डाउनलोड करा.
निर्धारण वर्ष किंवा पेमेंटचा प्रकार या फिल्टरचा वापर करून CSI फाइल्स डाउनलोड करता येत नाहीत.

21. CSI फाइल जास्तीत जास्त किती कालावधीसाठी डाउनलोड करता येते?

CSI फाइल्स 'तारखेची श्रेणी' हे फिल्टर वापरून जास्तीत जास्त 24 महिन्यांच्या कालावधीसाठीच डाउनलोड केल्या जाऊ शकतात.

22. दिनांक 01 जुलै 2022 पूर्वीच्या कालावधीसाठी मी CSI फाइल डाउनलोड करू शकेन का?

नाही. दिनांक 01 जुलै 2022 पूर्वीच्या कालावधीसाठीच्या CSI फाइल्स ई-फायलिंग पोर्टलवरून डाउनलोड करता येणार नाहीत.
त्यापूर्वीच्या कालावधीसाठी, वापरकर्त्यांनी प्रोटियन (NSDL) पोर्टलवरून फाइल डाउनलोड करणे आवश्यक आहे.

23. CSI फाइल कोणत्या फॉरमॅटमध्ये डाउनलोड केली जाते?

CSI फाइल .csi फॉरमॅटमध्ये डाउनलोड केली जाते, हा फॉरमॅट RPU सारख्या TDS विवरणपत्र तयार करण्याच्या उपयुक्त सेवांशी सुसंगत आहे.

24. मी माझी कर भरण्याची स्थिती लॉगिन न करता कशी तपासू शकतो/शकते?

वापरकर्ते ई-फायलिंग पोर्टलवरील प्री-लॉगिन सेवांमधील 'तुमच्या पेमेंटची स्थिती जाणून घ्या' या सेवेचा वापर करून, पॅन, CRN आणि मोबाईल क्रमांक प्रविष्ट करून तसेच ओटीपी पडताळणी पूर्ण करून पेमेंटची स्थिती तपासू शकतात.

25. BSR कोड, चलान क्रमांक आणि पेमेंटची तारीख यांसारखे तपशील मला कुठून मिळू शकतील?

हे तपशील संबंधित चलानासाठी 'कृती' बटणावर क्लिक केल्यावर 'पेमेंट हिस्ट्री' टॅबखाली उपलब्ध होतात.