1. ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਈ-ਨਿਵਾਰਨ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮੋਡਿਊਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਦਾਤਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ, CPC-ITR, ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਫ਼ਸਰ (AO) ਅਤੇ CPC-TDS, ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਨ ਲਈ ਹੈ।

2. ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੌਣ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾ।

3. ਉਹ ਵਿਭਾਗ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਈ-ਨਿਵਾਰਨ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ

a. ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ: ਆਮਦਨ ਕਰ ਰਿਟਰਨ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਅਤੇ ਈ-ਤਸਦੀਕ, ਈ-ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਮੁੱਲ ਵਾਧਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਅਧੀਨ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ:

b. ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਫ਼ਸਰ (AO): ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਫ਼ਸਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਆਮਦਨ ਕਰ ਅਫ਼ਸਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ-ਖੇਤਰ ਅਧੀਨ ਕਰਦਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਗ, ਅਪੀਲ, PAN ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖਾਸ ਪੁੱਛਗਿੱਛਾਂ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਅਧੀਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

AO ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ:

c. CPC-ITR: ਇਹ ਵਿਭਾਗ ਆਮਦਨ ਕਰ ਰਿਟਰਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ITR-V, ਰਿਫੰਡ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਅਧੀਨ CPC-ITR ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

CPC-ITR ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ:

d. CPC-TDS: ਇਹ ਵਿਭਾਗ ਈ-TDS ਸਕੀਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। TAN ਲਈ TDS ਰਿਫੰਡ, ਫਾਰਮ 26AS/ATS ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, 26QB/26QC/26QD/26QE, ਡਿਫਾਲਟ, TDS/TCS ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ TDS ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

CPC-TDS ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ:

4. ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿਵੇਂ ਦਰਜ ਕਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਬਮਿਟ ਕਰਨੀ ਹੈ

4.1. ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋ:

ਕਦਮ 1:  ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਜਾਓ ਅਤੇ ਲੌਗਇਨ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕਦਮ 2: ਲੌਗਇਨ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ID ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਦਰਜ ਕਰੋ।

ਕਦਮ 3: ਆਪਣੇ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ 'ਤੇ, 'ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ' ਮੀਨੂ > 'ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ' 'ਤੇ ਜਾਓ।

ਕਦਮ 4: 'ਸ਼ਿਕਾਇਤ' ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ। ਵਿਕਲਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਖੋਜ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਖੋਜੋ।

ਕਦਮ 5: ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਡ੍ਰੌਪਡਾਊਨ ਮੀਨੂ ਤੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਲਾਗੂ ਐਕਟ (ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 2025 ਜਾਂ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ, 1961) ਅਤੇ ਉਪ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ ਅਤੇ 'ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤਾ ਪੈਰਾ 3 ਦੇਖੋ।

ਕਦਮ 6: ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ (AY/TY ਆਦਿ) ਦਰਜ ਕਰੋ, 'ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਵੇਰਵਾ' ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਵੇਰਵਾ (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 100 ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ) ਲਿਖੋ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰੋ (ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ) ਅਤੇ 'ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕਦਮ 7: ਹੁਣ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਸਟੇਟਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਐਕਨੋਲੇਜਮੈਂਟ ਨੰਬਰ ਨੋਟ ਕਰ ਲਓ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਈ-ਮੇਲ ID, ਜੋ ਹੈ: webmanager@incometax.gov.in, ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਨੋਟ: ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਕਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੁਵਿਧਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲੌਗਇਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ।

4.2. ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਹੀਂ ਹੋ:

ਕਦਮ 1: ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਜਾਓ, ਹੇਠਾਂ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ ਅਤੇ 'ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ' ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ 'ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕਦਮ 2: 'ਮੇਰੇ ਕੋਲ PAN/TAN ਨਹੀਂ ਹੈ' ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ ਅਤੇ 'ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕਦਮ 3: ਨਾਮ, ਈ-ਮੇਲ ID ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਵਰਗੇ ਵੇਰਵੇ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ 'ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕਦਮ 4: ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਕਦਮ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਈ-ਮੇਲ ID 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਵਨ ਟਾਈਮ ਪਾਸਵਰਡ (OTP) ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ 'ਸਬਮਿਟ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕਦਮ 5: ਹੁਣ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ।

5. ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਸਟੇਟਸ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਚਣਾ ਹੈ

ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਸਟੇਟਸ ਪ੍ਰੀ-ਲੌਗਇਨ ਅਤੇ ਲੌਗਇਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਮੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੀ-ਲੌਗਇਨ ਮੋਡ

ਕਦਮ 1:ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਜਾਓ, ਹੇਠਾਂ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ ਅਤੇ 'ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ' ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ 'ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇਖੋ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕਦਮ 2: ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਐਕਨੋਲੇਜਮੈਂਟ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ 'ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਪੋਸਟ ਲੌਗਇਨ ਮੋਡ

ਕਦਮ 1: ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਜਾਓ ਅਤੇ 'ਲੌਗਇਨ' 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਕਦਮ 2: ਲੌਗਇਨ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ID ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਦਰਜ ਕਰੋ।

ਕਦਮ 3: ਆਪਣੇ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ 'ਤੇ, 'ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ' ਮੀਨੂ > 'ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖੋ' 'ਤੇ ਜਾਓ।

ਕਦਮ 4: ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਸਟੇਟਸ ਜਾਂਚੋ। ਤੁਸੀਂ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਫਿਲਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

6. ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ੇ

• ਲੌਗਇਨ ਕਰੋ
• ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ
• ਈ-ਤਸਦੀਕ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
• ਈ-ਕਾਰਵਾਈਆਂ 

ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ