1. AY 2023-24కి ITR-2ని ఫైల్ చేయడానికి ఎవరు అర్హులు?

ITR-2ని ఈ క్రింద వ్యక్తులు లేదా HUFలు దాఖలు చేయవచ్చు:

• ITR-1 (సహజ్) ఫైల్ చేయడానికి అర్హత లేనివారు
• వ్యాపారం లేదా వృత్తి యొక్క లాభం మరియు రాబడుల నుండి ఆదాయం లేనివారు మరియు ఈ స్వభావంలో వ్యాపారం లేదా వృత్తి యొక్క లాభాలు మరియు రాబడుల నుండి ఆదాయం లేనివారు:

• వడ్డీ
• జీతం
• బోనస్
• భాగస్వామ్య సంస్థ నుండి అతనికి చెల్లించాల్సిన లేదా అందుకోబడిన కమీషన్ లేదా వేతనం, పేరు ఏదైనా సరే.

• జీవిత భాగస్వామి, మైనర్ పిల్లలు మొదలైన మరొక వ్యక్తి యొక్క ఆదాయాన్ని వారి ఆదాయంతో కలపడం - ఒకవేళ కలపవలసిన ఆదాయం పైన పేర్కొన్న వర్గాల కిందకి వస్తే.

2. AY 2023-24కి ITR-2ని ఫైల్ చేయడానికి ఎవరికి అర్హత ఉండదు?

సంవత్సరానికి మొత్తం ఆదాయం వ్యాపారం లేదా వృత్తి నుండి వచ్చే లాభం మరియు రాబడులని కలిగి ఉన్న ఎవరైనా వ్యక్తి లేదా HUF, మరియు ఈ క్రింది విధంగా ఆదాయాన్ని కలిగి ఉన్నవారు, ITR-2 దాఖలు చేయలేరు:

• వడ్డీ
• జీతం
• బోనస్
• భాగస్వామ్య సంస్థ నుండి అతనికి చెల్లించాల్సిన లేదా అందుకోబడిన కమీషన్ లేదా వేతనం, పేరు ఏదైనా సరే.

3. గత సంవత్సరాలతో పోలిస్తే ITR-2లో ఎలాంటి మార్పులు వచ్చాయి?

AY 2023-24కి, ITR-2లో కొన్ని మార్పులు వర్తిస్తాయి. కొత్త ఫీల్డ్ చేర్చబడింది - మీరు FII/FPI అయితే? అవును అయితే, మీరు SEBI రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్‌ను అందించాలి. పన్ను చెల్లింపుదారుడు అవును అని ఎంచుకుంటే, షెడ్యూల్ 115 ప్రారంభించబడుతుంది. అలాగే షెడ్యూల్ VDA (వర్చువల్ డిజిటల్ అసెట్) జోడించబడింది. షెడ్యూల్ VDAలోని ఆదాయం షెడ్యూల్ CGలో స్వయంచాలకంగా నమోదు అవుతుంది.

4. ITR -2 దాఖలు చేయడానికి నాకు ఏ డాక్యుమెంట్లు అవసరం అవుతాయి? ITR ఫైల్ చేయడానికి PANతో ఆధార్‌ని లింక్ చేయడం అవసరమా?

1. మీకు జీతం ద్వారా ఆదాయం వస్తుంటే, మీకు యజమాని జారీ చేసిన ఫారం 16 అవసరం.
2. మీరు ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు లేదా సేవింగ్ బ్యాంక్ ఖాతాపై వడ్డీ అందుకుంటే మరియు దానిపై TDS మినహాయింపు ఉంటే, మీకు TDS సర్టిఫికెట్లు అవసరం, అంటే పన్ను మినహాయించు వ్యక్తుల నుంచి జారీ చేసిన ఫారమ్ 16A.
3. జీతంపై TDS అలాగే జీతం కాకుండా ఇతర TDSని వెరిఫై చేయడానికి మీకు ఫారమ్ 26AS అవసరం. ఫారం26ASని ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ నుంచి డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు.
4. మీరు అద్దె స్థలంలో నివసిస్తుంటే, HRA లెక్కించడానికి మీకు అద్దె చెల్లించిన రసీదులు అవసరం (ఒకవేళ మీరు వాటిని మీ యజమానికి సమర్పించకపోతే).
5. మీకు షేర్లలో ఏదైనా మూలధన లాభాల లావాదేవీలను ఉంటే, మూలధన లాభం యొక్క గణన కోసం ఏదైనా ఉంటే మీకు ఒక సంవత్సరంలో షేర్లు లేదా సెక్యూరిటీల యొక్క మూలధన లాభం లావాదేవీల యొక్క సారాంశం లేదా లాభం/నష్టం స్టేట్మెంట్ అవసరం.
6. వడ్డీ ఆదాయాన్ని లెక్కించడానికి మీకు మీ బ్యాంక్ పాస్‌బుక్, ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్ రసీదులు (FDRలు) అవసరం.
7. మీరు మీ అద్దె ఇంటి ఆస్తి నుండి అద్దెని అందుకుంటే, ఇంటి ఆస్తి నుండి ఆదాయాన్ని లెక్కించడానికి మీకు మీ అద్దెదారు/స్థానిక పన్ను చెల్లింపు/రుణం తీసుకున్న మూలధన వివరాలపై వడ్డీ (ఏదైనా ఉంటే) అవసరం ఉంటుంది.
8. ఒకవేళ మీరు ప్రస్తుత సంవత్సరంలో ఏదైనా నష్టాన్ని క్లెయిమ్ చేయాలనుకుంటే, ఆ నష్టాన్ని ప్రదర్శించే సంబంధిత పత్రాలు మీకు అవసరం అవుతాయి.
9. ఒకవేళ మీరు మునుపటి సంవత్సరం నష్టాన్ని క్లెయిమ్ చేయాలనుకుంటే, పేర్కొన్న నష్టాన్ని వెల్లడించడానికి మీకు గత సంవత్సరానికి సంబంధించిన ITR-V కాపీ అవసరం.
10. సెక్షన్ 80C, 80D, 80G, 80GG కింద జీవిత మరియు ఆరోగ్య బీమా రసీదులు, విరాళం రసీదులు, అద్దె రసీదులు, ట్యూషన్ ఫీజులకు సంబంధించిన రసీదులు మొదలైన వాటి కింద పన్ను ఆదా మినహాయింపులను క్లెయిమ్ చేయడానికి, మీ ఫారమ్ 16లో వాటిని పరిగణించకపోతే, మీకు పత్రాలు లేదా రుజువులు కూడా అవసరం.

ఆధార్ మరియు PANని లింక్ చేయడం ముఖ్యం. అయితే, మీ PANని ఆధార్‌తో లింక్ చేయకపోతే మీరు ఇప్పటికీ మీ ITRని ఫైల్ చేయగలరు, కానీ మీకు పోర్టల్‌లో పరిమిత ప్రాప్యత ఉంటుంది. అందువలన PANని ఆధార్‌తో లింక్ చేయాలని సూచించబడింది.

5. నా ITR ఫైల్ చేసేటప్పుడు సమస్యలను నివారించడానికి నేను ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?

మీ రిటర్న్ ఫైల్ చేయడంలో మరియు మీ రీఫండ్ పొందడంలో సమస్యలను నివారించడానికి, మీరు ఈ క్రింది వాటిని చేశారని నిర్ధారించుకోవాలి:

1. ఆధార్ మరియు PAN లింక్ చేయబడింది.
2. మీరు మీ రీఫండ్‌ని స్వీకరించాలనుకుంటున్న మీ బ్యాంక్ ఖాతాను ముందుగా ధృవీకరించారు.
3. దాఖలు చేయడానికి ముందు సరైన ITRని ఎంచుకోండి; లేకపోతే దాఖలు చేసిన రిటర్న్ లోపం ఉన్నట్టు పరిగణించబడుతుంది మరియు మీరు సరైన ఫారమ్‌ని ఉపయోగించి సవరించిన ITRని దాఖలు చేయాలి.
4. నిర్దేశిత గడువులోపు రిటర్న్‌ను దాఖలు చేశారు.
5. మీ రిటర్న్ ని వెరిఫై చేయండి - మీరు ఇ-వెరిఫికేషన్ ఎంచుకోవచ్చు (సిఫార్సు చేయబడిన ఎంపిక - ఇప్పుడే ఇ-వెరిఫై చేయండి) మీ ITRని వెరిఫై చేయడానికి సులభమైన మార్గం.

6. HUF/సంస్థ సెక్షన్ 87A కింద రిబేటును క్లెయిమ్ చేయవచ్చా?

లేదు. ​​​​​​ సెక్షన్ 8​7A కింద రాయితీ ఒక వ్యక్తికి మాత్రమే అందుబాటులో ఉంటుంది, కాబట్టి, సెక్షన్ 87A కింద ఒక వ్యక్తి కాకుండా ఇతర వ్యక్తులు రాయితీ క్లెయిమ్ చేయలేరు. ​

7. నేను ప్రవాసిని. నేను సెక్షన్ 87A కింద రాయితీ క్లెయిమ్ చేయవచ్చా?

లేదు. ​​​​​ సెక్షన్ 87A కింద రాయితీ భారతదేశంలో నివసించే వ్యక్తికి మాత్రమే అందుబాటులో ఉంటుంది, కాబట్టి, ప్రవాసులు సెక్షన్ 87A కింద రాయితీ క్లెయిమ్ చేయలేరు.​.​

8. నాకు రెండు ఇళ్ళు ఉన్నాయి. ఒకటి నేను ప్రతి వారం సందర్శించే ఫార్మ్ హౌస్, మరొకటి నా నివాసం. ఈ రెండు నివాసాలను స్వయం ఆక్రమితంగా గుర్తించవచ్చా?

AY 2019-20 వరకు, మీరు ఒక ఆస్తిని మాత్రమే స్వీయ-ఆక్రమిత ఆస్తిగా క్లెయిమ్ చేయవచ్చు మరియు ఇతర ఆస్తిని అద్దెకి ఇచ్చినట్టు పరిగణించబడుతుంది.

AY 2020-21 నుండి, పేర్కొన్న షరతుల నెరవేర్పుకు లోబడి రెండు ఇళ్లను నివాస ప్రయోజనం కోసం స్వీయ-ఆక్రమిత ఆస్తులుగా పరిగణించవచ్చు.

9. సంవత్సరంలో కొంత భాగం స్వీయ-ఆక్రమిత మరియు సంవత్సరంలో కొంత భాగాన్ని అద్దెకి ఇచ్చిన ఆస్తి నుండి ఆదాయాన్ని ఎలా లెక్కించాలి?

ఈ సందర్భంలో, ఇంటి ఆస్తి నుండి ఆదాయం అనే హెడ్ కింద పన్ను విధించదగిన ఆదాయాన్ని లెక్కించే ప్రయోజనం కోసం, అటువంటి ఆస్తి ఏడాది పొడవునా అద్దెకి ఇచ్చినట్టు పరిగణించబడుతుంది మరియు దాని ప్రకారం ఆదాయం లెక్కించబడుతుంది.

​అయితే, అటువంటి ఆస్తి విషయంలో పన్ను విధించదగిన ఆదాయాన్ని లెక్కించేటప్పుడు, అసలు అద్దె, అద్దెకి ఇచ్చిన వ్యవధికి మాత్రమే పరిగణించబడుతుంది.

10. మూలధన లాభాలు హెడ్ కింద ఏ ఆదాయాలపై పన్ను విధించబడుతుంది?

సంవత్సరంలో మూలధన ఆస్తిని బదిలీ చేయడం ద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే ఏదైనా లాభం లేదా రాబడి మూలధన రాబడులు హెడ్ కింద పన్ను విధించబడుతుంది.

11. మూలధన ఆస్తి అంటే అర్ధం ఏమిటి?

ఆదాయపు పన్ను చట్టం 1961లోని సెక్షన్ 2(14) ప్రకారం మూలధన ఆస్తి నిర్వచించబడింది:

ఎ) మదింపుదారు వ్యాపారం లేదా వృత్తితో అనుసంధానించబడినా, లేకున్నా మదింపుదారు కలిగి ఉన్న ఏదైనా ఆస్తి రకము.

బి) SEBI చట్టం 1992 (నిర్దిష్ట మినహాయింపులకు లోబడి) కింద చేసిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా అటువంటి సెక్యూరిటీలలో పెట్టుబడి పెట్టిన FII కలిగి ఉన్న ఏదైనా సెక్యూరిటీలు.

12. దీర్ఘకాలిక మూలధన ఆస్తి అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?

• ఏదైనా మూలధన ఆస్తి దాని బదిలీ తేదీకి ముందు 36 నెలల కంటే ఎక్కువ కాలం పాటు కలిగి ఉంటే, అది దీర్ఘకాలిక మూలధన ఆస్తిగా పరిగణించబడుతుంది.
• అయితే, భారతదేశంలో గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్‌లో జాబితా చేయబడిన షేర్లు (ఈక్విటీ లేదా ప్రాధాన్యత) వంటి కొన్ని ఆస్తులకు సంబంధించి, ఈక్విటీ-ఆధారిత మ్యూచువల్ ఫండ్‌ల యూనిట్లు, డిబెంచర్లు మరియు ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలు, UTI యూనిట్లు మరియు జీరో కూపన్ బాండ్‌లు వంటి జాబితా చేసిన సెక్యూరిటీలు పరిగణించవలసిన హోల్డింగ్ వ్యవధి 36 నెలలకు బదులుగా 12 నెలలు ఉంటుంది.
• కంపెనీలో జాబితా చేయని షేర్ల విషయంలో, పరిగణించబడే హోల్డింగ్ వ్యవధి 36 నెలలకు బదులుగా 24 నెలలు ఉంటుంది.
• AY 2018-19 నుండి అమలులోకి వచ్చేలా, స్థిరాస్తిని కలిగి ఉన్న కాలం (భూమి లేదా భవనం లేదా రెండూ) 36 నెలలకు బదులుగా 24 నెలలుగా పరిగణించబడుతుంది.

13. ఆదాయపు పన్ను చట్టం ప్రకారం, మూలధన ఆస్తి బదిలీపై వచ్చే రాబడి మూలధన రాబడుల హెడ్ కింద పన్ను విధించబడుతుంది. ఆదాయపు పన్ను చట్టం ప్రకారం బదిలీ అంటే ఏమిటి?

సాధారణంగా, బదిలీ అంటే అమ్మకం, అయితే, ఆదాయపు పన్ను చట్టం 1961లో సెక్షన్ 2(47) ప్రకారం, మూలధన ఆస్తికి సంబంధించి బదిలీ, వీటిని కలిగి ఉంటుంది:

• అమ్మకం, మార్పిడి లేదా ఆస్తిని వదులుకోవడం;
• మూలధన ఆస్తికి సంబంధించి ఏవైనా హక్కులను రద్దుచేయడం;
• ఆస్తిని తప్పనిసరిగా స్వాధీనం చేసుకోవడం;
• మూలధన ఆస్తిని స్టాక్-ఇన్-ట్రేడ్‌గా మార్చడం;
• జీరో కూపన్ బాండ్ యొక్క మెచ్యూరిటీ లేదా రిడెంప్షన్;
• ఆస్తి బదిలీ చట్టం 1882లోని సెక్షన్ 53Aలో సూచించిన స్వభావం యొక్క ఒప్పందానికి పాక్షిక పనితీరులో కొనుగోలుదారు స్థిరమైన ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి అనుమతించడం;
• స్థిర ఆస్తిని బదిలీ చేసే (లేదా ఆనందాన్ని ఇచ్చే) ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్న ఏదైనా లావాదేవీ; లేదా
• ఒక ఆస్తిని విక్రయించడం లేదా దానిపై హక్కులను వదులుకోవడం లేదా మరేదైనా ఆస్తి పై ఏదోరకంగా హక్కును పొందడం.

14.మూలధన నష్టాన్ని ముందుకు తీసుకువెళ్ళేందుకు మరియు సర్దుబాటు చేయటానికి సంబంధించి ఆదాయపు పన్ను చట్టం క్రింద రూపొందించిన నిబంధనలు ఏమిటి?

• మూలధన రాబడుల హెడ్ కింద ఒక సంవత్సరంలో వచ్చిన నష్టాన్ని అదే సంవత్సరంలో సర్దుబాటు చేయలేకపోతే, సర్దుబాటు చేయని మూలధన నష్టాన్ని వచ్చే ఏడాదికి కొనసాగించవచ్చు.
• తదుపరి సంవత్సరం(ల)లో, అటువంటి నష్టాన్ని మూలధన రాబడుల హెడ్ కింద పన్ను విధించదగిన ఆదాయానికి వ్యతిరేకంగా మాత్రమే సర్దుబాటు చేయవచ్చు, అయితే, దీర్ఘకాలిక మూలధన నష్టాన్ని దీర్ఘకాలిక మూలధన రాబడులకి వ్యతిరేకంగా మాత్రమే సర్దుబాటు చేయవచ్చు. స్వల్పకాలిక మూలధన నష్టాన్ని, దీర్ఘకాలిక మూలధన రాబడులతో పాటు స్వల్పకాలిక మూలధన రాబడులతో సర్దుబాటు చేయవచ్చు.
• అటువంటి నష్టాన్ని నష్టం జరిగిన సంవత్సరం తర్వాత వెంటనే ఎనిమిదేళ్ల పాటు ముందుకు తీసుకెళ్లవచ్చు.
• సెక్షన్ 139(1) ప్రకారం నిర్దేశించిన విధంగా రిటర్నులు సమర్పించే గడువు తేదీలోగా నష్టం జరిగిన సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఆదాయం/నష్టం రిటర్నులను సమర్పిస్తే మాత్రమే అటువంటి నష్టాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లవచ్చు.​.​