1. મને ઈ-ચકાસણી કરવાની જરૂર કેમ છે?
રિટર્ન ફાઈલિંગ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે તમારે તમારા આવકવેરા રિટર્નને ચકાસવાની જરૂર છે. નિર્ધારિત સમયમાં ચકાસણી કર્યા વિના, ITR ને અમાન્ય માનવામાં આવે છે. ઈ-ચકાસણી એ તમારા ITR ને ચકાસવાની સૌથી અનુકૂળ અને ત્વરિત રીત છે.
તમે સંબંધિત પ્રક્રિયાઓ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવા માટે અન્ય વિનંતીઓ / પ્રતિભાવ / સેવાઓની પણ ઈ-ચકાસણી કરી શકો છો, જેમાં ચકાસણી પણ સામેલ છે:
- આવકવેરા ફોર્મ (ઓનલાઈન પોર્ટલ/ઓફલાઈન ઉપયોગિતા દ્વારા)
- ઈ-કાર્યવાહી
- રિફંડ ફરીથી જારી કરવાની વિનંતી
- સુધારણા માટેની વિનંતી
- નિયત તારીખ પછી ITR ફાઈલ કરવામાં વિલંબની માફી
- સેવા વિનંતીઓ (ERIs દ્વારા સબમિટ કરેલ)
- ITR ને બલ્કમાં અપલોડ કરવું (ERIs દ્વારા)
2. કઈ રીતોથી હું મારા રિટર્નની ઈ-ચકાસણી કરી શકું?
તમે આ વાપરીને તમારા રિટર્નને ઓનલાઈન ચકાસી શકો છો:
- આધાર સાથે નોંધાયેલ મોબાઈલ નંબર પરનો OTP, અથવા
- તમારા પૂર્વ માન્ય બેંક ખાતા દ્વારા જનરેટ થયેલ EVC, અથવા
- તમારા પૂર્વ-માન્ય ડીમેટ ખાતા દ્વારા જનરેટ થયેલ EVC, અથવા
- ATM (ઓફલાઇન પદ્ધતિ) દ્વારા EVC, અથવા
- નેટ બેન્કિંગ, અથવા
- ડિજિટલ હસ્તાક્ષર પ્રમાણપત્ર (DSC).
3. મેં 120 દિવસ પહેલા મારું રિટર્ન ફાઈલ કર્યું છે. શું હું હજી પણ મારા રિટર્નને ઓનલાઈન ચકાસી શકું છું?
હા. તમારે વિલંબ માટે યોગ્ય કારણ આપીને વિલંબ માટે માફી વિનંતી સબમિટ કરવી પડશે (સેવા વિનંતી વપરાશકર્તા માર્ગદર્શિકાનો સંદર્ભ લો). પરંતુ આવકવેરા વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવેલી ક્ષમા વિનંતીની મંજૂરી પછી જ રિટર્ન ચકાસવામાં આવશે.
4. શું કોઈપણ અધિકૃત હસ્તાક્ષરકર્તા/પ્રતિનિધિ કરદાતા મારા વતી રિટર્નની ઈ-ચકાસણી કરી શકે છે?
હા. અધિકૃત હસ્તાક્ષરકર્તા/પ્રતિનિધિ કરદાતા નીચેની કોઈપણ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને કરદાતા વતી રિટર્નની ઈ-ચકાસણી કરી શકે છે:
- આધાર OTP: આધાર સાથે નોંધાયેલ અધિકૃત હસ્તાક્ષરકર્તા/પ્રતિનિધિ કરદાતાના મોબાઈલ નંબર પર OTP મોકલવામાં આવશે.
- નેટ બેન્કિંગ: નેટ બેન્કિંગ દ્વારા જનરેટ થયેલ EVC ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ સાથે નોંધાયેલ અધિકૃત હસ્તાક્ષરકર્તા/પ્રતિનિધિ કરદાતાના મોબાઈલ નંબર અને ઈ-મેઈલ ID પર મોકલવામાં આવશે.
- બેંક ખાતું/ ડીમેટ ખાતું EVC: પૂર્વ-માન્યતા અને EVC-સક્ષમ બેંક ખાતા / ડીમેટ ખાતા દ્વારા જનરેટ થયેલ EVC ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ સાથે નોંધાયેલ અધિકૃત હસ્તાક્ષરકર્તાના / પ્રતિનિધિ કરદાતાના મોબાઈલ નંબર અને ઈ-મેઈલ ID પર મોકલવામાં આવશે.
5. હું કેવી રીતે જાણી શકું છું કે મારું ઈ-ચકાસણી પૂર્ણ થયું છે?
જો તમે તમારું રિટર્ન ઈ-ચકાસણી કરી રહ્યાં હોવ તો:
- લેવડ-દેવડ ID સાથે સફળતાનો સંદેશ પ્રદર્શિત થશે
- ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર નોંધાયેલ તમારા ઈ-મેઈલ ID પર ઈ-મેઈલ મોકલવામાં આવશે
જો તમે અધિકૃત હસ્તાક્ષરકર્તા / પ્રતિનિધિ કરદાતા છો:
- લેવડ-દેવડ ID સાથે સફળતાનો સંદેશ પ્રદર્શિત થશે
- સફળ ચકાસણી પછી, ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ સાથે નોંધાયેલ અધિકૃત હસ્તાક્ષરકર્તા/પ્રતિનિધિ કરદાતાના પ્રાથમિક ઈ-મેઈલ ID અને તમારા ઈ-મેઈલ ID એમ બંને પર ઈ-મેઈલની પુષ્ટિ મોકલવામાં આવશે.
6. વિલંબની માફી માટે મારે ક્યારે ફાઈલ / અરજી કરવાની રેહશે?
એવું સૂચવવામાં આવે છે કે તમને ખબર પડે છે કે તમે તમારું રિટર્ન ફાઈલ કર્યાના 120 / 30 દિવસ પછી પણ તમારું રિટર્ન ચકાસ્યું નથી તો તરત જ ક્ષમાની વિનંતી ફાઈલ કરો.
મહત્વપૂર્ણ નોંધ:
કૃપા કરીને નોંધ લો કે તારીખ 29.07.2022 ના અધિસૂચના ક્રમાંક 5/2022 હેઠળ તારીખ 01/08/2022 થી ઈ-ચકાસણી અથવા ITR-V સબમિટ કરવાની સમય-મર્યાદા આવકનું રિટર્ન ફાઈલ કર્યાની તારીખથી 30 દિવસની રહેશે.
જો કે, 31.07.2022 ના રોજ અથવા તે પહેલાં ફાઈલ કરવામાં આવે છે તેના માટે અગાઉ મુજબની 120 દિવસની સમયમર્યાદા લાગુ રહેશે.
7. મારો નોંધાયેલ મોબાઈલ નંબર આધાર સાથે અપડેટ થયો નથી, શું હું હજુ પણ આધાર OTP નો ઉપયોગ કરીને મારા રિટર્નની ઈ-ચકાસણી કરી શકું?
ના. આધાર OTP નો ઉપયોગ કરીને તમારા રિટર્નની ઈ-ચકાસણી કરવા માટે તમારે આધાર સાથે તમારો મોબાઈલ નંબર અપડેટ કરવો પડશે.
8. મારું ડીમેટ ખાતું/બેંક ખાતું નિષ્ક્રિય છે, શું હું આ ખાતા સાથે મારા રિટર્નની ઈ-ચકાસણી કરી શકું?
ના. તમારી પાસે સક્રિય ડીમેટ ખાતું / બેંક ખાતું હોવું જરૂરી છે જે તમારા ડીમેટ ખાતા / બેંક ખાતાનો ઉપયોગ કરીને તમારું રિટર્ન ઈ-ચકાસણીકરવા માટે ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર પૂર્વ-માન્યતા અને EVC-સક્ષમ હોવું જોઈએ.
9. શું ઈ-ચકાસણીમાં વિલંબ થવાથી કોઈ દંડ થશે?
જો તમે સમયસર ચકાસણી કરશો નહીં, તો તમારું રિટર્ન ફાઈલ કર્યું નથી તેવું માનવામાં આવે છે અને તે આવકવેરા કાયદા, 1961 હેઠળ ITR ફાઈલ ન કરવાના તમામ પરિણામો આકર્ષિત કરશે. જો કે, તમે યોગ્ય કારણ આપીને ચકાસણી કરવામાં વિલંબ કરવા માટે વિનંતી કરી શકો છો. આવી વિનંતી સબમિટ કર્યા પછી જ તમે તમારા રિટર્નની ઈ-ચકાસણી કરી શકો છો. જો કે, સક્ષમ આવકવેરા અધિકારી દ્વારા ક્ષમા વિનંતીને મંજૂરી આપવામાં આવે ત્યારે જ રિટર્નને માન્ય માનવામાં આવશે.
10. EVC એટલે શું?
ઈલેક્ટ્રોનિક ચકાસણી કોડ (EVC) એ 10-અંકનો આલ્ફા-ન્યુમેરિક કોડ છે જે ઈ-ચકાસણીની પ્રક્રિયા દરમિયાન ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ / બેંક ખાતા / ડીમેટ ખાતા સાથે નોંધાયેલ તમારા મોબાઈલ નંબર અને ઈ-મેઈલ ID પર મોકલવામાં આવે છે (કિસ્સા પ્રમાણે). તેની માન્યતા જનરેટ થયાના સમયથી 72- કલાક સુધી હોય છે.
11. ITR-V નામંજૂર થાય તો શું કરવું?
તમે તમારા ઈ-ફાઈલિંગ ડેશબોર્ડ પર અસ્વીકારનું કારણ જોઈ શકો છો. તમે બીજો ITR-V મોકલી શકો છો અથવા ITR ને ઓનલાઈન ઈ-ચકાસણી કરવાનું પસંદ કરી શકો છો.
12. ઈ-ચકાસણીનાં ફાયદા શું છે?
- તમારે તમારા ITR-V ની પ્રત્યક્ષ નકલ CPC, બેંગલોર ખાતે મોકલવાની જરૂર નથી.
- તમારા ITR ની ચકાસણી તરત જ થાય છે, જે તમને ITR-V ના વ્યવહારમાં વિલંબથી બચાવે છે.
- તમે વિવિધ પદ્ધતિઓમાંથી કોઈપણનો ઉપયોગ કરીને ઈ-ચકાસણી કરી શકો છો - આધાર OTP/EVC (પૂર્વ માન્ય બેંક/ડીમેટ ખાતાનો ઉપયોગ કરીને)/નેટ બેંકિંગ/ડિજીટલ હસ્તાક્ષર પ્રમાણપત્ર (DSC).
13. શું તમારા રિટર્નની ઈ-ચકાસણી કરવી ફરજિયાત છે?
ના. ઈ-ચકાસણી એ તમારા ફાઈલ કરેલ ITR ની ચકાસણી કરવાની માત્ર એક પદ્ધતિ છે. તમે તમારા ફાઈલ કરેલ ITR ને ચકાસવા માટે બેમાંથી કોઈપણ પદ્ધતિ પસંદ કરી શકો છો:
- ઓનલાઈન રિટર્નની ઈ-ચકાસણી કરો, અથવા
- તમારા દ્વારા યોગ્ય રીતે સહી કરેલ ITR-V ની પ્રત્યક્ષ નકલ CPC, બેંગ્લોરને મોકલો.
14. મેં ITR ફાઈલ કર્યું છે અને ITR-V ની ભૌતિક નકલ CPC ને મોકલી છે. જો કે, મને CPC તરફથી સૂચના મળી કે તેઓને ITR-V પ્રાપ્ત થયું નથી અને ફાઈલ કરવાની તારીખથી 120 / 30 દિવસ વીતી ગયા છે. હું શું કરી શકું?
ક્ષમા વિનંતી સબમિટ કર્યા પછી તમે તમારા ITR ની ઓનલાઈન ઈ-ચકાસણી કરી શકો છો.
15. પ્રી-લોગઈન ઈ-ચકાસણી અને પોસ્ટ-લોગઈન ઈ-ચકાસણી વચ્ચે શું તફાવત છે?
તમે ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલમાં લોગઈન કરતા પહેલા અથવા પછી તમારા ફાઈલ કરેલ ITR ની ઈ-ચકાસણી કરવાનું પસંદ કરી શકો છો. પૂર્વ-લોગઈન સેવાનો ઉપયોગ કરતી વખતે માત્ર એટલો જ તફાવત છે કે, તમારે ITR ની ઈ-ચકાસણી કરતા પહેલા તમારા ફાઈલ કરેલ ITR (PAN, આકારણી વર્ષ અને સ્વીકૃતિ નંબર) ની વિગતો આપવી પડશે. જો તમે પોસ્ટ-લોગઈન સેવાનો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કરો છો, તો તમે ITR ની ઈ-ચકાસણી કરતા પહેલા આવી કોઈપણ વિગતો આપવાને બદલે ફાઈલ કરેલ ITR નો સંબંધિત રેકોર્ડ પસંદ કરી શકશો.
16. શું હું ડિજિટલ હસ્તાક્ષર પ્રમાણપત્રનો ઉપયોગ કરીને મારા ITR ની ઈ-ચકાસણી કરી શકું છું?
હા. DSC એ ઈ-ચકાસણી કરવાની એક રીત છે. જો કે, તમે તમારું ITR ફાઈલ કર્યા પછી તરત જ ડિજિટલ હસ્તાક્ષર પ્રમાણપત્ર (DSC) નો ઉપયોગ કરીને ઈ-ચકાસણી કરી શકશો.
જો તમે આવકવેરા રિટર્ન સબમિટ કરતી વખતે ઈ-ચકાસણી પછી કરીશ વિકલ્પ પસંદ કર્યો હોય તો ઈ-ચકાસણી કરવા માટે તમે DSC ને પસંદગીના વિકલ્પ તરીકે પસંદ કરી શકશો નહીં.
