प्रश्न-1 वार्षिक माहिती विवरणपत्र (AIS) म्हणजे काय?
करदात्यासाठी वार्षिक माहिती विवरणपत्र (AIS) हे फॉर्म 26AS मध्ये नमूद केलेल्या माहितीचे सर्वसमावेशक दृश्य आहे. AIS मध्ये प्रदर्शित केलेल्या माहितीवर करदाता अभिप्राय देऊ शकतो. AIS प्रत्येक विभागांतर्गत (म्हणजे TDS, SFT, इतर माहिती) नोंदवलेले मूल्य आणि सुधारित मूल्य (म्हणजे करदात्याच्या अभिप्रायाचा विचार केल्यानंतर मूल्य) दोन्ही दाखवते.
AIS ची उद्दिष्टे आहेत:
- ऑनलाइन अभिप्राय मिळवण्याच्या सुविधेसह करदात्याला संपूर्ण माहिती प्रदर्शित करते
- ऐच्छिक अनुपालन प्रोत्साहित करते आणि परतावा सहजपणे आधीपासून भरणे सक्षम करते
- अनुपालन न करण्यास प्रतिबंधित करते
अधिक माहितीसाठी, लॉग इन केल्यानंतर इ-फाइल/AIS मेनू अंतर्गत AIS वर जा.
प्रश्न-2 AIS आणि फॉर्म 26A मध्ये काय फरक आहे?
AIS हे फॉर्म 26AS चा विस्तार आहे. फॉर्म 26AS आर्थिक वर्षात मालमत्ता खरेदी, उच्च-मूल्य गुंतवणूक आणि TDS/TCS व्यवहारांचे तपशील प्रदर्शित करतो. AIS मध्ये बचत खात्यातील व्याज, लाभांश, मिळालेले भाडे, सिक्युरिटीज/जंगम मालमत्तेचे खरेदी आणि विक्री व्यवहार, परकीय रेमिटन्स, ठेवींवरील व्याज, GST उलाढाल इत्यादींचा समावेश होतो.
AIS करदात्याला नोंदवलेल्या व्यवहारांवर अभिप्राय देण्याचा पर्याय देखील प्रदान करते. पुढे, माहिती स्रोत स्तरावरील व्यवहारांचे एकत्रीकरण देखील TIS मध्ये नोंदवले जाते.
अधिक माहितीसाठी, लॉग इन केल्यानंतर इ-फाइल/AIS मेनू अंतर्गत AIS वर जा.
प्रश्न-3 मला वार्षिक माहिती विवरणपत्र कसे पाहता येईल?
आपण खाली नमूद केलेल्या स्टेप्सचे अनुसरण करून वार्षिक माहिती विवरणपत्र कार्यक्षमता ॲक्सेस करू शकता:
- स्टेप 1: URL https://www.incometax.gov.in/ वर लॉग इन करा.
- स्टेप 2: लॉग इननंतर डॅशबोर्डवर वार्षिक माहिती विवरणपत्र (AIS) मेनूवर क्लिक करा.
- स्टेप 3: पुढे जा बटणावर क्लिक करा जे AIS पोर्टलवर पुनर्निर्देशित करेल आणि वार्षिक माहिती विवरणपत्र पाहण्यासाठी AIS टाइलवर क्लिक करा.
वैकल्पिकरित्या,
-
स्टेप 1: URL https://www.incometax.gov.in/ वर लॉग इन करा.
-
स्टेप 2: लॉग इन केल्यानंतर, ई-फाइल मेनूवर क्लिक करा.
-
स्टेप 3: आयकर विवरणपत्र > AIS पहा वर क्लिक करा.
-
स्टेप 4: पुढे जा बटणावर क्लिक करा जे AIS पोर्टलवर पुनर्निर्देशित करेल आणि वार्षिक माहिती विवरणपत्र पाहण्यासाठी AIS टाइलवर क्लिक करा.
प्रश्न-4 वार्षिक माहिती विवरणपत्र (AIS) याचे घटक काय आहेत?
AIS वर दर्शवलेली माहिती दोन भागात विभागली आहे:
भाग A - सामान्य माहिती
भाग A आपल्याशी संबंधित सामान्य माहिती प्रदर्शित करतो, ज्यामध्ये PAN, मास्क केलेला आधार क्रमांक, करदात्याचे नाव, जन्मतारीख/निगमन/निर्मिती तारीख, मोबाइल नंबर, ई-मेल पत्ता आणि करदात्याचा पत्ता यांचा समावेश आहे.
भाग B - TDS/TCS माहिती
स्रोतावर कर कपात/संकलित करण्याशी संबंधित माहिती येथे प्रदर्शित केली जाते. TDS/TCS याचा माहिती कोड, माहितीचे वर्णन आणि माहिती मूल्य दर्शवले जाते.
- SFT माहिती: या शीर्षकाखाली आर्थिक व्यवहाराचे विवरणपत्र (SFT) अंतर्गत अहवाल देणार्या संस्थांकडून मिळालेली माहिती प्रदर्शित केली जाते. SFT कोड, माहितीचे वर्णन आणि माहिती मूल्य उपलब्ध करून दिले जाते.
- करांचे पेमेंट: अग्रिम कर आणि स्व-मूल्यांकन कर यासारख्या विविध शीर्षाकांखाली कर भरण्याशी संबंधित माहिती दर्शवली जाते.
- मागणी आणि परतावा: आपण एका आर्थिक वर्षात केलेल्या मागणी आणि परतावा (मूल्यांकन वर्ष आणि रक्कम) याचे तपशील पाहण्यास सक्षम असाल. (मागणीशी संबंधित तपशील लवकरच जाहीर केला जाईल).
- अन्य माहिती: इतर स्त्रोतांकडून प्राप्त माहितीचे तपशील, जसे की, परिशिष्ट II वेतन, परताव्यावरील व्याज, जावक परदेशी रेमिटन्स/परकीय चलनाची खरेदी इत्यादी संबंधित माहिती येथे दर्शवली जाते.
अधिक माहितीसाठी, लॉग इन केल्यानंतर, ई-फाइल/AIS मेनू अंतर्गत AIS वर जा.
प्रश्न-5 AIS अंतर्गत सामान्य माहितीच्या भागामध्ये काय समाविष्ट आहे?
सामान्य माहिती PAN, मास्क केलेला आधार क्रमांक, करदात्याचे नाव, जन्मतारीख/नियोजन/निर्मितीची तारीख, मोबाइल नंबर, ई-मेल पत्ता आणि करदात्याचा पत्ता यासह आपल्याशी संबंधित सामान्य माहिती प्रदर्शित करते.
अधिक माहितीसाठी, लॉग इन केल्यानंतर, ई-फाइल/AIS मेनू अंतर्गत AIS वर जा.
प्रश्न-6 मला AIS मधील कृती इतिहासाचा मागोवा घेता येईल का?
होय, आपण AIS च्या होमपेजवरील कृती इतिहास बटणावर क्लिक करून AIS मधील कृती इतिहासाचा मागोवा घेऊ शकता. आपल्याला AIS कार्यक्षमतेवर केलेल्या कृतींचे सारांश दृश्य प्रदान केले जाईल. प्रत्येक केलेल्या कृतींसाठी सिस्टम जनरेट केलेला ID (कृती ID) तयार केला जाईल आणि कृती तारीख, कृती वर्णन आणि तपशील या टॅब अंतर्गत प्रदर्शित केले जातील.
अधिक माहितीसाठी, लॉग इन केल्यानंतर, ई-फाइल/AIS मेनू अंतर्गत AIS वर जा.
प्रश्न-7 AIS अंतर्गत करदाता माहिती सारांश (TIS) मध्ये काय समाविष्ट आहे?
करदाता माहिती सारांश (TIS) हा करदात्यासाठी माहिती श्रेणीनुसार एकत्रित माहिती सारांश आहे. हे प्रत्येक माहिती श्रेणी (उदा. वेतन, व्याज, लाभांश इ.) अंतर्गत प्रक्रिया केलेले मूल्य (म्हणजे पूर्व-परिभाषित नियमांवर आधारित माहितीच्या डिड्यूप्लिकेशननंतर जनरेट केलेले मूल्य) आणि प्राप्त मूल्य (म्हणजे करदात्याचा अभिप्राय आणि प्रक्रिया केलेले मूल्य विचारात घेतल्यावर प्राप्त केलेले मूल्य) दर्शवते. TIS मधील प्राप्त माहिती, लागू असल्यास, परतावा आधीपासून भरण्यासाठी वापरली जाईल.
आपल्याला करदाता माहिती सारांशामध्ये विविध तपशील दाखवले जातील जसे की,
- माहिती श्रेणी
- सिस्टमद्वारे प्रक्रिया केलेले मूल्य
- करदात्याद्वारे स्वीकारलेले मूल्य
पुढे, माहिती श्रेणीमध्ये, खालील माहिती दर्शवली आहे:
- भाग ज्याद्वारे माहिती प्राप्त झाली
- माहितीचे वर्णन
- माहितीचा स्त्रोत
- रकमेचे वर्णन
- रक्कम (स्रोताद्वारे नोंदवलेले, सिस्टमद्वारे प्रक्रिया केलेले, करदात्याद्वारे स्वीकारलेले)
अधिक माहितीसाठी, लॉग इन केल्यानंतर, ई-फाइल/AIS मेनू अंतर्गत AIS वर जा.
प्रश्न-8 मला माझे AIS कोणत्या स्वरूपामध्ये डाउनलोड करता येईल?
आपण वार्षिक माहिती विवरणपत्र (AIS) PDF, JSON, CSV फाइल स्वरूपामध्ये डाउनलोड करू शकता.
प्रश्न-9 मी माहितीवर अभिप्राय कसा सबमिट करू?
आपण TDS/TCS माहिती, SFT माहिती किंवा इतर माहिती अंतर्गत प्रदर्शित केलेल्या सक्रिय माहितीवर खालील स्टेप्सचे अनुसरण करून अभिप्राय सबमिट करू शकता:
- स्टेप 1: संबंधित माहितीसाठी अभिप्राय स्तंभात नमूद केलेल्या पर्यायी बटणावर क्लिक करा. आपल्याला अभिप्राय जोडा स्क्रीनवर निर्देशित केले जाईल.
- स्टेप 2: संबंधित अभिप्राय पर्याय निवडा आणि अभिप्राय तपशील प्रविष्ट करा (अभिप्राय पर्यायानुसार).
- स्टेप 3: अभिप्राय सबमिट करण्यासाठी सबमिट करा वर क्लिक करा
अधिक माहितीसाठी, लॉग इन केल्यानंतर, ई-फाइल/AIS मेनू अंतर्गत AIS वर जा.
प्रश्न-10 मी अभिप्राय सबमिट केल्यानंतर काय होईल?
AIS माहितीवर अभिप्राय यशस्वीरित्या सबमिट केल्यावर, अभिप्राय माहितीसह प्रदर्शित केला जाईल आणि माहितीचे सुधारित मूल्य देखील नोंदवलेल्या मूल्यासह दिसेल. कृती इतिहास टॅब देखील अपडेट केला जाईल आणि आपण पोचपावती डाउनलोड करण्यास सक्षम असाल. अभिप्राय सबमिट करण्यासाठी ईमेल आणि SMS पुष्टीकरण देखील पाठवले जातील.
अधिक माहितीसाठी, लॉग इन केल्यानंतर, ई-फाइल/AIS मेनू अंतर्गत AIS वर जा.
प्रश्न-11 AIS अभिप्राय सबमिट केल्यावर मला काही पुष्टीकरण मिळेल का?
होय, AIS माहितीवर आपला अभिप्राय यशस्वीरित्या सबमिट केल्यानंतर, कृती इतिहास टॅब अपडेट केला जाईल आणि आपण त्याची पोचपावती डाउनलोड करण्यास सक्षम असाल. अभिप्राय सबमिट करण्यासाठी ईमेल आणि SMS पुष्टीकरण देखील पाठवले जातील.
प्रश्न-12 AIS एकत्रित अभिप्राय फाइल काय आहे?
AIS एकत्रित अभिप्राय फाइल (ACF) हे करदात्यांना त्यांचे सर्व AIS अभिप्राय (अभिप्राय व्यतिरिक्त, ‘माहिती बरोबर आहे’) संबंधित माहिती सहज समजण्यासाठी एका PDF मध्ये पाहण्याची सुविधा देते. AIS चा अभिप्राय सबमिट केल्यानंतर, आपण AIS एकत्रित अभिप्राय फाइल (PDF) डाउनलोड करू शकता.
अधिक माहितीसाठी, लॉग इन केल्यानंतर, ई-फाइल/AIS मेनू अंतर्गत AIS वर जा.
प्रश्न-13 दिलेल्या अभिप्रायमध्ये मला किती वेळा बदल करता येईल यावर काही मर्यादा आहे का?
सध्या, आपण पूर्वी दिलेल्या अभिप्रायमध्ये किती वेळा बदल करू शकता यावर मर्यादा नाही.
प्रश्न-14 मला AIS मध्ये GST उलाढालीची पडताळणी करता येईल का?
होय, AIS माहिती कोड (EXC-GSTR3B) अंतर्गत GST उलाढालीशी संबंधित माहिती प्रदर्शित करते. हेच AIS मधील इतर माहिती टॅबमध्ये दिसेल.
प्रश्न-15 AIS साठी कोणतेही व्हिडिओ ट्यूटोरियल उपलब्ध आहे का?
होय, AIS साठी यूट्यूबवर एक माहितीपूर्ण व्हिडिओ उपलब्ध आहे. हा व्हिडिओ येथे पाहिला जाऊ शकतो.
वार्षिक माहिती विवरणपत्र कार्यक्षमतेची मूलभूत माहिती - यूट्यूब.
