मूल्यांकन वर्ष 2025-26 करिता व्यक्तींची संघटना (AOP)/ व्यक्तींची संस्था (BOI) / विश्वस्थ मंडळ / कृत्रिम न्यायालयीन व्यक्ती (AJP)

निर्धारण वर्ष 2025-26 यासाठी व्यक्तींची संगठना (AOP) / व्यक्तींची संस्था (BOI) / न्यास / कृत्रिम न्यायालयीन व्यक्ती (AJP) यांना लागू असलेले विवरणपत्रे आणि फॉर्म

अस्वीकरण: या पेजवरील सामुग्री केवळ एक आढावा / सामान्य मार्गदर्शन देण्यासाठी आहे आणि ती परिपूर्ण नाही. संपूर्ण तपशील आणि मार्गदर्शक तत्त्वांसाठी, कृपया आयकर अधिनियम, नियम आणि सूचना पहा.

व्यक्तींची संघटना (AOP) किंवा व्यक्तींची संस्था (BOI), मग ती निगमित असो वा नसो, तिला आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 2(31) अंतर्गत व्यक्ती म्हणून मानले जाते. हे लक्षात घेणे महत्वाचे आहे की AOP किंवा BOI ही एक व्यक्ती असल्याचे मानले जाईल, मग ती उत्पन्न, नफा किंवा लाभ मिळविण्याच्या उद्देशाने तयार केली गेली किंवा स्थापित केली गेली किंवा निगमित केली गेली असो वा नसो.

संपूर्णपणे धर्मादाय किंवा धार्मिक हेतूंसाठी तयार केलेल्या न्यासांना आयकर कायद्याच्या अंतर्गत विविध लाभ मिळू शकतात तसेच, इतर गोष्टींबरोबरच, कलम 11 अंतर्गत सूट देखील मिळू शकते.

कृत्रिम न्यायालयीन व्यक्ती - निर्धारिती व्यक्ती याच्या व्याख्येत समाविष्ट असलेल्या इतर कोणत्याही श्रेणींमध्ये येत नसल्यास, त्याला कृत्रिम न्यायालयीन व्यक्ती म्हणून गणले जाते. या संस्था नैसर्गिक व्यक्ती नाहीत तर कायद्यानुसार स्वतंत्र संस्था आहेत.

1. ITR-5
हा फॉर्म खालील व्यक्ती वापरू शकतात: फर्म मर्यादित दायित्व भागीदारी (LLP) व्यक्तींची संघटना (AOP) व्यक्तींची संस्था (BOI) कलम 2(31) च्या कलम (vii) मध्ये उल्लेखित कृत्रिम न्यायालयीन व्यक्ती (AJP) कलम 2(31) च्या खंड (vi) मध्ये उल्लेखित स्थानिक प्राधिकरण कलम 160(1)(iii) किंवा (iv) मध्ये उल्लेख केलेला प्रतिनिधी करदाता सहकारी संस्था सोसायटी नोंदणी कायदा, 1860 किंवा कोणत्याही राज्यातील इतर कोणत्याही कायद्यांतर्गत नोंदणीकृत सोसायटी फॉर्म ITR-7 भरण्यास पात्र असलेल्या न्यास व्यतिरिक्त इतर न्यास मृत व्यक्तीची मालमत्ता दिवाळखोरांची मालमत्ता कलम 139(4E) मध्ये उल्लेख केलेला व्यवसायिक न्यास कलम 139(4F) मध्ये संदर्भित असलेला गुंतवणूक निधी

1. ITR-5

हा फॉर्म खालील व्यक्ती वापरू शकतात:

फर्म
मर्यादित दायित्व भागीदारी (LLP)
व्यक्तींची संघटना (AOP)
व्यक्तींची संस्था (BOI)
कलम 2(31) च्या कलम (vii) मध्ये उल्लेखित कृत्रिम न्यायालयीन व्यक्ती (AJP)
कलम 2(31) च्या खंड (vi) मध्ये उल्लेखित स्थानिक प्राधिकरण
कलम 160(1)(iii) किंवा (iv) मध्ये उल्लेख केलेला प्रतिनिधी करदाता
सहकारी संस्था
सोसायटी नोंदणी कायदा, 1860 किंवा कोणत्याही राज्यातील इतर कोणत्याही कायद्यांतर्गत नोंदणीकृत सोसायटी
फॉर्म ITR-7 भरण्यास पात्र असलेल्या न्यास व्यतिरिक्त इतर न्यास
मृत व्यक्तीची मालमत्ता
दिवाळखोरांची मालमत्ता
कलम 139(4E) मध्ये उल्लेख केलेला व्यवसायिक न्यास
कलम 139(4F) मध्ये संदर्भित असलेला गुंतवणूक निधी

टीप: तथापि, ज्यांना कलम 139(4A) किंवा 139(4B) किंवा 139(4D) अंतर्गत उत्पन्न निर्धारण वर्षाचे विवरणपत्र फाइल करणे आवश्यक आहे अशा व्यक्ती हा फॉर्म वापरणार नाही.

2. ITR-7

कलम 139(4A) किंवा कलम 139(4B) किंवा कलम 139(4C) किंवा कलम 139(4D) अंतर्गत विवरणपत्र सादर करणे आवश्यक असलेल्या कंपन्यांसह व्यक्तींसाठी लागू.

139(4A) –
संपूर्णपणे /अंशत: धर्मादाय किंवा धार्मिक हेतूंसाठी स्थापित न्यासच्या अंतर्गत असलेल्या मालमत्तेतून मिळवलेले उत्पन्न

139(4B) –
प्रत्येक राजकीय पक्षाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी

139(4C) –
कलम 10 मध्ये नमूद केलेल्या संशोधन संघटना, बातम्या एजन्सी इ. सारख्या विविध संस्था

139(4D) –
कलम 35 मध्ये संदर्भित विद्यापीठ, महाविद्यालय किंवा इतर संस्था

टीप: ज्या व्यक्तींचे उत्पन्न कलम 10 च्या विविध कलमांखाली कोणत्याही अटींशिवाय करमुक्त आहे आणि ज्यांना कलम 139 च्या तरतुदींनुसार त्यांचे उत्पन्न विवरणपत्र सादर करणे अनिवार्य नाही, ते विवरणपत्र फाइल करण्यासाठी या फॉर्मचा वापर करू शकतात (उदाहरणार्थ - स्थानिक प्राधिकरण)

लागू होणारे फॉर्म

फॉर्म 26 AS

AIS (वार्षिक माहिती विवरणपत्र)

याद्वारे प्रदान केले जाईल:

आयकर विभाग (ते ई-फाइलिंग पोर्टलवर उपलब्ध आहे:

लॉग इन करा > ई-फाइल > आयकर विवरणपत्र > फॉर्म 26AS पहा)

फॉर्म मध्ये देण्यात आलेला तपशीलः

स्रोतावर कर कपात/जमा केलेला कर.

याद्वारे प्रदान केले जाईल:

आयकर विभाग (आयकर ई-फाइलिंग पोर्टलवर लॉग इन केल्यानंतर अ‍ॅक्सेस केला जाऊ शकतो)

ई-फाइलिंग पोर्टल > लॉग इन करा > AIS वर जा

फॉर्म मध्ये देण्यात आलेला तपशीलः

स्रोतावर कर कपात/जमा केलेला कर.
SFT माहिती
कर भरणे
मागणी / परतावा

इतर माहिती (जसे की, प्रलंबित/पूर्ण कार्यवाही, GST माहिती, परदेशी सरकारकडून मिळालेली माहिती इ.)

टीप: 26AS मध्ये उपलब्ध असलेली माहिती (अग्रिम कर/SAT, परताव्याचे तपशील, SFT व्यवहार, कलम 194IA,194IB,194M, अंतर्गत TDS, न भरलेला TDS) आता AIS मध्ये उपलब्ध आहे.

2. फॉर्म 3CA-3CD

याद्वारे प्रदान केले जाईल

फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील

कलम 44AB अंतर्गत ज्या करदात्याला त्यांच्या खात्यांचे लेखापालाकडून लेखापरीक्षण करून घेणे आवश्यक आहे. कलम 139 च्या उप-कलम (1) अंतर्गत उत्पन्नाचे विवरणपत्र सादर करण्याच्या देय तारखेच्या एक महिना आधी सादर करणे आवश्यक आहे.

आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 44AB अंतर्गत सादर करणे आवश्यक असलेले खात्यांचे लेखापरीक्षण अहवाल आणि तपशीलांचे विवरणपत्र

3. फॉर्म 3CB-3CD

याद्वारा सादर केले जाईल

फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील

असा करदाता ज्याला कलम 44AB अंतर्गत त्याच्या खात्यांचे लेखापालाकडून लेखापरीक्षण करणे आवश्यक आहे. कलम 139 च्या उप-कलम (1) अंतर्गत उत्पन्नाचे विवरणपत्र सादर करण्यासाठी देय तारखेच्या एक महिना आधी सादर करणे आवश्यक राहील.

4. फॉर्म 10B आणि फॉर्म 10 BB

याद्वारा सादर केले जाईल

फॉर्म 10B मध्ये लेखापरीक्षण अहवाल

धर्मादाय किंवा धार्मिक न्यास किंवा संस्था अथवा कोणतेही विद्यापीठ किंवा इतर शैक्षणिक संस्था किंवा कोणतेही रुग्णालय किंवा इतर वैद्यकीय संस्थेच्या बाबतीत, कलम 10(23C) च्या उप-खंड (iv) किंवा उप-खंड (v) किंवा उप-खंड (vi) किंवा उप-खंड (द्वारे) मध्ये उल्लेख केलेल्या करदात्याला, आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 12A(1)(b) किंवा कलम 10(23C) अंतर्गत लेखापालाकडून अहवाल प्राप्त करणे आवश्यक आहे.

जर मागील आर्थिक वर्षात न्यास किंवा संस्थेचे एकूण उत्पन्न रु.5 कोटीेपेक्षा जास्त असेल.
एखादा न्यास किंवा संस्थेला कोणत्याही प्रमाणात परदेशी योगदान मिळाले असेल. जरी संस्था कलम 12A अंतर्गत नोंदणीकृत नसली किंवा कलम 10(23C) अंतर्गत मंजूर नसली तरीही, त्यांना फॉर्म 10B फाइल करावा लागेल.
कोणत्याही संस्थेने किंवा न्यासने मागील वर्षात त्यांच्या उत्पन्नातील काही रक्कम भारताबाहेर वापरली असेल.

फॉर्म 10BB मधील लेखापरीक्षण अहवाल:

इतर सर्व प्रकरणांसाठी, फॉर्म 10BB लागू असेल.

5. फॉर्म 10-IEA , फॉर्म 10-IFA

यांनी प्रदान केलेले घोषणापत्र

फॉर्म 10-IEA

विभागाकडील करदाता

आर्थिक वर्ष 2023-24 पासून नवीन कर व्यवस्था डीफॉल्ट कर व्यवस्था म्हणून घोषित करण्यात आली आहे, त्यामुळे जुन्या कर व्यवस्थेनुसार कर भरण्याचा पर्याय निवडू इच्छिणाऱ्या करदात्यांना फॉर्म 10-IEA फाइल करावा लागेल. व्यापार किंवा व्यवसायातून उत्पन्न असलेल्या करदात्यांनी हा फॉर्म भरायचा आहे.

फॉर्म 10-IFA

वित्त कायदा 2023 मध्ये एखाद्या वस्तू किंवा वस्तूच्या निर्मिती किंवा उत्पादनात गुंतलेल्या निवासी सहकारी संस्थांसाठी कलम 115BAE अंतर्गत एक नवीन कर व्यवस्था सुरू करण्यात आली. एखाद्या सहकारी संस्थेने ही व्यवस्था निवडल्यास, उत्पन्न सूटीच्या दराने करपात्र असेल. निवासी सहकारी संस्था कलम 115BAE(5) अंतर्गत फॉर्म क्रमांक 10-IFA सादर करून पर्याय वापरू शकते.

6. फॉर्म 10

याद्वारा सादर केले जाईल

फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील

धर्मादाय किंवा धार्मिक विश्वस्त मंडळ किंवा संस्था किंवा संघटना

धर्मादाय किंवा धार्मिक न्यास किंवा संस्था अथवा संघटनेद्वारे विशिष्ट उद्देशासाठी जमा करणे किंवा उत्पन्न वेगळे करणे यासाठी सादर केलेले विवरणपत्र. कलम 139(1) अंतर्गत निर्दिष्ट केलेल्या विवरणपत्र सादर करण्याच्या देय तारखेच्या किमान दोन महिने आधी सादर करावे लागेल.

7. फॉर्म 10A

याद्वारा सादर केले जाईल

फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील

धर्मादाय किंवा धार्मिक विश्वस्त मंडळ किंवा संस्था किंवा संघटना किंवा कंपनी

धर्मादाय किंवा धार्मिक ट्रस्ट किंवा संस्था किंवा संघटना यांची नोंदणी किंवा तात्पुरती नोंदणी किंवा सूचना किंवा मंजूरी किंवा तात्पुरती मंजूरी यासाठी अर्ज

8. फॉर्म 10BD

याद्वारा सादर केले जाईल

फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील

धर्मादाय किंवा धार्मिक न्यास

विशिष्ट आर्थिक वर्षासाठी मिळालेल्या देणगीच्या तपशीलांचे विवरण. ज्या आर्थिक वर्षात देणगी प्राप्त झाली आहे त्यापाठोपाठ येणाऱ्या आर्थिक वर्षाच्या 31 मे रोजी किंवा त्यापूर्वी सादर करणे

9. फॉर्म 9A

याद्वारा सादर केले जाईल

फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील

धर्मादाय किंवा धार्मिक न्यास

कलम 11(1) च्या स्पष्टीकरणाच्या खंड (2) अंतर्गत पर्याय वापरण्यासाठी सादर केलेला अर्ज, जिथे प्राप्त्या न मिळाल्यामुळे उत्पन्न 85% पेक्षा कमी होते आणि तो मागील वर्षात अर्ज करणे आवश्यक असते ज्यामध्ये तो प्राप्त झाला आहे. संबंधित निर्धारण वर्षाच्या उत्पन्नाचे विवरणपत्र सादर करण्यासाठी कलम 139(1) अंतर्गत दिलेला कालावधी संपण्यापूर्वी फॉर्म सादर करावा लागेल.

10. फॉर्म 16A

याद्वारे प्रदान केले जाईल

फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील

वजावट करणारा ते वजावट मिळवणारी

फॉर्म 16A हे स्त्रोतावर कपात केलेला कर (TDS) याचे त्रैमासिक जारी केले जाणारे प्रमाणपत्र आहे जे जमा केलेली रक्कम, TDS ची रक्कम, पेमेंटचा प्रकार आणि आयकर विभागाकडे जमा केलेले TDS पेमेंट दर्शवते.

निर्धारण वर्ष 2025-26 यासाठी कर स्लॅब

AOP / BOI / AJP चे कर दर खाली दिले आहेत, मात्र ते नंतर वर्णन केलेल्या पुढील अटींच्या अधीन आहेत.

टीप: ज्या न्यासांना संबंधित तरतुदींनुसार कर सवलत नाही आणि ज्यांना आयकर कायद्यांतर्गत मान्यता/नोंदणी आवश्यक आहे, त्यांचे निर्धारण AOP म्हणून केले जाते.

वित्त कायदा 2023 ने निर्धारण वर्ष 2024-25 पासून कलम 115BAC च्या तरतुदींमध्ये सुधारणा केली आहे जेणेकरून व्यक्ती, HUF, AOP (सहकारी संस्था नसलेले), BOI किंवा कृत्रिम न्यायालयीन व्यक्ती असलेल्या निर्धारितीसाठी नवीन कर व्यवस्था डीफॉल्ट कर व्यवस्था बनेल. तथापि, पात्र करदात्यांना नवीन कर व्यवस्थेमधून बाहेर पडण्याचा आणि जुन्या कर व्यवस्थेच्या अंतर्गत कर आकारण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे. जुनी कर व्यवस्था ही आयकर गणना प्रणाली आणि नवीन कर व्यवस्था लागू करण्यापूर्वी अस्तित्वात असलेल्या स्लॅबचा संदर्भ देते. जुन्या कर व्यवस्थेमध्ये, करदात्यांना विविध कर कपात आणि सवलतींचा दावा करण्याचा पर्याय आहे.

"गैर व्यवसायिक प्रकरणे" याच्या बाबतीत, कलम 139(1) अंतर्गत निर्दिष्ट केलेल्या देय तारखेला किंवा त्यापूर्वी फाइल करायच्या ITR मध्ये दरवर्षी थेट पद्धत निवडण्याचा पर्याय वापरला जाऊ शकतो.

पात्र करदात्यांना व्यापार आणि व्यवसायामधून उत्पन्न मिळत असल्यास आणि त्यांना नवीन कर व्यवस्थेमधून बाहेर पडायचे असल्यास, निर्धारितीला उत्पन्नाचे विवरणपत्र सादर करण्यासाठी कलम 139(1) अंतर्गत देय तारखेला किंवा त्यापूर्वी फॉर्म-10-IEA सादर करणे आवश्यक असेल. तसेच, असा पर्याय मागे घेण्याच्या उद्देशाने, म्हणजे जुन्या कर व्यवस्थेमधून बाहेर पडणे देखील फॉर्म क्र.10-IEA सादर करून केले जाईल.

सहकारी संस्थेसाठी नवीन कर व्यवस्था निवडण्यासाठी निर्धारण वर्ष 2024-25 पासून फॉर्म 10-IFA लागू आहे. (29 सप्टेंबर 2023 रोजी अधिसूचना क्रमांक 83/2023 द्वारे अधिसूचित).

नवीन उत्पादन सहकारी संस्थेसाठी सवलतीचा कर

कलम 115BAE मध्ये 01.04.2023 रोजी किंवा त्यानंतर नोंदणीकृत नवीन उत्पादन करणाऱ्या सहकारी संस्थांसाठी 15% दराने सवलतीच्या दराने कर आकारण्याचा पर्याय उपलब्ध असून 31 मार्च 2024 रोजी किंवा त्यापूर्वी वस्तूचे किंवा मालाचे उत्पादन किंवा निर्मिती सुरू करण्याच्या अधीन आहे. तथापि, एकदा मागील कोणत्याही वर्षासाठी पर्याय वापरला गेला की, तो त्याच किंवा मागील कोणत्याही वर्षासाठी मागे घेता येणार नाही.

AOP (सहकारी संस्था नसलेली), BOI आणि कृत्रिम न्यायालयीन व्यक्ती या दोन व्यवस्थांतर्गत कराचे दर खाली नमूद केले आहेत:

जुनी कर व्यवस्था			कलम 115BAC अंतर्गत नवीन कर व्यवस्था
आयकर स्लॅब	आयकर दर	*अधिभार	आयकर स्लॅब	आयकर दर	*अधिभार
₹ 2,50,000 पर्यंत	शून्य	शून्य	₹ 3,00,000 पर्यंत	शून्य	शून्य
₹ 2,50,001 - ₹ 5,00,000**	₹ 2,50,000 पेक्षा जास्त रकमेवर 5%	शून्य	₹ 3,00,001 - ₹ 7,00,000**	₹ 3,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर 5%	शून्य
₹ 5,00,001 - ₹ 10,00,000	₹ 5,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 12,500 + 20%	शून्य	₹ 7,00,001 - ₹ 10,00,000	₹ 7,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 20,000 + 10%	शून्य
₹ 10,00,001- ₹ 50,00,000	₹ 10,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 1,12,500 + 30%	शून्य	₹ 10,00,001 - ₹ 12,00,000	₹ 10,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 50,000 + 15%	शून्य
₹ 50,00,001- ₹ 100,00,000	₹ 10,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 1,12,500 + 30%	10%	₹ 12,00,001 - ₹ 15,00,000	₹ 12,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 80,000 + 20%	शून्य
₹ 100,00,001- ₹ 200,00,000	₹ 10,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 1,12,500 + 30%	15%	₹ 15,00,001- ₹ 50,00,000	₹ 15,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 1,40,000 + 30%	शून्य
₹ 200,00,001- ₹ 500,00,000	₹ 10,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 1,12,500 + 30%	25%	₹ 50,00,001- ₹ 100,00,000	₹ 15,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 1,40,000 + 30%	10%
₹ 500,00,000 पेक्षा जास्त	₹ 10,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 1,12,500 + 30%	37%	₹ 100,00,001- ₹ 200,00,000	₹ 15,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 1,40,000 + 30%	15%
			₹ 200,00,001 पेक्षा जास्त	₹ 15,00,000 पेक्षा जास्त रकमेवर ₹ 1,40,000 + 30%	25%

*टीप: कलम 111A, 112, 112A आणि लाभांश उत्पन्न अंतर्गत आकारल्या जाणाऱ्या उत्पन्नापासून ते कर आकारले जात नाही, जसे की, 25% आणि 37% चा वाढीव अधिभार, जसे असेल तसे, आकारला जात नाही. म्हणून, अशा उत्पन्नावर देय करावरील अधिभाराचा कमाल दर 15% असेल, जोपर्यंत उत्पन्न कलम 115A, 115AB, 115AC, 115ACA आणि 115E अंतर्गत करपात्र नाही. एखाद्या संघटनेचे सदस्य फक्त कंपन्या असतील तर, आयकराच्या रकमेवर अधिभाराचा दर जास्तीत जास्त 15% असेल (निर्धारण वर्ष 2023-24 पासून लागू).

***टीप: दोन्ही कर व्यवस्थेमध्ये आयकराच्या रकमेवर 4% दराने आरोग्य आणि शिक्षण उपकर आणि अधिभार (जर असेल तर) भरावा लागेल.

AOP / BOI च्या सदस्यांचा वाटा ज्ञात आहे की नाही यावर AOP / BOI चे कर दायित्व अवलंबून आहे. त्यानुसार, पुढील लागू अटी खालीलप्रमाणे आहेत:

AOP / BOI चे स्वरूप

AOP / BOI - मूल्यमापन केलेले

सदस्य - मूल्यमापन केलेले

निर्धारित वाटा

जेथे कोणत्याही सदस्याचे उत्पन्न आयकर आकारण्यास पात्र अशा कमाल रकमेपेक्षा जास्त नसते, [म्हणजेच, मूलभूत सूट मर्यादा ), AOP / BOI चे उत्पन्न एखाद्या व्यक्तीस लागू असलेल्या दराने करपात्र असेल.

AOP चे उत्पन्न कमाल सीमांत दरानुसार आकारले जाते जिथे AOP / BOI च्या कोणत्याही सदस्याचे उत्पन्न आयकरानुसार आकारण्यायोग्य नसलेल्या कमाल रक्कमेपेक्षा जास्त असते (उदा. मूळ सूट मर्यादा).

परंतु जर AOP / BOI च्या कोणत्याही सदस्याचे एकूण उत्पन्न कमाल सीमांत दरापेक्षा जास्त दराने करपात्र असेल तर AOP / BOI चे उत्पन्न खालीलप्रमाणे आकारण्यात येईलः

अशा सदस्याला लागू होणार्‍या उत्पन्नाचा भाग त्या सदस्यास लागू असणार्‍या उच्च कराच्या दरास पात्र ठरेल.
उत्पन्नाचा उर्वरित भाग कमाल सीमांत कर दराने करपात्र असेल (म्हणजे, 30% अधिक अधिभार आणि लागू असल्यास HEC)

सदस्यांना प्राप्त झालेला नफ्याचा वाटा म्हणजे सदस्यांच्या हाती मिळणारी सूट असते

अनिश्चित किंवा अज्ञात वाटा

कमाल सीमांत दराप्रमाणे उत्पन्नाचे मूल्यांकन केले जाते. मात्र, कोणत्याही सदस्याच्या एकूण उत्पन्नाचे कमाल सीमांत दरापेक्षा जास्त दराने मूल्यांकन केले असल्यास, AOP / BOI च्या उत्पन्नाचे त्या अधिक उच्च दराने मूल्यांकन केले जाते.

उत्पन्नाचा वाटा म्हणजे सदस्याच्या हाती मिळणारी सूट असते.

टीप: ज्या AOP/BOI चे समायोजित एकूण उत्पन्न ₹20 लाखांपेक्षा जास्त आहे त्यांना समायोजित एकूण उत्पन्नाच्या 18.5% दराने पर्यायी किमान कर (AMT) भरावा लागेल (अधिक अधिभार आणि लागू असलेले आरोग्य आणि शिक्षण उपकर), जिथे सामान्य कर दायित्व समायोजित एकूण उत्पन्नाच्या 18.5% पेक्षा कमी असेल.

गुंतवणूक / पेमेंट्स / उत्पन्न ज्यावर मला कर लाभ मिळू शकतो

कलम 115BAC किंवा कलम 115BAE अंतर्गत नवीन कर व्यवस्थेचा पर्याय निवडणाऱ्या करदात्याला खालील कपाती उपलब्ध असतील:

1. कलम 24(b) – गृहकर्जावरील व्याजावरील घर मालमत्तेतून मिळणाऱ्या उत्पन्नामधून कपात:

मालमत्तेचे स्वरूप	कर्जाचा उद्देश	स्वीकार्य (कमाल मर्यादा)
भाड्याने दिले	घराच्या मालमत्तेचे बांधकाम किंवा खरेदी	कोणत्याही मर्यादेशिवाय वास्तविक मूल्य

1. आयकर कायद्यामधील प्रकरण VIA अंतर्गत निर्दिष्ट कर कपात

कलम 80JJA

जैवविघटनक्षम कचरा गोळा करणे आणि प्रक्रिया करण्याच्या व्यवसायातून मिळणारा नफा आणि लाभ संदर्भात कपात

(विशिष्ट अटींच्या अधीन)

निर्धारितीच्या एकूण उत्पन्नात जैवविघटनशील कचरा संकलित करणे, प्रक्रिया करणे या व्यवसायातून मिळणारा कोणताही नफा आणि लाभ समाविष्ट असतो तिथे 5 निर्धारण वर्षासाठी नफ्यावर 100% कर सवलत.

जुन्या कर व्यवस्थेमधील कर कपात

कलम 24(b) – गृहकर्ज आणि गृहनिर्माण दुरुस्ती कर्जावरील व्याजावरील गृह मालमत्तेतून मिळणाऱ्या उत्पन्नातून कपात. स्वतः व्यापित मालमत्ता असेल तर, गृहकर्जावर दिलेल्या व्याजाच्या कपातीवरील कमाल मर्यादा ₹ 2 लाख आहे. कलम 24(b) अंतर्गत स्वीकार्य कर्जावरील व्याज खाली सारणीबद्ध केले आहे:

मालमत्तेचे स्वरूप	कर्ज कधी घेतले होते	कर्जाचा उद्देश	स्वीकार्य (कमाल मर्यादा)
स्वतः व्यापित	1/04/1999 रोजी किंवा नंतर	घराच्या मालमत्तेचे बांधकाम किंवा खरेदी	₹ 2,00,000
	1/04/1999 रोजी किंवा नंतर	घराच्या मालमत्तेच्या दुरुस्तीसाठी	₹ 30,000
	1/04/1999 पूर्वी	घराच्या मालमत्तेचे बांधकाम किंवा खरेदी	₹ 30,000
	1/04/1999 पूर्वी	घराच्या मालमत्तेच्या दुरुस्तीसाठी	₹ 30,000
भाड्याने दिले	कोणत्याही वेळी	घराच्या मालमत्तेचे बांधकाम किंवा खरेदी	कोणत्याही मर्यादेशिवाय वास्तविक मूल्य

आयकर अधिनियमाच्या अध्याय VI-A अंतर्गत निर्दिष्ट कर कपात.

कलम 80G

विशिष्ट निधी, धर्मादाय संस्था इत्यादींना केलेल्या देणग्यांवरील कपात.

खालील वर्गवारींच्या अंतर्गत कपातींसाठी पात्र देणगी

कोणत्याही मर्यादेशिवाय

100% कपात

50% कपात

पात्रता मर्यादेच्या अधीन

100% कपात

50% कपात

टीप: या कलमाच्या अंतर्गत ₹ 2000/- पेक्षा जास्त रोख रकमेच्या देणगीच्या बाबतीत कोणत्याही कपातीला परवानगी नाही.

कलम 80GGA

वैज्ञानिक संशोधन किंवा ग्रामीण विकासासाठी देणगीच्या संदर्भात कपात.

खालील वर्गवारींच्या अंतर्गत कपातींसाठी पात्र देणगी

संशोधन संघटना किंवा विद्यापीठ, महाविद्यालय किंवा इतर संस्था यासाठी:

वैज्ञानिक संशोधन
सामाजिक विज्ञान किंवा सांख्यिकीय संशोधन

यासाठी संघटना किंवा संस्था:

ग्रामीण विकास
नैसर्गिक संसाधनांचे संवर्धन किंवा वनीकरणासाठी

कोणताही पात्र प्रकल्प राबवण्यासाठी राष्ट्रीय समितीने मान्यता दिलेली सार्वजनिक उपक्रम किंवा स्थानिक प्राधिकरण किंवा संघटना किंवा संस्था

साठी केंद्र सरकारने अधिसूचित केलेला निधी:

वनीकरण
ग्रामीण विकास

केंद्र सरकारने स्थापन व अधिसूचित केल्यानुसार राष्ट्रीय शहरी दारिद्र्य निर्मूलन निधी

टीप: ₹2000/- पेक्षा जास्त रोख स्वरूपात दिलेल्या देणगीच्या बाबतीत किंवा एकूण एकूण उत्पन्नात व्यापार/व्यवसायातील नफा/लाभ यातून मिळणारे उत्पन्न समाविष्ट असल्यास, या कलमाच्या अंतर्गत कोणत्याही कपातीची परवानगी नाही.

कलम 80GGC

राजकीय पक्ष किंवा निवडणूक न्यासाला देणगी दिलेल्या रक्कमेस कपात म्हणून परवानगी आहे

(विशिष्ट अटींच्या अधीन)

रोख रकमे व्यतिरिक्त इतर कोणत्याही पध्दतीने भरलेल्या एकूण रकमेची कपात

कलम 80IA

कोणत्याही पायाभूत सुविधा (फक्त भारतीय कंपनी), औद्योगिक पार्क्स (कोणतेही उपक्रम), कोणतेही ऊर्जा उपक्रम, पुनर्निर्माण किंवा उर्जा निर्मिती संयंत्रांचे पुनःप्रवर्तन (भारतीय कंपनी) विकसित करणे, देखरेख करणे आणि चालवणे यात गुंतलेले उपक्रम (भारतीय कंपनी) कपातीचा दावा करण्यास पात्र असतील.

(विशिष्ट अटींच्या अधीन)

ज्या निर्धारितीने पायाभूत सुविधा विकसित/सुरू केल्या आहेत आणि देखभाल केली आहे त्या निर्धारण वर्षापासून सुरू होणाऱ्या 15/20 निर्धारण वर्षाच्या कालावधीत सलग 10 निर्धारण वर्षांसाठी नफ्यावर 100% कर सूट.

(विशिष्ट व्यवसायासाठी विनिर्दिष्ट तारखांनंतर विकास, संचलन इ. सुरू झाल्यास, कोणतीही कपात करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही)

कलम 80IAB

विशेष आर्थिक क्षेत्राच्या विकासामध्ये गुंतलेले उपक्रम किंवा उद्योगाद्वारे नफा आणि लाभाच्या संदर्भात कपात

(विशिष्ट अटींच्या अधीन)

केंद्र सरकारने विशेष आर्थिक क्षेत्र अधिसूचित केलेल्या वर्षापासून सुरू होणाऱ्या 15 निर्धारण वर्षांपैकी सलग 10 निर्धारण वर्षांसाठी नफ्यावर 100% कर सूट.

1 एप्रिल 2017 रोजी किंवा त्यानंतर विशेष आर्थिक क्षेत्राचा विकास सुरू झाल्यास, करदात्याला कोणतीही कपात मिळणार नाही.

कलम 80IB

निर्दिष्ट व्यवसायातून झालेल्या लाभ व नफ्यासाठी कपात

या कलमांतर्गत कपात अशा निर्धारितीसाठी उपलब्ध आहे ज्याच्या सकल एकूण उत्पन्नामध्ये व्यवसायातून मिळालेला कोणताही नफा आणि लाभ समाविष्ट आहेत:

जम्मू-काश्मीरमधील SSI सह औद्योगिक उपक्रम

खनिज तेलाचे व्यावसायिक उत्पादन आणि परिष्करण

फळे किंवा भाज्या, मांस व मांस उत्पादने किंवा कुक्कुटपालन किंवा समुद्री किंवा दुग्धजन्य पदार्थांची प्रक्रिया, संरक्षण आणि पॅकेजिंग; अन्न धान्याची हाताळणी, साठवण आणि वाहतूक यांचा एकत्रीकृत व्यवसाय;

(विशिष्ट अटींच्या अधीन)

वेगवेगळ्या प्रकारच्या उपक्रमांसाठी निर्दिष्ट केलेल्या अटींनुसार 5/10/7 वर्षांसाठी नफ्यावर 100% / 25% कर सूट.

कलम 80IBA

गृहनिर्माण प्रकल्प विकसित आणि तयार करण्यापासून मिळणारा नफा आणि लाभ

विविध अटींच्या अधीन राहून 100% नफा

कलम 80IC

हिमाचल प्रदेश, सिक्किम, उत्तरांचल आणि ईशान्य राज्यांमध्ये काही उपक्रमांच्या संदर्भात कपात

(विशिष्ट अटींच्या अधीन)

विशिष्ट वस्तू किंवा माल तयार करण्यासाठी किंवा उत्पादन करण्यासाठी पहिल्या 5 निर्धारण वर्षासाठी नफ्यावर 100% कर सूट आणि पुढील 5 निर्धारण वर्षासाठी 25% (कंपनीसाठी 30%) कर सूट.

कलम 80IE

ईशान्येकडील राज्यांमध्ये स्थापन केलेल्या काही उपक्रमांना कपात

(विशिष्ट अटींच्या अधीन)

विविध अटींच्या अधीन राहून 10 निर्धारण वर्षासाठी नफ्यावर 100% कर सूट.

कलम 80JJA

(विशिष्ट अटींच्या अधीन)