1. अवलोकन
ई-फाईलिंग पोर्टल वर नोंदणीकृत वापरकर्त्यांसाठी ITR - 2 ची पूर्व - फाईल करणे आणि दाखल करणे सेवा उपलब्ध आहे. ही सेवा स्वंतत्र करदात्यांना ई-फाईलिंग पोर्टलद्वारे ITR - 2 ऑनलाइन दाखल करण्यास सक्षम करते. या वापरकर्ता मॅन्युअल मध्ये ऑनलाइन पद्धतीने ITR - 2 भरण्याचा समावेश आहे.
2. ही सेवा मिळवण्यासाठी पूर्व शर्ती
| सामान्य |
|
| इतर |
|
ITR - 2 मध्ये खालील विभाग आहेत जे फॉर्म सबमिट करण्यापूर्वी आपल्याला भरण्याची आवश्यकता आहे, एक सारांश विभाग जेथे आपण आपल्या कर गणना चे पुनरावलोकन कराल आणि कर भराल आणि शेवटी सत्यापनासाठी रिटर्न सबमिट करा :
3.1 भाग A सामान्य
3.2 अनुसूची पगार
3.3 अनुसूची घर मालमत्ता
3.4 अनुसूची भांडवली नफा
3.5 अनुसूची 112 A आणि अनुसूची- 115AD (1) (iii ) उपबंधास
3.6 इतर स्रोतांची अनुसूची
3.7 अनुसूची CYLA
3.8 अनुसूची BLFA
3.9 अनुसूची CFL
3.10 अनुसूची VI-A
3.11 अनुसूची 80G आणि अनुसूची 80GGA
3.12 अनुसूची AMT
3.13 अनुसूची AMTC
3.14 अनुसूची SPI
3.15 अनुसूची SI
3.16 अनुसूची EI
3.17 अनुसूची PTI
3.18 अनुसूची FSI
3.19 अनुसूची TR
3.20 अनुसूची FA
3.21 अनुसूची 5A
3.22 अनुसूची AL
3.23 भाग B - एकूण उत्पन्न ( TI )
3.24 कर भरला
3.25 भाग B - TTI
3.1 भाग A सामान्य
फॉर्मच्या भाग A सामान्य विभागात, आपल्याला आपल्या ई-फाईलिंग प्रोफाइलमध्ये पूर्व-भरलेली माहिती सत्यापित करणे आवश्यक आहे. आपण आपली काही वैयक्तिक माहिती थेट फॉर्म मध्ये सुधारणा करू शकणार नाही. तथापि, आपण आपल्या ई-फाईलिंग प्रोफाइलवर जाऊन आवश्यक बदल करू शकता. आपण आपला संपर्क तपशील, भरणा स्थिती, निवासी स्थिती आणि बँक तपशील फॉर्म मध्येच सुधारणा करू शकता.
3.2 अनुसूची पगार
नियोजित वेतन मध्ये, 16 कलम अंतर्गत आपल्या सवलत भत्ता आणि वजावट, पगार / पेन्शन पासून उत्पन्न चे पुनरावलोकन / प्रविष्ट करणे / संपादित करणे आवश्यक आहे.
3.3 अनुसूची घर मालमत्ता
अनुसूची घर मालमत्तामध्ये आपणास घराच्या मालमत्तेशी संबंधित तपशीलांचे पुनरावलोकन / प्रविष्टी / सुधारणा करणे आवश्यक आहे (स्व-व्यवसायी, भाडेतत्वावर देणे किंवा भाडेतत्वावर दिल्याचे ग्राह्य धरणे). तपशीलांमध्ये सह - मालकाचा तपशील, भाडेकरू तपशील, भाडे, व्याज, उत्पन्नातून पारित करणे इत्यादी समाविष्ट आहेत.
3.4 अनुसूची CG - भांडवली नफा
वेगवेगळ्या प्रकारच्या भांडवलाच्या मालमत्तेच्या विक्री / हस्तांतरणामुळे उद्भवणारा भांडवली नफा वेगळा केला गेला आहे. अशा प्रकारच्या एकापेक्षा जास्त भांडवलाच्या विक्री किंवा हस्तांतरणापासून भांडवली नफा उद्भवल्यास ,जे एकाच प्रकारचे आहेत, अशा समान प्रकारच्या सर्व भांडवलाच्या मालमत्ता संदर्भात भांडवली नफ्यांचे एकत्रित गणना करा. परंतु जमीन / इमारत हस्तांतरण झाल्यास प्रत्येक जमीन / इमारतीच्या दिशेने गणना करणे अनिवार्य आहे. अनुसूची भांडवली नफे मध्ये, आपल्याला आपल्या कमी- कालावधीच्या आणि दीर्घ कालावधीच्या भांडवलाच्या नफ्याचा / तोट्याचा तपशील मालकीच्या सर्व प्रकारच्या भांडवलाच्या मालमत्तेसाठी प्रविष्ट करणे आवश्यक आहे.
3.5 अनुसूची 112A आणि अनुसूची - 115AD (1)( iii ) उपबंधास
- अनुसूची 112A मध्ये, आपल्याला कंपनीच्या इक्विटी शेअर्सच्या विक्री, इक्विटी-देणारं निधी किंवा व्यापार न्यासच्या एककवर STT भरल्या गेलेल्या तपशीलांचे पुनरावलोकन / प्रविष्ट करणे / सुधारणे आवश्यक आहे.
- अनुसूची 115AD (1)(iii) तरतुदीमध्ये अनुसूची 112A प्रमाणेच तीच माहिती प्रविष्ट करणे समाविष्ट आहे परंतु ते अनिवासींसाठी लागू आहे.
नोट: 31 जानेवारी रोजी किंवा त्यापूर्वी शेअर्स विकत घेतले असल्यास.2018, अनुसूची 112ए आणि अनुसूची - 115एडी(1)(iii) तरतूद अंतर्गत प्रत्येक हस्तांतरणाची स्क्रिपनुसार तपशील प्रविष्ट करणे अनिवार्य आहे.
3.6 इतर स्रोताचे अनुसूची
अनुसूचीच्या इतर उत्पन्नामधील विभागात , तुम्हाला तुमचे उत्पन्नाच्या तपशिलाचे पुनरावलोकन / प्रविष्ट करणे / संपादित करणे आवश्यक आहे, विशेष दराने आकारलेले उत्पन्न (पण हे मर्यादित नाही), 57अंतर्गत कप आणि शर्यतीमधून मिळालेले उत्पन्नासह समाविष्ट आहे.
3.7 अनुसूची चालू वर्षाचे तोटा समायोजन (CYLA)
चालू वर्षाचे तोटा समायोजन (CYLA) मध्ये ,तुम्ही चालू वर्षाच्या नुकसानीचे पडताळणी झाल्यानंतर उत्पन्नाचा तपशील पाहण्यास सक्षम असाल. जोडणीत नसलेले तोटे यातून पुढे जोडण्यासाठी भविष्यातील काळात पुढे जोडण्यासाठी अनुसूची सीएफएलकडे नेली जाते.
3.8 शेड्यूल शेड्यूल ब्रॉट फॉरवर्ड लॉस ॲडजस्टमेंट (BFLA)
शेड्यूल शेड्यूल ब्रॉट फॉरवर्ड लॉस ॲडजस्टमेंट (BFLA) मध्ये, आधीच्या वर्षांची पुढे जोडलेली तोट्याची पडताळणी झाल्यावर उत्पन्नाचा तपशील आपण पाहू शकता.
3.9 शेड्यूल शेड्यूल कॅरी फॉरवर्ड लॉसेस (CFL)
शेड्यूल शेड्यूल कॅरी फॉरवर्ड लॉसेस (CFL) मध्ये, आपण पुढील वर्षांमध्ये जोडलेल्या तोट्यांचा तपशील पाहू शकता.
3.10 अनुसूची VI-A
अनुसूची VI-A मध्ये, आपल्याला कोणतीही कपात जोडणे आणि सत्यापित करणे आवश्यक आहे आपल्याला आयकर कायद्याच्या कलम 80 - भाग बी, सी, सीए, आणि डी (खाली नमूद केलेल्या उपकलमानुसार) अंतर्गत दावा करणे आवश्यक आहे.
नोट : कृपया नोंद घ्या की जर आधीच AY 20-21मध्ये दावा केला असेल तर, 1 एप्रिल 2020ते 31 जुलै 2020या कालावधीतील गुंतवणूकी / ठेवी / देयकेच्या संदर्भातील कपाचा दावा पुन्हा केला जाऊ शकत नाही.
3.11 अनुसूची 80जी आणि अनुसूची 80जीजीए
अनुसूची 80जी आणि अनुसूची 80जीजीएमध्ये, आपल्याला कलम 80जी आणि कलम 80जीजीए अंतर्गत कपात करण्यास पात्र असलेल्या देणग्यांची माहिती प्रदान करणे आवश्यक आहे.
3.12 अनुसूची AMT
अनुसूची AMTमध्ये , आपल्याला कलम 115जेसी अंतर्गत देय पर्यायी किमान कराच्या मोजणीची पुष्टी करणे आवश्यक आहे.
3.13 अनुसूची AMTC
अनुसूची AMTCमध्ये , आपल्याला कलम 115जेडी अंतर्गत कर जमा केल्याची माहिती देणे आवश्यक आहे.
3.14 अनुसूची SPI
अनुसूची SPIमध्ये , आपल्याला निर्दिष्ट व्यक्तींचे (उदा. जोडीदार, अल्पवयीन मुले) उत्पन्न समाविष्ट करणे आवश्यक आहे जे कलम 64नुसार आपल्या उत्पन्नासह समाविष्ट करण्यायोग्य आहे किंवा समाविष्ट करणे आवश्यक आहे.
3.15 अनुसूची SI
अनुसूची SIमध्ये , आपल्याला असे उत्पन्न दिसेल जे विशिष्ट दरावर कर आकारण्यायोग्य असते. विविध उत्पन्नाच्या प्रकारांतर्गत असलेली रक्कम संबंधित अनुसूची जसे की अनुसूची OS, अनुसूची BFLA मध्ये प्रदान केलेल्या रकमेमधून घेतली जाते.
3.16 अनुसूची करमुक्त उत्पन्न (EI)
अनुसूची करमुक्त उत्पन्न (EI) मध्ये , आपणास करमुक्त उत्पन्नाचा तपशील प्रदान करणे आवश्यक आहे म्हणजेच, असे उत्पन्न ज्याचा समावेश संपूर्ण उत्पन्नामध्ये होऊ नये किंवा कर आकारण्यास योग्य नाही. या अनुसूचीमध्ये समाविष्ट केलेल्या उत्पन्नाच्या प्रकारांमध्ये व्याज, लाभांश, शेती उत्पन्न, इतर कोणतेही करमुक्त उत्पन्न, डीटीएएमार्फत कर आकारण्यास योग्य नसलेले उत्पन्न आणि कर आकारण्यास योग्य नसलेल्या उत्पन्नातून पारित करणे समाविष्ट आहे.
3.17 अनुसूची उत्पन्नातून पारित करणे (PTI)
अनुसूची उत्पन्नातून पारित करणे (PTI) मध्ये, आपल्याला कलम 115यूए किंवा 115यूबी मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे व्यवसाय ट्रस्ट किंवा गुंतवणूक निधीतून प्राप्त झालेल्या उत्पन्नामधून पारित झालेले तपशील प्रदान करणे आवश्यक आहे.
3.18 अनुसूची विदेश स्त्रोतातून मिळालेले उत्पन्न (FSI)
अनुसूची विदेशी स्त्रोतातून मिळालेले उत्पन्न (FSI) मध्ये , आपल्याला उत्पन्नाचा तपशिल नोंदविणे आवश्यक आहे, जे भारताबाहेरील कोणत्याही स्रोताद्वारे जमा होते किंवा निर्माण होते. ही अनुसूची केवळ रहिवाशांसाठी उपलब्ध आहे.
3.19 अनुसूची TR
अनुसूची TRमध्ये , आपल्याला प्रत्येक देशाच्या संबंधात भारताबाहेर भरलेल्या करासाठी भारतात दावा करण्यात येत असलेल्या कर सवलतीचा सारांश प्रदान करणे आवश्यक आहे. ही अनुसूची अनुसूची FSIमध्ये दिलेली सविस्तर माहितीचा सारांश देते.
3.20 अनुसूची FA
अनुसूची FAमध्ये , आपल्याला परदेशातील मालमत्ता किंवा भारताबाहेरील कोणत्याही स्रोतांकडून मिळणार्या उत्पन्नाचा तपशील प्रदान करणे आवश्यक आहे. आपण सामान्य निवासी किंवा अनिवासी नसल्यास ही अनुसूची भरण्याची आवश्यकता नाही.
3.21 अनुसूची 5A
अनुसूची 5ए मध्ये , जर आपण पोर्तुगीज नागरी संहिता 1860 अंतर्गत मालमत्तेच्या समुदायाच्या प्रणालीद्वारे शासित असाल तर पती-पत्नीमधील उत्पन्नाच्या वाटणीसाठी आवश्यक माहिती प्रदान करणे आवश्यक आहे.
3.22 अनुसूची AL
जर आपले एकूण उत्पन्न ₹ 50लाखांपेक्षा अधिक असेल तर, अनुसूची ALमध्ये चल व अचल मालमत्तेचा तपशील तसेच अशा मालमत्तांविषयीच्या खर्चाचे दायित्व उघड करणे बंधनकारक आहे. जर आपण अनिवासी किंवा रहिवासी असाल परंतु सामान्य रहिवासी नसल्यास, केवळ भारतात स्थित मालमत्तेचा तपशील नमूद करावा लागेल.
3.23 भाग B – एकूण उत्पन्न (TI)
भाग बी –एकूण उत्पन्न (टीआय) कलमामध्ये , आपण फॉर्म भरलेल्या सर्व वेळापत्रकांमधून स्वयंचलितरित्या झालेल्या एकूण उत्पन्नाची मोजणी पाहण्यास सक्षम असाल.
3.24 भरलेला कर
भरलेले कर कलमामध्ये , मागील वित्तीय वर्षात आपल्याद्वारे भरलेल्या कराचे तपशील सत्यापित करणे आवश्यक आहे. कराच्या तपशीलांमध्ये पगारामधून कापलेला टीडीएस / वेतन, टीसीएस, आगाऊ कर आणि सेल्फ-असेसमेंट टॅक्स व्यतिरिक्त मिळकत मधून कापलेला टीडीएस समाविष्ट आहे.
3.25 भाग B-TTI
भाग B-TTI कलमामध्ये , आपण एकूण उत्पन्नावरील एकूण आयकर दायित्वाची एकूण गणना दिसेल.
अधिक माहितीसाठी, CBDT ने AY 2021-22साठी ITR दाखल करण्यासाठी जारी केलेल्या सूचनांचा संदर्भ घ्या.
4. ITR-2 मध्ये प्रवेश कसे करावे व सबमिट कसे करावे
आपण खालील पद्धतींद्वारे आपला ITR फाईल आणि सबमिट करू शकता:
- ऑनलाईन पद्धत – ई-फाईलिंग पोर्टलद्वारे
- ऑफलाईन पद्धत – ऑफलाइन सुविधाद्वारे
अधिक जाणून घेण्यासाठी आपण ऑफलाइन सुविधा (ITRसाठी) वापरकर्ता पुस्तिकाचा संदर्भ घ्या.
ऑनलाईन पद्धतीद्वारे ITR फाईल करण्यासाठी आणि सबमिट करण्यासाठी खालील पायऱ्यांचे अनुसरण करा:
स्टेप 1: आपला वापरकर्ता ID आणि पासवर्ड वापरून ई-फाईलिंग पोर्टलवर लॉग इन करा.
स्टेप 2: आपल्या डॅशबोर्डवर, ई-फाईल इन्कम > टॅक्स रिटर्न्स > फाईल इन्कम टॅक्स रिटर्न्स वर क्लिक करा.
स्टेप 3: मूल्यांकन वर्ष 2021 - 22 निवडा आणि सुरू ठेवा वर क्लिक करा.
स्टेप 4: ऑनलाईन म्हणून फाईलिंगची पद्धत निवडा आणि पुढे जा वर क्लिक करा.
नोट: जर आपण आधीच इन्कम टॅक्स रिटर्न भरला असेल आणि तो सबमिशनसाठी प्रलंबित असेल, तर फाईलिंग पुन्हा सुरु करा वर क्लिक करा. जर आपण सेव्ह केलेले रिटर्न रद्द करू इच्छित असाल आणि एक नवीन रिर्टन तयार करत असाल तर नवीन फाईलिंग प्रारंभ करा वर क्लिक करा.
स्टेप 5: आपल्यास लागू असलेले स्टॅटस निवडा आणि पुढे जाण्यासाठी सुरू ठेवा वर क्लिक करा.
स्टेप 6:: आपल्याकडे इनकम टॅक्स रिटर्नचे परताव्याचा प्रकार निवडण्यासाठी दोन पर्याय आहेत:
- जर आपल्याला कोणता ITR फाईल करायचा आहे याची खात्री नसेल, तर आपण कोणता ITR फॉर्म भरायचा हे ठरवण्यासाठी हेल्प मी पर्याय निवडा आणि पुढे जा वर क्लिक करा. एकदा सिस्टमने आपल्याला योग्य ITR निश्चित करण्यात मदत केल्यास आपण आपली ITR फाईल करण्यास पुढे जाऊ शकता.
- आपल्याला कोणता ITR फाईल करायचा आहे याची आपल्याला खात्री असल्यास, मला कोणता ITR फॉर्म भरायचा आहे हे मला माहित आहे हे निवडा.ड्रॉपडाउन पर्यायामधून लागू असलेले इनकम टॅक्स रिटर्नची निवड करा आणि ITRसह पुढे जा वर क्लिक करा.
टीप:
- कोणता ITR किंवा कोणती अनुसूची आपणास किंवा उत्पन्न व कप तपशिलावर लागू आहे याची माहिती नसल्यास, प्रश्नांच्या संचास दिलेले आपले प्रतिसाद ते निश्चित करण्यात आपल्याला मार्गदर्शन करेल आणि योग्य / त्रुटीमुक्त ITR फाईल करण्यात मदत होईल.
- आपल्याला लागू असलेला ITR किंवा अनुसुचींची माहिती असल्यास किंवा उत्पन्न व कप तपशिलांची माहिती असल्यास आपण हा प्रश्न वगळू शकता.
- अधिक जाणून घेण्यासाठी AY 2021 – 22 वापरकर्ता मॅन्युअलवर आधारित विझार्ड ITR पहा.
स्टेप 7: एकदा आपण आपल्याला लागू असलेला ITR निवडला, त्यानंतर आवश्यक असलेल्या कागदपत्रांची यादी करा आणि प्रारंभ करूया वर क्लिक करा.
स्टेप 8: आधीच भरून आलेल्या डेटाचे पुनरावलोकन करा आणि आवश्यक असल्यास ते संपादित करा. उर्वरित / अतिरिक्त डेटा (आवश्यक असल्यास) प्रविष्ट करा. प्रत्येक भागाच्या शेवटी असलेल्या कन्फर्म बटन वर क्लिक करा.
स्टेप 9: वेगवेगळ्या भागात आपले उत्पन्न आणि कपाचे तपशील प्रविष्ट करा. फॉर्ममधील सर्व भाग भरून झाल्यानंतर आणि कन्फर्म केल्यानंतर, पुढे जा वर क्लिक करा.
स्टेप 9अ: जर तेथे कर देय असेल तर
आपण प्रदान केलेल्या तपशीलांच्या आधारे आपल्याला आपल्या कर गणनाचा सारांश दर्शविला जाईल. गणनेवर आधारित कर देय असल्यास, पेजच्या तळाशी आपल्याला पे नाऊ आणि पे लेटर पर्याय दिसेल.
टीप:
- पे नाऊ हा पर्याय निवडण्याची शिफारस केली जाते. BSR कोड आणि चलन सीरिअल नंबर काळजीपूर्वक लिहून घ्या आणि पेमेंटच्या तपशीलात ते प्रविष्ट करा.
- आपण नंतर देय करा , निवडून आपण इन्कम टॅक्स रिटर्न भरल्यानंतर आपले पेमेंट देऊ शकता, परंतु करदाता थकबाकीदार मानले जाण्याचा धोका असू शकतो, आणि देय करात व्याज देण्यात पात्र ठरू शकतो.
स्टेप 9ब: जर कोणतेही कर देण्यास पात्रता (कोणतीही मागणी / कोणताही रिटर्न नाही) किंवा आपण रिफंड साठी पात्र असाल तर
कर भरल्यानंतर, प्रिव्ह्यु रिटर्नवर क्लिक करा. कोणतेही कर देय भरण्यास पात्र नसल्यास किंवा कर मोजणीवर आधारित रिटर्न असल्यास आपणास प्रिव्ह्यु करा आणि आपले रिटर्न सबमिट करा पेजवर नेले जाईल.
स्टेप 10: प्रिव्ह्यु करा आणि आपले रिटर्न सबमिट करा या पेज वर, आपले ठिकाण प्रविष्ट करा, घोषणापत्र चेकबॉक्स निवडा आणि प्रमाणीकरणासाठी पुढे जा वर क्लिक करा.
नोट: आपण आपल्या रिटर्न तयार करण्यात कर परतावा तयारकर्त्याचा किंवा TRP चा सहभाग घेतलेला नसल्यास, आपण TRP शी संबंधित असलेला टेक्सटबॉक्स रिक्त ठेवू शकता.
स्टेप 11: एकदा प्रिव्ह्यु करा आणि आपले रिटर्न सबमिट करा, पेज वर वैध झाल्यावर, सत्यापित करण्यासाठी पुढे जा वर क्लिक करा.
नोट: आपल्या रिटर्नमध्ये त्रुटींची यादी दर्शविली गेली असल्यास, चुका सुधारण्यासाठी आपल्याला फॉर्मवर परत जाणे आवश्यक आहे. काही त्रुटी नसल्यास, आपण पडताळणी करण्यास पुढे जा. क्लिक करून आपण आपले रिर्टन ई-व्हेरीफाय करण्यास पुढे जाऊ शकता.
स्टेप 12: आपले सत्यापन पेज पूर्ण केल्यानंतर, आपला पसंतीचा पर्याय निवडा आणि सुरू ठेवावर क्लिक करा.
आपले रिटर्न व्हेरिफाय करणे बंधनकारक आहे, आणि ई-व्हेरिफिकेशन (शिफारस केलेला पर्याय - ई-व्हेरिफाय नाउ ) हा आपला ITR सत्यापित करण्याचा सर्वात सोपा मार्ग आहे – हे पोस्टद्वारे CPC ला स्वाक्षरी केलेला ITR-V फॉर्मची छापील पेपर पाठविण्यापेक्षा जलद, पेपरलेस, आणि सुरक्षित आहे.
नोट: आपण ई-व्हेरिफाय लेटरची निवड केल्यास , आपण आपला रिटर्न सबमिट करू शकता, मात्र आपला ITR भरल्याच्या 120 दिवसांच्या आत आपला रिटर्न व्हेरिफाय करणे आवश्यक असेल.
स्टेप 13: ई-व्हेरिफाय पेजवर, आपण ज्याद्वारे रिटर्न ई-व्हेरिफाय करू इच्छित आहात तो पर्याय निवडा आणि सुरू ठेवा वर क्लिक करा.
टीप:
- अधिक जाणून घेण्यासाठी वापरकर्त्याचे पुस्तिकामध्ये ई-व्हेरिफाय कसे करावे याचा संदर्भ घ्या.
- आपण ITR-Vद्वारे सत्यापित करण्याचे निवडले असल्यास, आपल्याला आपल्या ITR-Vची स्वाक्षरी केलेली छापील प्रत 120दिवसांच्या आत सामान्य / स्पीड पोस्टद्वारे सेंट्रलाइज्ड प्रोसेसिंग सेंटर, आयकर विभाग, बेंगलुरू 560500वर पाठविणे आवश्यक आहे.
- कृपया आपण आपले बँक खाते आधीच प्रमाणीकृत केले आहे याची खात्री करा जेणेकरून कोणतेही रिटर्न असेल तर ते कदाचित आपल्या बँक खात्यात जमा केले जातील.
- अधिक जाणून घेण्यासाठी वापरकर्ता पुस्तिकातील माझे बँक खातेचा संदर्भ घ्या.
एकदा आपण आपला रिटर्न ई-व्हेरिफाय केल्यास, ट्रांजॅक्शन ID आणि पोचपावतीचा क्रमांक सह एक यशस्वी संदेश दर्शविला जाईल. आपल्याला ई-फाईलिंग पोर्टलवर नोंदणीकृत केलेल्या आपल्या मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडीवर देखील एक पुष्टीकरण संदेश प्राप्त होईल.
