1. अवलोकन

केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळ (CBDT) ने 1 ऑक्टोबर 2024 रोजी परिपत्रक क्र.11/2024 जारी केले असून आयकर कायदा, परतावे किंवा पुढे नेलेल्या तोट्यावर दावा करताना आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 119(2)(b) अंतर्गत विलंबाच्या माफीबाबत मागील सर्व सूचना रद्द करते. हे परिपत्रक व्यापक मार्गदर्शक तत्त्वे प्रदान करते, ज्यामुळे विविध प्राधिकरणांना आर्थिक मर्यादेच्या आधारावर असे दावे स्वीकारण्याचे किंवा नाकारण्याचे अधिकार दिले जातात.

प्रत्येक निर्धारितीने किंवा करदात्याने आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 139(1)/139(4) अंतर्गत विहित वेळेत त्यांचे आयकर विवरणपत्र दाखल करणे आवश्यक आहे. तथापि, असे होऊ शकते की, करदात्याला कोणत्याही वास्तविक अडचणीमुळे किंवा कारणामुळे नमूद केलेल्या वेळेमध्ये आयकर विवरणपत्रे फाइल करता येत नाही आणि त्यांना मोठ्या प्रमाणात व्याज व दंडाला सामोरे जावे लागू शकते.

अशा परिस्थितीमध्ये करदात्याकडे दोन पर्याय असतात:

1. कलम 139(8A) अंतर्गत ITR-U फाइल करा, किंवा

2. ITR फाइल करण्यासाठी विलंब झाल्याबद्दल माफीची विनंती मंजूर झाल्यानंतर कलम 139(9A) अंतर्गत ITR फाइल करा.

ITR-U फाइल करण्याच्या बाबतीत, करदात्याला संबंधित निर्धारण वर्षाच्या समाप्तीपासून चार वर्षांपेक्षा जुने विवरणपत्रे फाइल करता येणार नाही आणि कलम 139(8A) अनुसार त्याला 25%/ 50%/ 60%/70% अतिरिक्त कर देखील भरावा लागेल. तथापि, खरोखरच अडचणी आल्यास, करदात्याला कलम 119(2)(b) अंतर्गत माफीची विनंती फाइल करता येते.

सक्षम आयकर प्राधिकरणांनी माफीची विनंती स्वीकारल्यास, कोणताही अतिरिक्त कर, व्याज किंवा दंड भरण्याची आवश्यकता नाही.

म्हणून, ITR फाइल करण्यासाठी विलंब झाल्यास, मिळणारी माफी ही आयकर विभागाने कलम 119(2)(b) अंतर्गत विशेष सवलत दिली आहे.

या वापरकर्ता पुस्तिकेमध्ये आपण आयकर प्राधिकरणाकडून माफीची विनंती स्वीकारल्यानंतर ITR फाइल करण्याच्या क्रमाक्रमाने प्रक्रियेवर चर्चा करू आणि त्याशी संबंधित काही वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न देखील विचारू.

2. ही सेवा मिळवण्यासाठी आवश्यक असलेल्या पूर्व-आवश्यकता

• वैध वापरकर्ता ID आणि पासवर्ड
• विलंबासाठी माफीचा आदेश देणारा अद्वितीय क्रमांक असलेला PCIT आदेश (माफीच्या आदेशाचा DIN)
• वैध बँक खाते तपशील
• फॉर्म 26AS आणि AIS

3. क्रमानुसार मार्गदर्शक

3.1. कलम 119(2B) अंतर्गत विलंब माफ केल्यानंतर कलम 139(9A) अंतर्गत ITR फाइल करणे

ज्या वर्षांसाठी PCIT ने विलंब माफ केला आहे त्या संबंधित निर्धारण वर्षांसाठी कलम 139(9A) अंतर्गत ITR फाइल करणे. (कृपया लक्षात ठेवा की, कलम 139(9A) अंतर्गत ITR फक्त ऑफलाइन उपयुक्तता वापरून फाइल करता येतो, ऑनलाइन फाइलिंगचा पर्याय उपलब्ध नाही)

स्टेप 1: ई-फाइलिंग पोर्टलच्या होमपेजवर जा.

स्टेप 2: वापरकर्ता ID आणि पासवर्ड प्रविष्ट करा.

स्टेप 3: "ई-फाइल" टॅबवर जा आणि "आयकर विवरणपत्रे" निवडा.

स्टेप 4: आपल्याला ज्या वर्षासाठी विवरणपत्र फाइल करायचे आहे ते निर्धारण वर्ष निवडा.

स्टेप 5: "कलम 139(9A) - कलम 119(2)(b) अंतर्गत विलंबाच्या माफी नंतर" हा फाइलिंग प्रकार निवडा.

स्टेप 6: ITR फाइल करण्यापूर्वी कृपया माफीची विनंती मंजूर झाली आहे याची खात्री करा आणि पुढे सुरू ठेवा वर क्लिक करा.

स्टेप 7: ITR प्रकार निवडा आणि सुरू ठेवा वर क्लिक करा.

स्टेप 8: विभाग क्रमांक 4 मधील स्टेप्सनुसार तयार केलेले JSON अपलोड करा आणि ते पडताळून आपले विवरणपत्र फाइल करा. आपल्याला क्रिया यशस्वी झाल्याचा संदेश मिळेल. भविष्यातील संदर्भासाठी व्यवहार ID ची नोंद ठेवा.

(ऑफलाइन उपयुक्ततेमध्ये ITR कसा तयार करायचा आणि JSON कसा जनरेट करायचा यासाठी, विभाग क्रमांक 4 चे अनुसरण करा)

4. उपयुक्ततेमध्ये ITR कसा तयार करायचा आणि JSON फाइल कशी तयार करावी

स्टेप 1: ई-फाइलिंग पोर्टलच्या होम पेजवर जा.

स्टेप 2: होम पेजवरील डाउनलोड्स वर क्लिक करा.

स्टेप 3: आयकर विवरणपत्राच्या श्रेणीमध्ये, आपण ज्या वर्षासाठी ITR फाइल करणार आहात त्याचे संबंधित निर्धारण वर्ष निवडा.

स्टेप 4: आता आपल्या सिस्टममध्ये एक्सेल उपयुक्तता डाउनलोड आणि इंस्टॉल करा.

स्टेप 5: एक्सेल उपयुक्तता तयार करा.

स्टेप 6: फाइल करण्याच्या माहितीमध्ये युनिक नंबर/दस्ताऐवज ओळख क्रमांक आणि माफीच्या आदेशाची तारीख नमूद करा.

स्टेप 7: उपयुक्ततेमध्ये ITR तयार करा आणि JSON तयार करा.

5. संबंधित विषय

• लॉग इन करा
• डॅशबोर्ड आणि कार्यसूची
• माझे बँक खाते
• ई-पडताळणी कशी करावी
• ITR फाइल करा

शब्दकोष