Q1. मला दुरुस्तीची विनंती कधी सादर करावी लागेल?

उत्तर. कलम 143(1) अंतर्गत जारी केलेल्या सूचनांमध्ये किंवा कलम 154 अंतर्गत CPC ने दिलेल्या दिलेल्या आदेशामध्ये किंवा मूल्यांकन अधिकाऱ्याने दिलेल्या निर्धारण आदेशामध्ये नोंदीमधून काही त्रुटी आढळल्यास, दुरुस्तीची विनंती ई-फाइलिंग पोर्टलवर सबमिट केली जाऊ शकते.
CPC ने दिलेल्या आदेश/सूचनेविरुद्ध दुरुस्ती विनंतीच्या संदर्भात, करदात्याने "CPC ने दिलेल्या आदेशांमध्ये दुरुस्ती" निवडणे आवश्यक आहे.
CIT(अपील) आदेशाविरुद्ध दुरुस्ती विनंतीच्या संदर्भात करदात्याने “CIT(A) द्वारे पारित केलेल्या आदेशांची दुरुस्ती” निवडणे आवश्यक आहे, विनंती फक्त आधीच प्रक्रिया केलेल्या विवरणपत्रांसाठीच सबमिट केली जाऊ शकते आणि
इतर कोणत्याही दुरुस्ती विनंतीच्या बाबतीत, करदात्याने "दुरुस्तीची मागणीसाठी AO कडे दुरुस्तीची विनंती" निवडणे आवश्यक आहे.
दुरुस्ती विनंती फाइल करण्याचा मार्ग:– ई-फाइलिंग पोर्टलवर लॉग इन करा – सेवांवर जा – 'दुरुस्ती' निवडा.

Q2. माझ्या आयकर विवरणपत्रावर CPC ने मागणी/कमी परतावा वाढवून प्रक्रिया केली आहे, मी दुरुस्तीसाठी कोणाशी संपर्क साधावा?
उत्तर: संबंधित निर्धारण वर्षासाठी आपल्या आयकर विवरणपत्रावर CPC द्वारे प्रक्रिया केली असल्यास, आपण आपल्या ई-फाइलिंग खात्यामध्ये लॉग इन केल्यानंतर CPC द्वारे ऑनलाइन दुरुस्ती सबमिट करू शकता.
मार्ग – ई-फाइलिंग पोर्टलवर लॉग इन करा – सेवांवर जा – ‘दुरुस्ती’ निवडा – "CPC ने दिलेल्या आदेशाविरुद्ध दुरुस्ती" निवडा.

Q3. दुरुस्तीची विनंती सादर करून कोणत्या प्रकारच्या त्रुटी दुरुस्त केल्या जाऊ शकतात?
उत्तर. नोंदीमध्ये चुका स्पष्ट असल्यास, आपण दुरुस्तीची विनंती सबमिट करू शकता.
CPC च्या आदेशांविरुद्ध दुरुस्तीची विनंती फाइल करताना आपल्याला काही त्रुटी आल्यास आणि आपल्याला पुढे जाण्याची परवानगी देत ​​नसल्यास, कृपया लक्षात घ्या की, आपण "AO कडे दुरुस्ती फाइल करणे" हा पर्याय वापरून किंवा "AO कडे दुरुस्तीची मागणी करण्यासाठी विनंती करणे" पर्याय निवडून दुरुस्तीची विनंती थेट निर्धारण अधिकाऱ्याकडे सादर करू शकता.
टीप- सुधारित विवरणपत्राद्वारे दुरुस्त करता येणाऱ्या इतर कोणतीही त्रुटीसाठी दुरुस्ती विनंतीचा वापर करू नका.

Q4. ई-फाइलिंग पोर्टलवर आयकर दुरुस्तीसाठी खालीलप्रमाणे कोणत्या वेगवेगळ्या प्रकारच्या विनंत्या उपलब्ध आहेत?
उत्तर. ई-फाइलिंग पोर्टलवर तीन प्रकारच्या दुरुस्तीची विनंती फाइल केली जाऊ शकते
• विवरणपत्राची पुन्हा प्रक्रिया करा
• जुळत नसलेले कर क्रेडिट सुधारणा
• विवरणपत्र माहिती सुधारणा (ऑनलाइन)
टीप: विवरणपत्र डेटा दुरुस्ती (ऑफलाइन) यासाठी, करदात्यांना निर्धारण वर्ष 2019-20 च्या पर्यंत ऑफलाइन उपयुक्ततेमध्ये जनरेट केलेले XML अपलोड करावे लागेल परंतु ते निर्धारण वर्ष 2020-21 यापासून JSON अपलोड करू शकतात आणि ऑनलाइन सुधारणा सबमिट करू शकतात.

Q5. मला विवरणपत्र विनंती कधी फाइल करता येईल?
उत्तर. जर आपण उत्पन्नाच्या विवरणपत्रामध्ये खरे आणि योग्य तपशील दिले असतील आणि CPC ने प्रक्रियेदरम्यान त्याचा विचार केला नसेल तर हा पर्याय निवडण्याचा सल्ला दिला जातो.
उदाहरणे - खालील परिस्थितीसाठी विवरणपत्र विनंती पुन्हा फाइल केली जाऊ शकते -
a) करदात्याने मूळ/सुधारित विवरणपत्रामध्ये कपातीचा दावा केला आहे आणि विवरणपत्राची प्रक्रिया करताना दावा करण्याची परवानगी नाही.
b) करदात्याने TDS/TCS/स्व-निर्धारण कर/अग्रीम कर याचा योग्य दावा केला आहे आणि विवरणपत्रावर प्रक्रिया करताना दावा करण्याची परवानगी नाही.
कृपया लक्षात घ्या की, CPC द्वारे विवरणपत्रावर योग्यरित्या प्रक्रिया केली गेली असल्यास आणि दावा केलेल्या परतावा/मागणीमध्ये कोणताही फरक नसल्यास, CPC कडे दुरुस्ती फाइल करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. तथापि, आपण “AO कडे दुरुस्ती फाइल करणे” पर्याय वापरून AO कडे दुरुस्ती फाइल करू शकता.

Q6. मला डेटा विवरणपत्र दुरुस्ती विनंती कधी फाइल करता येईल?
उत्तर. कृपया अनुसूचींमधील सर्व नोंदी पुन्हा प्रविष्ट करा. यापूर्वी फाइल केलेल्या ITR मध्ये नमूद केलेल्या सर्व सुधारित नोंदी तसेच उर्वरित नोंदी प्रविष्ट केल्या पाहिजेत. डेटामध्ये आवश्यक सुधारणा करा. सुधारणा करताना, उत्पन्नाचा कोणताही नवीन स्त्रोत जाहीर करू नका किंवा अतिरिक्त कपात जाहीर करू नका.
उदाहरणे - खालील परिस्थितीसाठी विवरणपत्र डेटा सुधारणा विनंती फाइल केली जाऊ शकते -
a) करदात्याने चुकीच्या उत्पन्नाच्या शीर्षकामध्ये उत्पन्न चुकीचे दाखवले असेल तर.
b) करदात्याला इतर कोणत्याही माहितीमध्ये बदल करता येतील, परंतु या बदलांमुळे एकूण उत्पन्न आणि कपातीमध्ये बदल होणार नाही.
c) या प्रकारच्या दुरुस्ती विनंतीमध्ये करदात्याला खालील बदल करण्याची परवानगी नाही –
i. नवीन दावा आणि/किंवा अतिरिक्त दावा आणि/किंवा पुढे घेऊन जाण्याऱ्या नुकसानामध्ये कपात.
ii. नवीन दावा आणि/किंवा अतिरिक्त दावा आणि/किंवा पुढे आणलेल्या नुकसानामध्ये कपात.
iii. नवीन दावा आणि/किंवा अतिरिक्त दावा आणि/किंवा MAT क्रेडिटमध्ये कपात.
iv. प्रकरण VI A अंतर्गत नवीन कपात/अतिरिक्त दावा/कपात कमी करणे.

Q7. मला कर क्रेडिट विसंगती सुधारणा कधी फाइल करता येईल?
उत्तर. आपण प्रक्रिया केलेल्या विवरणपत्राच्या TDS/TCS/IT चलानांमधील तपशीलांमध्ये दुरुस्त करायची असल्यास, हा पर्याय वापरण्याचा सल्ला दिला जातो. कृपया अनुसूचींमधील सर्व नोंदी पुन्हा प्रविष्ट करा. यापूर्वी फाइल केलेल्या ITR मध्ये नमूद केलेल्या सर्व सुधारित नोंदी तसेच इतर नोंदी प्रविष्ट केल्या पाहिजेत. डेटामध्ये आवश्यक सुधारणा करा. दुरुस्त्या करताना, 26AS विवरणपत्राचा भाग नसलेल्या क्रेडिट्सवर दावा करत नसल्याची खात्री करा.
उदाहरणे - खालील परिस्थितीसाठी कर क्रेडिट विसंगती सुधारणा विनंती फाइल केली जाऊ शकते -
a) करदाता नवीन स्व-मूल्यांकन कर चलान जोडू शकतो जे मूळ विवरणपत्रामध्ये केलेली मागणी रद्द करण्यासाठी भरले गेले आहे.
b) करदात्याने मूळ विवरणपत्र भरताना कोणताही स्वयं-मूल्यांकन कर/अग्रिम कर चलान तपशील जसे की BSR कोड, पेमेंटची तारीख, रक्कम, चलान क्रमांक चुकीचा प्रदान केला असल्यास, ते दुरुस्तीच्या या श्रेणीतील त्रुटीमध्ये दुरुस्ती करू शकतात.
c) करदात्याने TAN, PAN, रक्कम इत्यादी कोणतेही TDS/TCS तपशील चुकीचे प्रदान केले असल्यास.
d) करदाता केवळ TDS/TCS नोंदी संपादित करू/हटवू शकतो.

Q8. मला कलम 143(1) अंतर्गत 5 वर्षांपूर्वीच्या सूचनेविरूद्ध दुरुस्ती फाइल करायची आहे. प्रणाली (system) त्याला परवानगी का देत नाही?
उत्तर. कलम 143(1) अंतर्गत सूचना दिलेल्या आर्थिक वर्षाच्या अखेरीस 4 वर्षांच्या समाप्तीनंतर आपल्याला CPC कडे दुरुस्ती विनंती फाइल करण्याची परवानगी नाही. तथापि, आपण “AO कडे दुरुस्ती फाइल करणे” पर्याय वापरून AO कडे दुरुस्ती फाइल करू शकता.
Q9. मला माझ्या दुरुस्ती विनंतीची ई-पडताळणी करण्याची आवश्यकता आहे का?
उत्तर. नाही, दुरुस्ती विनंतीची ई-पडताळणी करण्याची आवश्यकता नाही.

Q10. दुरुस्ती विनंती सेवेचा वापर करून माझे पूर्वी फाइल केलेले ITR मध्ये मला दुरुस्त करता येईल का?
उत्तर. आपल्याला आपल्या सबमिट केलेल्या ITR मध्ये त्रुटी आढळल्यास आणि CPC ने त्यावर प्रक्रिया केलेली नसल्यास, आपण सुधारित विवरणपत्र सबमिट करू शकता. CPC ने कलम 143(1) अनुसार दिलेल्या आदेश/सूचनेच्या विरोधातच आपण ई-फाइलिंग पोर्टलवर दुरुस्ती विनंती सेवा वापरू शकता.

Q11. पूर्वी फाइल केलेल्या माझ्या दुरुस्तीच्या विनंतीवर CPC प्रक्रियेमध्ये अद्याप कारवाई झालेली नाही. त्याच प्रकारच्या विनंतीसाठी मला दुसरी दुरुस्ती विनंती सबमिट करता येईल किंवा फाइल करता येईल का?
उत्तर. नाही. यापूर्वी सबमिट केलेल्या दुरुस्ती विनंतीवर CPC द्वारे कारवाई केली जात नाही तोपर्यंत आपण निर्धारण वर्षासाठी दुरुस्ती विनंती फाइल करू शकत नाही.

Q12. मला माझा दुरुस्ती संदर्भ क्रमांक कुठे सापडेल?
उत्तर. एकदा आपण आपली दुरुस्ती विनंती सबमिट केल्यानंतर, आपल्याला आपला 15-अंकी दुरुस्ती संदर्भ क्रमांक सूचित करणारा मेल किंवा संदेश प्राप्त होईल. आपण आपल्या ई-फाइलिंग खात्यात लॉग इन केल्यानंतर, दुरुस्ती स्थिती अंतर्गत आपला 15-अंकी दुरुस्ती नंबर देखील शोधू शकता.

Q13. मला माझी दुरुस्ती स्थिती ऑफलाइन तपासता येईल का?
उत्तर. नाही, आपण स्थिती ऑफलाइन पाहू शकत नाही. दुरुस्ती स्थिती पाहण्यासाठी आपल्याला ई-फाइलिंग पोर्टलवर लॉग इन करणे आवश्यक आहे.

प्रश्न 14. दुरुस्ती विनंतीसाठी कोण अर्ज करू शकते?
उत्तर. केवळ तेच पक्ष ज्यांना CPC कडून कलम 143(1) अंतर्गत आदेश/सूचना प्राप्त झाली आहे तेच ई-फाइलिंग पोर्टलवर दुरुस्ती विनंतीसाठी अर्ज करू शकतात.
• नोंदणीकृत करदाते
• ERIs (ज्यांनी क्लायंटचा PAN जोडला आहे)
• अधिकृत स्वाक्षरीकर्ते आणि प्रतिनिधी
Q15. विवरणपत्र हाताने/कागदी स्वरूपात फाइलिंग करण्याच्या बाबतीत मी ई-फाइलिंगवर दुरुस्तीची विनंती सादर करू शकतो का?
उत्तर. नाही, कागदी स्वरूपात दुरुस्ती विनंत्या CPC कडे स्वीकारल्या जात नाहीत. CPC ला केलेला प्रत्येक पत्रव्यवहार CPC ने दिलेल्या पद्धतीनुसार केवळ इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात करावा लागतो.

Q16. दुरुस्तीचे अधिकार AO कडे हस्तांतरित झाल्यास, मला ई-फाइलिंग पोर्टलवर दुरुस्ती विनंती सबमिट करता येईल का?
उत्तर. होय, आपण "दुरुस्तीसाठी AO कडे दुरुस्तीची विनंती" वापरून AO कडे दुरुस्ती फाइल करू शकता.
मार्ग – ई-फाइलिंग पोर्टलवर लॉग इन करा – सेवांवर जा – 'दुरुस्ती' निवडा. – "दुरुस्तीसाठी AO कडे विनंती करा" निवडा – 'नवीन विनंती' निवडा.

Q17. एकदा सादर केल्यानंतर दुरुस्ती विनंती मागे घेतली जाऊ शकते किंवा पुन्हा फाइल केली जाऊ शकते का?
उत्तर. नाही, एकदा दाखल केलेला दुरूस्ती विनंती अर्ज परत घेण्याची आपल्याला परवानगी नाही. आपण CPC मध्ये फाइल केलेल्या दुरूस्ती विनंतीच्या अर्जावर प्रक्रिया झाल्यानंतरच दुसरी दुरूस्ती विनंती फाइल करू शकता.

Q18. दुरुस्ती विनंती सादर करताना मला सवलत/कपातीचा दावा करता येईल का?
उत्तर. नाही. दुरुस्तीची विनंती फाइल करताना आपल्याला नवीन सवलती/कपातींचा दावा करण्याची परवानगी नाही.

Q19. माझ्या उत्पन्न/बँक/पत्त्याच्या तपशीलात बदल झाला आहे, जो मला माझ्या ITR मध्ये अपडेट करणे आवश्यक आहे. मी दुरुस्तीची विनंती फाइल करावी का?
उत्तर. उत्पन्न / बँक / पत्त्याच्या तपशिलांमध्ये बदल करण्यासाठी दुरुस्ती विनंती लागू नाही. आपले उत्पन्न/बँक/पत्ता सुधारित विवरणपत्राद्वारे अपडेट केला जाऊ शकतो.

Q20. पूर्वी कोणत्या मूल्यांकन वर्षापर्यंत दुरुस्तीची विनंती ऑनलाइन फाइल केली जाऊ शकते?
उत्तर. असे कोणतेही विशिष्ट मूल्यांकन वर्ष नाही ज्यापर्यंत दुरुस्ती विनंती ऑनलाइन फाइल केली जाऊ शकते, ते त्या प्रकरणावर अवलंबून आहे. ज्या आर्थिक वर्षात दुरुस्ती आदेश देण्यात आला होता, त्या आर्थिक वर्षाच्या समाप्तीनंतर 4 वर्षांमध्ये दुरुस्तीची विनंती सादर केली जाऊ शकते.

Q21. मला कलम 44AB अंतर्गत लेखापरीक्षण करणे आवश्यक आहे. दुरुस्तीची विनंती फाइल करताना माझ्यासाठी DSC अनिवार्य आहे का?
उत्तर. नाही, दुरुस्ती विनंती फाइल करण्यासाठी DSC अनिवार्य नाही.

Q22. मी माझ्या दुरुस्ती विनंतीमध्ये चुकीचे तपशील अपलोड केले. मी ते कसे दुरुस्त करू?
उत्तर. आपण दुरुस्ती विनंतीचे पुनरावलोकन अर्ज दाखल करू शकत नाही, किंवा आपण ती काढू शकत नाही. आपण CPC मध्ये दाखल केलेल्या दुरूस्ती विनंती अर्जा वर प्रक्रिया झाल्यानंतर आणखी एक दुरुस्ती विनंती दाखल करू शकता.
Q23. मी CPC द्वारे तयार केलेली मागणी पूर्ण केली आहे. मला मागणी रद्द करण्यासाठी दुरुस्ती विनंती फाइल करावी लागेल का?
उत्तर. आपण भरलेल्या चलान तपशीलांसह कर क्रेडिट विसंगती दुरुस्ती विनंती फाइल करू शकता.

Q24. मी देय तारखेनंतर (विलंबित विवरणपत्र) माझा मूळ ITR फाइल केला. मला दाखल केलेल्या ITR ला सुधारित करण्याची आवश्यकता आहे. मला दुरुस्तीची विनंती फाइल करता येईल का?
उत्तर. नाही, ITR मध्ये दुरुस्ती करणे हे सुधारित विवरणपत्र फाइल करण्यापेक्षा वेगळे आहे. पुढील आर्थिक वर्षाच्या समाप्तीपूर्वी किंवा कर अधिकाऱ्यांद्वारे ITR ची प्रक्रिया करण्यापूर्वी, जे प्रथम होईल, त्यापूर्वी आपण आपला विलंब विवरणपत्र (केवळ आर्थिक वर्ष 2016-17 पासून लागू) सुधारित करू शकता. दुरुस्तीची विनंती केवळ विशिष्ट ई-फाइल केलेल्या विवरणपत्रासाठी CPC कडून सूचना/आदेश/माहितीच्या प्रतिसादाकरिता फाइल केली जाऊ शकते.

Q25. मी मूळतः ITR-1 फाइल केले. मी CPC सूचनेला प्रतिसाद देताना दुरुस्तीच्या विनंतीसह ITR-2 वापरु शकतो का?
उत्तर. नाही, आपण फाइल केलेले विवरणपत्र मूळ विवरणपत्र असल्यास, आपल्याला ITR-1 याचा उपयोग करण्याची आवश्यकता असेल

Q26. दुरुस्ती आदेशाच्या विरोधात अपील करता येईल का?
उत्तर. होय, आपण CPC द्वारे जारी केलेल्या आदेशाविरूद्ध थेट CIT(A) कडे अपील फाइल करू शकता.

प्रश्न 27. मी दुरुस्ती फाइल करण्याचा प्रयत्न करत आहे, पण 'पुन्हा प्रक्रिया' आणि 'विवरणपत्र डेटा दुरुस्ती' असे दुरुस्ती पर्याय अक्षम केले आहेत. मला फक्त निर्धारण अधिकाऱ्याकडे अर्ज फाइल करण्याचा पर्याय दिसत आहे.
उत्तर. CPC ने आपल्या विवरणपत्रावर योग्यरित्या प्रक्रिया केला असल्यास आणि दावा केलेल्या परतावा किंवा मागणीच्या रकमेत कोणताही बदल होत नसल्यास, आपल्याला CPC कडे 'विवरणपत्र डेटा दुरुस्ती' किंवा 'पुन्हा प्रकिया' दुरुस्ती फाइल करता येणार नाही. आपल्याला अजूनही दुरुस्ती फाइल करायची असल्यास, आपण ती निर्धारण अधिकाऱ्याकडे फाइल करू शकता.”

प्रश्न 28. "अपडेट केलेले विवरणपत्र" याची सूचना मिळाल्यानंतर मला दुरुस्ती अर्ज फाइल करता येईल का?
उत्तर. अपडेट केलेल्या विवरणपत्राची माहिती मिळाल्यानंतर आपण दुरुस्ती अर्ज फाइल करू शकता. तथापि, दुरुस्ती अर्ज पुढील प्रक्रियेसाठी JAO कडे हस्तांतरित केला जाईल आणि पुढील कोणतेही स्पष्टीकरण/माहिती JAO कडे उपलब्ध असेल.

प्रश्न 29. ई-फाइलिंग पोर्टलवर अर्ज फाइल करताना माझा दुरुस्ती अर्ज नाकारला गेला. मला काय करता येईल?
उत्तर ई-फाइलिंग पोर्टलवर एक पर्याय सक्षम करण्यात आला आहे जिथे आपण JAO कडे दुरुस्ती अर्ज फाइल करू शकता. आपण दुरुस्तीचे कारण नमूद करू शकता आणि फक्त PDF फॉरमॅटमध्ये 5 MB पर्यंतचे संलग्नक अधिकारक्षेत्र निर्धारण अधिकाऱ्याकडे सबमिट केला जाऊ शकतो. एकदा सबमिट केल्यानंतर, दुरुस्ती अर्ज आणि संलग्नक आपल्या JAO कडे हस्तांतरित केले जाईल आणि विवरणपत्राची पुढील प्रक्रिया JAO कडून केली जाईल.

प्रश्न 30. ज्या निर्धारण वर्षाच्या अखेरीस CPC ने मागील आदेश दिला आहे त्या वर्षाच्या अखेरीस मला 4 वर्षांच्या परवानगी दिलेल्या वेळेनंतर माझा दुरुस्ती अर्ज फाइल करता येईल का?
उत्तर ई-फाइलिंग पोर्टलमध्ये एक पर्याय सक्षम करण्यात आला आहे जिथे आपण JAO कडे दुरुस्ती अर्ज फाइल करू शकता. आपण दुरुस्तीचे कारण नमूद करू शकता आणि फक्त PDF फॉरमॅटमध्ये 5 MB पर्यंतचे संलग्नक अधिकारक्षेत्र निर्धारण अधिकाऱ्याकडे सबमिट केला जाऊ शकतो. एकदा सबमिट केल्यानंतर, दुरुस्ती अर्ज आणि संलग्नक आपल्या JAO कडे हस्तांतरित केले जाईल आणि विवरणपत्राची पुढील प्रक्रिया JAO कडून केली जाईल.