1. ई-कार्यवाही म्हणजे काय?
ई-कार्यवाही हे ई-फाइलिंग पोर्टल वापरून शेवटच्या टप्प्यापर्यंत कार्यवाही करण्यासाठी एक इलेक्ट्रॉनिक प्लॅटफॉर्म आहे. या सेवेचा वापर करून, कोणताही नोंदणीकृत वापरकर्ता (किंवा त्याचा अधिकृत प्रतिनिधी) आयकर विभागाने जारी केलेल्या कोणत्याही नोटिस/सूचना/पत्र पाहू शकतो आणि त्याला प्रतिसाद सबमिट करू शकतो.

2. ई-कार्यवाहीचे लाभ काय आहेत?
आयकर विभागाने जारी केलेल्या सर्व नोटिस/सूचना/पत्रांना इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने प्रतिसाद देण्याचा ई-कार्यवाही हा एक सोपा मार्ग आहे. यामुळे करदात्याचे अनुपालनाचा ताण कमी होतो कारण आयकर कार्यालयामध्ये जाण्याची गरज नसते. पुढे, सबमिशन ट्रॅक करणे आणि भविष्यातील संदर्भासाठी नोंद ठेवणे सोपे जाते.

3. माझ्यासाठी जारी करण्यात आलेल्या सूचनेला माझा प्रतिसाद सबमिट केल्यानंतर मला माझा प्रतिसाद पाहता येईल का?
होय, आपण किंवा आपल्या अधिकृत प्रतिनिधीने सबमिट केलेला प्रतिसाद आपण पाहू शकता.

4. माझ्यासाठी जारी केलेल्या कलम 143(1)(a) अंतर्गत समायोजनावर दिलेल्या माझ्या प्रतिसादाविरुद्ध कोणतीही शंका उपस्थित केली गेली आहे का ते मला कोठे पाहता येईल?
आयकर विभागाने ई-कार्यवाही अंतर्गत उपस्थित केलेले प्रश्न आपण पाहू शकता.

5. माझे प्रतिसाद सबमिट करा बटण निष्क्रिय का आहे?
प्रतिसाद सबमिट करा बटण खालील कारणांमुळे निष्क्रिय असू शकते
CPC सूचनेसाठी - प्रतिसादाची देय तारीख संपली असल्यास.
ITBA सूचनेसाठी - कार्यवाहीची स्थिती आयकर प्राधिकरणाने बंद/अवरोधित केली असल्यास.

6. ई-फाइलिंग पोर्टलवर सूचनेला प्रतिसाद दिल्यानंतर मला माझा प्रतिसाद संपादित करता येईल का?
नाही, एकदा ई-फाइलिंग पोर्टलवर सबमिट केल्यानंतर आपण आपला प्रतिसाद संपादित करू शकत नाही.

7. ई-कार्यवाही अंतर्गत मला कोणत्या सूचनांना प्रतिसाद देता येईल?

आयकर विभाग आणि CPC द्वारे जारी केलेल्या सर्व नोटिस/सूचना/पत्रे ई-कार्यवाही अंतर्गत उपलब्ध करून देण्यात आली आहेत जिथे आपण ई-फाइलिंग पोर्टलवर अपलोड करून संलग्नकांसह प्रतिसाद पाहू आणि सबमिट करू शकता. आपण या सेवेद्वारे खालील सूचना पाहू आणि त्यांना प्रतिसाद देऊ शकता

• कलम 139(9) अंतर्गत सदोष सूचना
• कलम 143(1)(a) अंतर्गत प्रथमदर्शनी समायोजन
• कलम 154 अंतर्गत स्वधिकाराने केलेली दुरूस्ती
• आयकर प्राधिकरणांशी जारी केलेल्या सूचना
• स्पष्टीकरणात्मक संदेश शोधा

मार्ग
डॅशबोर्ड/प्रलंबित क्रिया/ई-कार्यवाही

8. संलग्नकांची संख्या/आकार हा सबमिट प्रतिसाद कार्यक्षमतेच्या अंतर्गत परवानगी दिलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त आहे, मी काय करावे?
एका संलग्नकावर परवानगी असलेला कमाल आकार 5 MB आहे. आपल्याकडे अपलोड करण्यासाठी 1 पेक्षा जास्त दस्तऐवज असल्यास, आपण 10 पर्यंत संलग्नकांची संख्या निवडू शकता. सर्व संलग्नकांचा कमाल आकार 50 MB पेक्षा जास्त नसावा. एका दस्तऐवजाचा आकार परवानगी असलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त असल्यास, आपण फाइल आकार कमी करून दस्तऐवज ऑप्टिमाइझ करू शकता.

9. सदोष विवरणपत्र म्हणजे काय?
विवरणपत्रात किंवा त्याच्या शेड्यूल्समध्ये अपूर्ण किंवा विसंगत माहीती असल्यास किंवा इतर कोणत्याही कारणास्तव, विवरणपत्र सदोष मानले जाऊ शकते.

10. माझे विवरणपत्र सदोष आहे का हे मला कसे कळेल?
आपल्या विवरणपत्रात दोष आढळल्यास, आयकर कायद्याच्या 139(9) कलम अंतर्गत आयकर विभाग ईमेल द्वारे आपल्या नोंदणीकृत ईमेल ID वर आपल्याला त्रुटींचे सूचना पत्र पाठवेल आणि ती सूचना ई-फाइलिंग पोर्टलवर लॉग इन करून देखील पाहिली जाऊ शकेल.

11. ई-फाइलिंग पोर्टलवर प्रतिसाद सबमिट केल्यानंतर मला माझा प्रतिसाद अपडेट करता येईल किंवा मागे घेता येईल का?
नाही, एकदा ई-फाइलिंग पोर्टलवर आपण आपला प्रतिसाद सबमिट केल्यानंतर तो अपडेट किंवा मागे घेऊ शकत नाही.

12. माझ्या सदोष सूचनेला प्रतिसाद देण्यासाठी मला दुसऱ्या व्यक्तीला अधिकृत करता येईल का?
होय, आपण कलम 139(9) अंतर्गत सदोष सूचनेला प्रतिसाद देण्यासाठी दुसऱ्या व्यक्तीला अधिकृत करू शकता.

13. ITR फॉर्ममधील दोष मला ऑनलाइन दुरुस्त करता येतील का?
होय, आपण ITR फॉर्ममधील दोष ऑनलाइन दुरुस्त करून प्रतिसाद सबमिट करू शकता.

14. आयकर विभागाने पाठवलेल्या सदोष सूचनेला किती कालावधीमध्ये मला उत्तर देता येईल?
आपण फाइल केलेल्या विवरणपत्रामध्ये त्रुटी आढळल्यास, आपल्या विवरणपत्रामधील त्रुटी सुधारण्यासाठी, आपल्याला सूचना मिळाल्याच्या तारखेपासून 15 दिवसांचा किंवा सूचनेमध्ये नमूद केलेला कालावधी मिळेल. तथापि, आपण स्थगिती मागू शकता आणि मुदतवाढीची विनंती करू शकता.

15. मी सदोष सूचनेला प्रतिसाद न दिल्यास, काय होईल?
निर्धारित कालावधीत त्रुटीपूर्ण सुचनेला प्रतिसाद देण्यात आपण अपयशी ठरल्यास, आपले विवरणपत्र अवैध मानले जाऊ शकते आणि आयकर कायद्याच्या अनुषंगाने दंड, व्याज, तोटा पुढे घेऊन न जाता येणे, विशिष्ट सूट कमी होणे, असे, जशी स्थिती असेल त्याप्रमाणे, परिणाम होऊ शकतात.

16. मला कलम 139(9) अंतर्गत सदोष विवरणपत्राबद्दल सूचित करण्यात आले आहे. त्या निर्धारण वर्षासाठी मला नवीन विवरणपत्र म्हणून विवरणपत्र फाइल करता येईल का?
होय, त्या विशिष्ट निर्धारण वर्षात विवरणपत्र फाइल करण्याचा कालावधी संपला नसल्यास, आपण नवीन / सुधारित विवरणपत्र म्हणून विवरणपत्र फाइल करू शकता किंवा वैकल्पिकरित्या आपण कलम 139 अंतर्गत सूचनेला प्रतिसाद देण्याच्या पर्याय देखील निवडू शकता. तथापि, एखाद्या विशिष्ट निर्धारण वर्षासाठी विवरणपत्र फाइल करण्याचा कालावधी संपला असल्यास, आपण नव्याने / सुधारित विवरणपत्र म्हणून विवरणपत्र फाइल करू शकणार नाही आणि आपल्याला कलम 139(9) अंतर्गत सूचनेला प्रतिसाद द्यावा लागेल. आपण सूचनेला प्रतिसाद देण्यात अपयशी ठरल्यास, आपले विवरणपत्र अवैध किंवा त्या निर्धारण वर्षासाठी फाइल केले गेले नाही असे मानले जाईल.

17. अशा कोणत्या सामान्य चुका आहेत ज्यामुळे विवरणपत्र सदोष होते?
काही सामान्य चुका ज्यामुळे विवरणपत्र सदोष होते त्या खालील प्रमाणे आहेत:

• TDS साठी क्रेडिटचा दावा केला गेला आहे पण संबंधित प्राप्त्या/उत्पन्न कर आकारणीसाठी गणना करण्याच्या वेळी वगळण्यात आले आहे
• फॉर्म 26AS मध्ये दर्शविलेल्या एकूण प्राप्ती, ज्यावर TDS साठी क्रेडिटचा दावा केला गेला आहे, त्या उत्पन्नाच्या विवरणपत्रामध्ये उत्पन्नाच्या सर्व शीर्षकांखाली दर्शवलेल्या एकूण प्राप्तींपेक्षा जास्त आहे.
• सकल एकूण उत्पन्न आणि उत्पन्नाची सर्व शीर्षके शून्य किंवा 0 म्हणून प्रविष्ट केली आहेत परंतु कर दायित्वाची गणना केली गेली आहे व कर भरला गेला आहे.
• ITR मधील करदात्याचे नाव PAN डेटाबेसनुसार नावाशी जुळत नाही.
• व्यापार किंवा व्यवसायातील नफा आणि लाभ या शीर्षकाखाली उत्पन्न असलेल्या करदात्याने ताळेबंद आणि नफा व तोटा खाते भरलेले नाही.

18. स्पष्टीकरण जाणून घेण्यासाठी केलेला संदेश म्हणजे काय?
संवादाचे स्पष्टीकरण विचारणे करदात्याला तेव्हा पाठवले जाते जेव्हा विवरणपत्राच्या एखाद्या शेड्यूलमध्ये किंवा परिशिष्टामध्ये पुरवलेली माहिती अपुरी किंवा कमी असते आणि करदात्याने केलेल्या विशिष्ट दाव्यांसाठी स्पष्टीकरण आवश्यक असते.

19. ई-कार्यवाही सेवेचा वापर करून प्रतिसाद पाहण्यासाठी आणि सबमिट करण्यासाठी मला ई-फाइलिंग पोर्टलवर लॉग इन करावे लागेल का?
होय, ई-कार्यवाही सेवेचा वापर करून प्रतिसाद पाहण्यासाठी आणि सबमिट करण्यासाठी आपल्याला ई-फाइलिंग पोर्टलवर लॉग इन करावे लागेल.

20. मला दिलेला प्रतिसाद/सबमिशन याची ई-पडताळणी करण्याची आवश्यकता आहे का?
नाही, आपण सबमिट केलेल्या प्रतिसादाची ई-पडताळणी करणे आवश्यक नाही.

21. ई-फाइलिंग पोर्टलवर लॉग इन केल्याशिवाय मला स्पष्टीकरण जाणून घेण्यासाठी केलेल्या सूचनेला प्रतिसाद देता येईल का?
नाही, स्पष्टीकरण जाणून घेण्यासाठी केलेल्या संदेशाला प्रतिसाद देण्यासाठी आपल्याला लॉग इन करावे लागेल. आपण सूचना पाहू शकणार नाही किंवा आपल्याला जारी केलेल्या सूचनेला प्रतिसाद सबमिट करू शकणार नाही.

22. आयकर प्राधिकरणाने मला जारी केलेल्या सूचनांना ई-कार्यवाही सेवेचा वापर करून इतर कोणीतरी माझ्या वतीने प्रतिसाद देता येईल का?
होय, ई-कार्यवाही सेवेचा वापर करून आपल्या वतीने सूचनेला प्रतिसाद देण्यासाठी आपण अधिकृत प्रतिनिधी जोडू शकता.

23. मला आधीच जोडलेले / विद्यमान अधिकृत प्रतिनिधी काढता येईल का?
होय, आपण अधिकृत केलेल्या प्रतिनिधीला आपण काढू किंवा मागे घेऊ शकता.

24. मला जारी करण्यात आलेल्या सूचनेला उत्तर देण्यासाठी मला दोन अधिकृत प्रतिनिधी जोडता येईल का?
नाही, आपल्याकडे कार्यवाहीसाठी एका वेळी फक्त एकच अधिकृत प्रतिनिधी सक्रिय असू शकतो.

25. मी सुधारित विवरणपत्र फाइल केले आहे. मला जारी केलेल्या स्पष्टीकरण जाणून घेण्यासाठी केलेल्या संदेशासाठी मला अद्याप प्रतिसाद देण्याची आवश्यकता आहे का?
नाही, त्याच निर्धारण वर्षासाठी आपण सुधारित विवरणपत्र आधीच फाइल केले असल्यास, प्रतिसाद सबमिट करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. या सूचनेच्या संदर्भात सुधारित विवरणपत्र फाइल करण्यात आले आहे; यापुढे कोणतीही कार्यवाही करण्याची आवश्यकता नाही' असा संदेश प्रदर्शित केला जाईल.

26. मला जारी केलेल्या स्पष्टीकरण जाणून घेण्यासाठी केलेल्या संदेशासाठी प्रतिसाद देणे माझ्यासाठी अनिवार्य आहे का? जर होय असेल, तर मी माझा प्रतिसाद किती कालावधीमध्ये सबमिट करणे आवश्यक आहे?
आपल्याला जारी केलेल्या संदेशासमध्ये नमूद केलेल्या नियोजित तारखेनुसार आपण आपला प्रतिसाद सबमिट/प्रदान करावा. मुदतीची तारीख निघून गेली असेल आणि आपल्याकडून कोणताच प्रतिसाद मिळाला नाही तर CPC त्यांच्याकडे उपलब्ध असलेल्या माहितीच्या आधारे विवरणपत्रावर प्रक्रिया करेल.