આવકવેરા રિટર્ન વિશે
આવકવેરા રિટર્ન વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્ન
1. આવકવેરા અધિનિયમ, 2025 હેઠળ આવકના રિટર્ન ફાઈલ કરવા સંબંધિત મુખ્ય જોગવાઈઓ શું છે?
આવકના રિટર્ન ફાઈલ કરવાની જોગવાઈઓ આવકવેરા અધિનિયમ, 2025ની કલમ 263માં સમાવિષ્ટ છે. કલમ 263 માં મૂળ રિટર્ન (પેટા-કલમ 1), વિલંબિત રિટર્ન (પેટા-કલમ 4), સુધારેલ રિટર્ન (પેટા-કલમ 5) અને અપડેટેડ રિટર્ન (પેટા-કલમ 6)ની જોગવાઈઓને એક એકીકૃત કલમમાં સમાવિષ્ટ કરવામાં આવી છે. મૂળભૂત સંરચના—ફરજિયાત ફાઈલ કરવું, બાકી રહેલ તારીખો અને રિટર્ન ફાઈલ કરવા માટે ફરજિયાત વ્યક્તિઓની શ્રેણી—જૂના અધિનિયમ હેઠળ જેવી હતી તેવી જ રહે છે.
2. શું નવા અધિનિયમ હેઠળ આવકનું રિટર્ન ફાઈલ કરવાની ફરજમાં કોઈ ફેરફાર થયો છે — એટલે કે કઈ વ્યક્તિઓએ ફરજિયાત રીતે રિટર્ન ફાઈલ કરવું પડશે?
નવા અધિનિયમની કલમ 263(1)માં એવી વ્યક્તિઓની શ્રેણીઓ સૂચવવામાં આવી છે જેમણે ફરજિયાતપણે રિટર્ન ફાઈલ કરવું આવશ્યક છે. આ શ્રેણીઓ સામાન્ય રીતે જૂના અધિનિયમ હેઠળ જેવી હતી તેવી જ છે.
3. શું સંક્રમણ વર્ષ (FY 2026-27) દરમિયાન કરદાતાઓને બે રિટર્ન (AY 2026-27 તેમજ TY 2026-27 માટે) ફાઈલ કરવું પડશે?
ના. કર વર્ષ 2026-27 માટે રિટર્ન દાખલ કરવાની ફરજ કર વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી ઊભી થશે અને તે
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961માં વિદ્યમાન માળખા જેવી જ છે.
4. FY 2025-26 દરમિયાન પ્રાપ્ત થયેલી આવક માટે ITR કયા અધિનિયમ અંતર્ગત ફાઈલ કરવામાં આવશે?
FY 2025-26 દરમિયાન પ્રાપ્ત થયેલી આવક માટે ITR આવકવેરા અધિનિયમ, 1961ની જોગવાઈઓ અંતર્ગત આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે ફાઈલ કરવામાં આવશે. ભલે ફાઈલ સામાન્ય રીતે 1 એપ્રિલ, 2026 પછી થશે (એટલે કે નવો અધિનિયમ અમલમાં આવ્યા પછી), રિટર્ન તે કર વર્ષ સાથે સંબંધિત છે જે 1 એપ્રિલ, 2026 પહેલાં શરૂ થાય છે અને તેથી તે સંપૂર્ણપણે જૂના અધિનિયમ દ્વારા સંચાલિત રહેશે.
5. આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે કયા ITR ફોર્મનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ?
આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે, આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 અંતર્ગત લાગુ ITR ફોર્મ (ITR-1, ITR-2, ITR-3, ITR-4, ITR-5, ITR-6, ITR-7) ટૂંક સમયમાં સૂચિત કરવામાં આવશે. આ ફોર્મ નિયત તારીખ પહેલાં ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. કરદાતાઓએ નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન પ્રાપ્ત થયેલી આવક માટે ITR ફાઈલ કરતી વખતે આકારણી વર્ષ 2026-27 પસંદ કરવું જોઈએ.
6. જો કોઈ કરદાતાને આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે ફાઈલ કરેલ ITRમાં કોઈ ભૂલ જણાય અને સુધારેલ રિટર્ન ફાઈલ કરવા માંગે, તો સુધારા માટે કયો અધિનિયમ લાગુ થશે?
આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે સુધારેલ રિટર્ન આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 અંતર્ગત સંચાલિત થશે. જૂના અધિનિયમની કલમ 139(5) અંતર્ગત, સંબંધિત આકારણી વર્ષ પૂર્ણ થવાની તારીખ પહેલાં (એટલે કે આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે 31 માર્ચ*, 2027 પહેલાં) અથવા આકારણી પૂર્ણ થાય તે પહેલાં, જે પણ વહેલું હોય, સુધારેલ રિટર્ન ફાઈલ કરી શકાય છે. સુધારો 01.04.2026 પછી કરવામાં આવી રહ્યો છે તે હકીકત લાગુ અધિનિયમમાં કોઈ બદલાવ કરતી નથી. જૂનો અધિનિયમ આકારણી વર્ષ 2026-27 અને અગાઉના વર્ષોને લગતી તમામ ફાઈલિંગને સંચાલિત કરવાનું ચાલુ રાખશે.
(* નાણાકીય બિલ, 2026માં પ્રસ્તાવિત મુજબ)
7. જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે વિલંબિત રિટર્ન દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ કઈ છે?
આવકવેરા અધિનિયમ, 1961ની કલમ 139(4) તદઅનુસાર, આકારણી વર્ષ (AY) 2026-27 માટે વિલંબિત રિટર્ન 31 ડિસેમ્બર 2026ના રોજ અથવા તે પહેલાં, અથવા આકારણી પૂર્ણ થાય તે પહેલાં, જે પણ વહેલું હોય તે પહેલાં રજૂ કરી શકાય છે.
વધુમાં, અધિનિયમની કલમ 234F અનુસાર, વિલંબિત ફાઈલિંગ માટે ₹1,000 ફી વસૂલવામાં આવશે, જ્યાં કુલ આવક ₹5,00,000 કરતાં વધુ ન હોય અને અન્ય તમામ કિસ્સાઓમાં ₹5,000 ફી વસૂલવામાં આવશે.
8. શું કરદાતા નવો અધિનિયમ અમલમાં આવ્યા પછી જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે અપડેટેડ રિટર્ન (ITR-U) દાખલ કરી શકે છે?
હા. જૂના અધિનિયમની કલમ 139(8A) અંતર્ગત આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે અપડેટેડ રિટર્ન, તેમાં નિર્ધારિત સમયગાળાની અંદર, નવો અધિનિયમ અમલમાં આવ્યા પછી પણ દાખલ કરી શકાય છે. જૂનો અધિનિયમ 1 એપ્રિલ, 2026 પહેલાંના કર વર્ષોને લગતી તમામ કાર્યવાહીને સંચાલિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
ઉદાહરણ: શ્રી X એ આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે તેમનું મૂળ ITR 25 જુલાઈ, 2026ના રોજ ફાઈલ કર્યું હતું. જાન્યુઆરી 2028 માં તેમને જાણવા મળે છે કે એક અતિરિક્ત આવક, જે અગાઉ જાહેર કરવામાં આવી ન હતી. તેઓ જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે અપડેટેડ રિટર્ન (ITR-U) દાખલ કરી શકે છે, જે જૂના અધિનિયમની કલમ 139(8A)માં નિર્ધારિત સમય મર્યાદા અને અતિરિક્ત કરની આવશ્યકતાઓને આધીન રહેશે.
9. શું AY 2025-26 અથવા અગાઉના વર્ષો માટે સુધારેલ/વિલંબિત/અપડેટેડ રિટર્ન 1 એપ્રિલ, 2026ના રોજ અથવા ત્યાર પછી ફાઈલ કરી શકાય છે?
AY 2025-26 અથવા અગાઉના આકારણી વર્ષ માટે સુધારેલ અથવા વિલંબિત રિટર્ન ફાઈલ કરવાનો સમય 1 એપ્રિલ, 2026 પહેલાં પૂર્ણ થઈ જશે. તેથી, AY 2025-26 અથવા અગાઉના આકારણી વર્ષ માટે સુધારેલ/વિલંબિત રિટર્ન 1 એપ્રિલ, 2026 પછી ફાઈલ કરી શકાશે નહીં. જોકે, કરદાતા જૂના અધિનિયમની કલમ 139(8A) અંતર્ગત નિર્ધારિત સમય મર્યાદાને આધીન રહીને તેમનું અપડેટેડ રિટર્ન (ITR-U) હજુ પણ દાખલ કરી શકે છે.
10. 01.04.2026 પછી અગાઉના આકારણી વર્ષોના રિટર્ન ફાઈલ કરવા માટે કયા ITR ફોર્મનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે?
સંબંધિત આકારણી વર્ષ માટે જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત લાગુ ITR ફોર્મનો ઉપયોગ ચાલુ રહેશે. નવો અધિનિયમ અમલમાં આવ્યા પછી પણ ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ અગાઉના આકારણી વર્ષો માટે જૂના ફોર્મને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખશે.
11. કર વર્ષ 2026-27 માટે નવા ITR ફોર્મ ક્યારે ઉપલબ્ધ થશે?
આવકવેરા નિયમો, 2026 અંતર્ગત નવા ITR ફોર્મ સરકાર દ્વારા કર વર્ષ 2026-27 માટે રિટર્ન ફાઈલ કરવાની નિયત તારીખો પહેલાં જ સૂચિત કરવામાં આવશે. આ ITR ફોર્મ ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
12. આવકવેરા અધિનિયમ, 2025માં વિલંબિત રિટર્ન, સુધારેલ રિટર્ન અને અપડેટેડ રિટર્ન ફાઈલ કરવા માટેની સમય મર્યાદાઓ શું છે?
આવકવેરા અધિનિયમ, 2025માં
વિલંબિત રિટર્ન, સુધારેલ રિટર્ન અને અપડેટેડ રિટર્ન ફાઈલ કરવા માટેની સમય મર્યાદાઓ નીચે મુજબ છે:
વિલંબિત રિટર્ન: કલમ 263(4) - સંબંધિત કર વર્ષના અંતથી 9 મહિનાની અંદર અથવા આકારણી પૂર્ણ થાય તે પહેલાં, જે પણ વહેલું હોય તે પહેલાં.
સુધારેલ રિટર્ન: કલમ 263(5) - સંબંધિત કર વર્ષના અંતથી 12* મહિનાની અંદર અથવા આકારણી પૂર્ણ થાય તે પહેલાં, જે પણ વહેલું હોય તે પહેલાં.
અપડેટેડ રિટર્ન (ITR-U): કલમ 263(6) - સંબંધિત કર વર્ષ પછી આવતા નાણાકીય વર્ષના અંતથી 48 મહિનાની અંદર.
(* નાણાકીય બિલ, 2026માં પ્રસ્તાવિત મુજબ)
13. નવા અધિનિયમ અંતર્ગત અપડેટેડ રિટર્ન (ITR-U) સંબંધિત મુખ્ય જોગવાઈઓ શું છે?
આવકવેરા અધિનિયમ, 2025 ની કલમ 263(6) અપડેટેડ રિટર્ન દાખલ કરવાની જોગવાઈ કરે છે.
મુખ્ય જોગવાઈઓ નીચે મુજબ છે:
(i) સંબંધિત કર વર્ષ પછી આવતા નાણાકીય વર્ષના અંતથી અડતાલીસ મહિનાની અંદર અપડેટેડ રિટર્ન દાખલ કરી શકાય છે;
(ii) તે ઉપલબ્ધ છે, ભલે વ્યક્તિએ મૂળભૂત, વિલંબિત અથવા સુધારેલ રિટર્ન રજૂ કર્યું હોય કે નહીં;
(iii) અપડેટેડ રિટર્નના પરિણામે વધારેલ નુકસાનનું રિટર્ન, કુલ કર જવાબદારીમાં ઘટાડો અથવા રિફંડમાં વધારો થઈ શકતો નથી;
(iv) એક કર વર્ષ માટે માત્ર એક જ અપડેટેડ રિટર્ન દાખલ કરી શકાય છે;
(v) અપડેટેડ રિટર્ન સાથે કલમ 267 અંતર્ગત નિર્ધારિત દરો મુજબ અતિરિક્ત આવકવેરો ચૂકવવાપાત્ર રહેશે.
આ જોગવાઈઓ મૂળભૂત રીતે જૂના અધિનિયમની કલમ 139(8A) અંતર્ગતની જોગવાઈઓને સમાન છે.
14. જો નવા અધિનિયમની અસર પહેલાં જૂના અધિનિયમની કલમ 132 અંતર્ગત કોઈ વ્યક્તિ વિશે શોધ શરૂ કરવામાં આવી હોય, પરંતુ ખંડ-અવધિ માટે આવકનું રિટર્ન ફાઈલ કરવાની સૂચના 01.04.2026 પછી જારી કરવામાં આવે, તો કરદાતાએ કયા અધિનિયમ અંતર્ગત આવકનું રિટર્ન દાખલ કરવું જરૂરી છે?
આવી શોધ સાથે જોડાયેલી તમામ કાર્યવાહી જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત જ સંચાલિત થતી રહેશે, જાણે કે નવો અધિનિયમ બનાવવામાં આવ્યો જ ન હોય. તેથી, કરદાતાએ આવકવેરા અધિનિયમ, 1961ની કલમ 158BCની જોગવાઈઓ અનુસાર ખંડ-અવધિ માટે આવકનું રિટર્ન દાખલ કરવું જરૂરી છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કરદાતા પર શોધ જાન્યુઆરી 2026ના મહિનામાં શરૂ કરવામાં આવે, તો આકારણી અને શોધ સાથે જોડાયેલી અન્ય તમામ કાર્યવાહી જૂના અધિનિયમની જોગવાઈઓ અંતર્ગત રહેશે.
15. જો નવો અધિનિયમ અમલમાં આવતાં પહેલાં જૂના અધિનિયમની કલમ 132A અંતર્ગત ખાતાવહી, અન્ય દસ્તાવેજો અથવા સંપત્તિની માંગણી કરવામાં આવી હોય, તો ત્યારબાદની કાર્યવાહી જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત થશે કે નવા અધિનિયમ અંતર્ગત?
આવી અરજી સાથે જોડાયેલી તમામ કાર્યવાહી જૂના અધિનિયમની જોગવાઈઓ અંતર્ગત રહેશે.
16. શું આકારણી વર્ષ 2026-27 અને કર વર્ષ 2026-27 એક જ છે?
આ બે સંપૂર્ણપણે અલગ પાલન સંબંધિત જવાબદારીઓ છે:
(i) આકારણી વર્ષ 2026-27 (નાણાકીય વર્ષ 2025-26ની આવક માટે): ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર જૂના ITR ફોર્મનો ઉપયોગ કરીને રિટર્ન દાખલ કરવું, જેમાં આકારણી વર્ષ 2026-27 પસંદ કરવું. બિન-હિસાબ-તપાસણી કેસોમાં નિયત તારીખ 31 જુલાઈ, 2026 અથવા 31 ઓગસ્ટ વગેરે રહેશે.
(ii) કર વર્ષ 2026-27 (નાણાકીય વર્ષ 2026-27ની આવક માટે): આ રિટર્ન જુલાઈ 2027 સુધી ભરવાનું બાકી નથી. જોકે, કરદાતાએ એપ્રિલ 2026થી આગળ નવા અધિનિયમના માળખા હેઠળ આવક, TDS અને અગ્રિમ કર ચુકવણીઓનો ટ્રેક રાખવો જોઈએ.
ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ બંને અધિનિયમ હેઠળની પાલન પ્રક્રિયાઓને એકસાથે સમર્થન આપશે.
17. જો આવકવેરા વિભાગ નવા અધિનિયમની અસર પછી આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે કલમ 139(9) અંતર્ગત ખામીયુક્ત રિટર્નની નોટિસ મોકલે, તો આવી નોટિસના પ્રતિભાવને કયો અધિનિયમ નિયંત્રિત કરશે?
પ્રતિભાવ આવકેવરા અધિનિયમ, 1961 અંતર્ગત સંચાલિત કરવામાં આવશે. A.Y. 2026-27 અને તે પહેલાંના વર્ષો સંબંધિત તમામ કાર્યવાહી, કલમ 536(2)(c)ના આધારે જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત ચાલુ રહેશે. ખામીયુક્ત રિટર્નને જૂના અધિનિયમની કલમ 139(9) અંતર્ગત સૂચનામાં મંજૂર કરેલ સમયની અંદર સુધારવું આવશ્યક છે.
18. જો કોઈ કરદાતા એ A.Y. 2026-27 માટે રિટર્ન ફાઈલ કરેલ હોય પરંતુ ચકાસણી આકારણી માટે જૂના અધિનિયમની કલમ 143(2) અંતર્ગત સૂચના મળે, તો શું નવો અધિનિયમ અમલમાં હોવા છતાં તે ચકાસણી જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત ચાલુ રહેશે?
હા. A.Y. 2026-27 (અથવા કોઈપણ અગાઉના વર્ષ) માટેની ચકાસણી આકારણી આવકેવરા અધિનિયમ, 1961ની જોગવાઈઓ અંતર્ગત પૂર્ણ કરવામાં આવશે. કલમ 536(2)(c) જોગવાઈ છે કે 1લી એપ્રિલ, 2026 પહેલાં શરૂ થતા કર વર્ષો સંબંધિત આકારણી કાર્યવાહી જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત ચાલુ રહેશે.
19. જો કોઈ કરદાતા કે જેને A.Y. 2026-27 અને TY 2026-27 બંને માટે રિટર્ન ફાઈલ કરવું આવશ્યક હોય, તેમાંથી ફક્ત એક રિટર્ન ફાઈલ કરે તો શું થશે?
બંને સ્વતંત્ર કાયદાકીય જવાબદારીઓ છે અને બંને રિટર્ન સંબંધિત નિયત તારીખોની અંદર ફાઈલ કરેલ હોવા જોઈએ. કોઈપણ એક રિટર્ન ફાઈલ ન કરવાથી સંબંધિત અધિનિયમ અંતર્ગત પરિણામો ભોગવવા પડશે.
20. જો કોઈ કરદાતાને FY 2025-26 (A.Y. 2026-27)માં નુકસાન થયું હોય, તો શું આ નુકસાન નવા અધિનિયમ અંતર્ગત આગળ ધપાવી શકાય છે?
હા. જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત A.Y. 2026-27 માટે નિર્ધારિત કરેલ નુકસાનને નવા અધિનિયમ અંતર્ગત કર વર્ષ 2026-27 અને પછીના કર વર્ષોમાં લઈ જઈ શકાય છે અને સમાયોજિત કરી શકાય છે, જે નિર્ધારિત શરતોને અધીન રહેશે. કલમ 536(2)(b) જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત હસ્તગત કરેલ અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે અને નુકસાનનું આગળ લઈ જવું એ ચોક્કસ શરતોની પરિપૂર્ણતાને આધીન એક એવો અધિકાર છે.
ઉદાહરણ: M/s. XYZ ટ્રેડિંગ LLPને નાણાકીય વર્ષ 2025-26 (A.Y. 2026-27) માં રૂ. 15 લાખનું વ્યાપાર નુકસાન ખર્ચ થયું હતું અને નિયત તારીખની અંદર નુકસાનનું રિટર્ન ફાઈલ કર્યું. આ નુકસાનને નિર્ધારિત શરતોનું પાલન કરીને કર વર્ષ 2026-27 અને પછીના કર વર્ષોની વ્યાપાર આવક સામે લઈ જઈ શકાય છે અને સમાયોજિત કરી શકાય છે.
21. શું નવા અધિનિયમ અંતર્ગત નુકસાનને આગળ વધારવાના હેતુઓ માટે નિયત તારીખની અંદર નુકસાનનું રિટર્ન ફાઈલ કરવું આવશ્યક છે?
હા. કલમ 263(1) (જૂના અધિનિયમની કલમ 139(1) ને અનુરૂપ)માં નિર્ધારિત નિયત તારીખની અંદર નુકસાનનું રિટર્ન દાખલ કરવાની જરૂર નવા અધિનિયમ અંતર્ગત પણ નુકસાનને આગળ વધારવા માટેની પૂર્વશરત તરીકે ચાલુ રહેશે. આ શરત “વ્યાપાર અથવા વ્યવસાયના નફો અને લાભ”, રેસના ઘોડાઓની માલિકી અને જાળવણીની પ્રવૃત્તિ અને “મૂડી વધારો” શીર્ષક હેઠળના નુકસાનને લાગુ પડે છે. નવા અધિનિયમ કલમ 121 અંતર્ગત આ શરત યથાવત રહે છે.
22. જો કોઈ નુકસાન જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત A.Y. 2022-23 થી પહેલેથી જ આગળ લઈ જવામાં આવી રહ્યું હતું અને A.Y. 2026-27 સુધી શેષ રાશિ રહે, તો શું નવા અધિનિયમ હેઠળ આગળ લઈ જવાનું કાર્ય સરળતાથી ચાલુ રહે છે?
હા. જૂના કાયદા હેઠળ આગળ લઈ જવામાં આવતા અગાઉના વર્ષોના શેષ રાશિ નુકસાનને નવા કાયદા હેઠળ આગળ વધારવામાં આવશે, જે સમાન શરતો (નુકસાનનો પ્રકાર, આગળ લઈ જવાનો સમયગાળો, વગેરે)ને આધીન રહેશે. સંક્રમણ આગળ લઈ જવાના સમયગાળાને અવરોધતું નથી અથવા ફરીથી શરૂ કરતું નથી.
ઉદાહરણ: M/s. ABC Pvt. Ltd. ને A.Y. 2022-23થી શેષ રાશિ વ્યાપાર નુકસાન થયું હતું, જેને આગળ લઈ જવામાં આવ્યું હતું. કર વર્ષ 2026-27 સુધીમાં, આ નુકસાનને પહેલેથી જ ચાર વર્ષ માટે આગળ લઈ જવામાં આવ્યું છે. નવા અધિનિયમ અંતર્ગત તેને બાકીના ચાર વર્ષ (A.Y. 2022-23 થી એકંદરે આઠ વર્ષ) માટે સમાયોજિત કરવાનું ચાલુ રાખી શકાય છે .
23. શું આવકનું રિટર્ન ચકાસણી કરવાની રીત અથવા નવા અધિનિયમ અંતર્ગત રિટર્ન ચકાસવા માટે જરૂરી હોય તેવી વ્યક્તિના સંદર્ભમાં કોઈ ફેરફાર થયો છે?
આવકનું રિટર્ન ચકાસણી કરવાની રીત અથવા નવા અધિનિયમ અંતર્ગત રિટર્ન ચકાસણી કરવી જરૂરી હોય તેવી વ્યક્તિના સંદર્ભમાં કોઈ મૂળભૂત બદલાવ આવ્યો નથી. આવકેવરા અધિનિયમ, 2025ની કલમ 265 દરેક વર્ગના કરદાતા (વ્યક્તિગત, કંપની, પેઢી વગેરે) માટે રિટર્ન ચકાસણી કરવા માટે અધિકૃત વ્યક્તિઓ નિર્ધારિત કરે છે અને તે જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત સમાન છે. આધાર OTP, નેટ બેન્કિંગ, ડિજિટલ હસ્તાક્ષર અથવા અન્ય નિર્ધારિત પદ્ધતિઓ દ્વારા ઈલેક્ટ્રોનિક ચકાસણી ચાલુ રહેશે.
24. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટેનો કર હિસાબ તપાસણી રિપોર્ટ 1લી એપ્રિલ, 2026 પછી ફાઈલ કરવામાં આવશે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 (A.Y. 2026-27) માટે કર હિસાબ તપાસણી રિપોર્ટનું ફાઈલ કરવાનું કયા અધિનિયમ અંતર્ગત સંચાલિત થશે?
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટેનો હિસાબ-તપાસણી રિપોર્ટ આવકેવરા અધિનિયમ, 1961 અંતર્ગત A.Y. 2026-27 સાથે સંબંધિત છે. વાસ્તવિક ફાઈલ કરવાનું 01.04.2026 પછી થાય તો પણ, તે જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત નિર્ધારિત ફોર્મ (લાગુ પડતું હોય તે મુજબ ફોર્મ 3CA/3CB/3CD)માં ફાઈલ કરવું આવશ્યક છે. A.Y. 2026-27 માટે કર હિસાબ તપાસણી અહેવાલ રજૂ કરવાની નિયત તારીખ ITRની નિયત તારીખના એક મહિના પહેલાં છે, ઉદાહરણ તરીકે, જ્યાં ITRની નિયત તારીખ 31 ઓક્ટોબર, 2026 છે ત્યાં 30 સપ્ટેમ્બર, 2026 અને જ્યાં ટ્રાન્સફર કિંમત નિર્ધારણના કેસોમાં ITRની નિયત તારીખ 30 નવેમ્બર,
2026 છે ત્યાં 31 ઓક્ટોબર, 2026 રહેશે.
25. નવા અધિનિયમ અંતર્ગત મોડા રિટર્ન ફાઈલ કરવા માટે કેટલી ફી છે?
આવકવેરા અધિનિયમ, 2025 ની કલમ 428 આવકવેરા રિટર્ન મોડી ફાઈલ કરવા માટે ફી નક્કી કરે છે. આ રકમ જૂના અધિનિયમ (1961 ના અધિનિયમની કલમ 234F) હેઠળ સમાન છે:
(i) જો કુલ આવક 5 લાખ રૂપિયાથી વધુ ન હોય તો 1,000 રૂપિયા;
(ii) અન્ય કોઈપણ કિસ્સામાં રૂ. 5,000
નોંધ: આ ફી નવા અધિનિયમ (કર વર્ષ 2026-27 પછી) હેઠળ રિટર્ન માટે લાગુ પડે છે. મૂલ્યાંકન વર્ષ 2026-27 અને તે પહેલાંના વર્ષો માટે, જૂના અધિનિયમની કલમ 234F હેઠળ નિર્ધારિત ફી લાગુ પડશે.
26. શું ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ જૂના અને નવા બંને અધિનિયમો હેઠળ ફાઈલિંગને એકસાથે સમર્થન આપશે?
હા. સરકાર સંક્રમણ અવધિ દરમિયાન બંને અધિનિયમ અંતર્ગત રિટર્ન ફાઈલ કરવા માટે ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ યોગ્ય રીતે સમર્થન આપે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે યોગ્ય પગલાં લઈ રહી છે. કરદાતાઓ પોર્ટલ પર તેમની પસંદગી મુજબ આકારણી વર્ષ (જૂના અધિનિયમ અંતર્ગત ફાઈલ કરવા માટે) અથવા કર વર્ષ (નવા અધિનિયમ અંતર્ગત ફાઈલ કરવા માટે) પસંદ કરી શકશે. પોર્ટલ ઈન્ટરફેસ કરદાતાઓને તેમની પસંદગીના આધારે યોગ્ય ફોર્મ માટે માર્ગદર્શન આપશે.
27. બંને અધિનિયમ અંતર્ગત સરળ ફાઈલ કરવાનું સુનિશ્ચિત કરવા માટે કરદાતાઓએ સંક્રમણ વર્ષ માટે રેકોર્ડ કેવી રીતે જાળવવા જોઈએ?
કરદાતાઓએ:
(i) નાણાકીય વર્ષ 2025-26 (જૂના અધિનિયમ દ્વારા સંચાલિત) અને નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (નવા અધિનિયમ દ્વારા સંચાલિત) વચ્ચે આવક, ખર્ચ, TDS અને અગ્રિમ કરનું સ્પષ્ટ વિભાજન જાળવવું જોઈએ;
(ii) સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે તમામ ચલણોમાં લાગુ હોય તે મુજબ A.Y. 2026-27 અથવા કર વર્ષ 2026-27 યોગ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવે;
(iii) દરેક વર્ષ માટે ફોર્મ 26AS / વાર્ષિક કર નિવેદનને અલગથી સુસંગત કરવું;
(iv) સચોટ રિપોર્ટિંગ માટે કલમ-મૅપિંગ સંદર્ભ (જૂના અધિનિયમની કલમથી નવા અધિનિયમની કલમ સુધી) તૈયાર રાખવો;
(v) પોર્ટલમાં સંક્રમણ સંબંધિત કોઈપણ સમસ્યાઓ માટે વધારાનો સમય ઉપલબ્ધ રહે તે માટે નિયત તારીખો પહેલાં રિટર્ન દાખલ કરો.