अस्वीकरण: या पेजवरील सामग्री केवळ विहंगावलोकन / सामान्य मार्गदर्शन देण्यासाठी आहे आणि परिपूर्ण नाही. संपूर्ण तपशील आणि मार्गदर्शन तत्वांसाठी कृपया आयकर अधिनियम, नियम आणि सूचनांचा संदर्भ पहा.
आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 2(23)(i) मध्ये असे म्हटले आहे की फर्मचा अर्थ भारतीय भागीदारी कायदा, 1932 मधील अर्थासारखाच असेल. भारतीय भागीदारी कायदा, 1932 च्या कलम 4 मध्ये दिलेली फर्मची व्याख्या खालीलप्रमाणे:
"ज्या व्यक्तींनी एकमेकांशी भागीदारी केली आहे त्यांना वैयक्तिकरित्या "भागीदार" आणि एकत्रितपणे "फर्म" असे म्हणतात आणि ज्या नावाखाली त्यांचा व्यवसाय चालवला जातो त्याला "फर्मचे नाव" असे म्हणतात.
आयकर कायदा, 1961 नुसार, फर्ममध्ये मर्यादित दायित्व भागीदारी कायदा, 2008 मध्ये परिभाषित केल्यानुसार मर्यादित दायित्व भागीदारी (LLP) समाविष्ट असेल. मर्यादित दायित्व भागीदारी कायदा 2008 च्या कलम 2(1)(n) मध्ये “मर्यादित दायित्व भागीदारी” ची व्याख्या कायद्याच्या अंतर्गत स्थापन आणि नोंदणीकृत केलेली भागीदारी म्हणून केली गेली आहे. ही त्याच्या भागीदारापासून विभक्त अशी एक वेगळी कायदेशीर संस्था आहे.
|
1. ITR-4 (सुगम) – व्यक्ती, HUF आणि फर्म (LLP व्यतिरिक्त) साठी लागू
|
|
हे विवरणपत्रे अशा व्यक्ती किंवा हिंदू अविभाजित कुटुंबासाठी (HUF) लागू आहे, जे सामान्यतः रहिवासी नसून इतर रहिवासी आहे किंवा अशी फर्म (LLP व्यतिरिक्त) आहे जी रहिवासी आहे ज्याचे एकूण उत्पन्न ₹ 50 लाखांपर्यंत आहे आणि ज्याचे व्यापार किंवा व्यवसायातून उत्पन्न गृहीत धरून (कलम 44AD / 44ADA / 44AE अंतर्गत) आणि खालीलपैकी कोणत्याही स्रोतांमधून उत्पन्न आहे:
|
एक घर मालमत्ता
|
इतर स्रोत [व्याज, कुटुंब निवृत्तीवेतन, लाभांश, इ.]
|
₹ 5,000 पर्यंतचे कृषी उत्पन्न
|
|
|
टीप: ITR-4 अशा व्यक्ती वापरू शकत नाही जे:
(a) कंपनीचा संचालक आहे
(b) मागील वर्षात कधीही लिस्ट न केलेले इक्विटी शेअर्स धारण केले आहेत
(c) ज्यांची भारताबाहेर स्थित कोणतीही मालमत्ता (कोणत्याही घटकातील आर्थिक व्याजासह) आहे
(d) भारताबाहेर असलेल्या एखाद्या खात्यात स्वाक्षरी करण्याचा अधिकार आहे
(e) भारताबाहेर एखादा उत्पन्नाचा स्रोत आहे
(f) ही अशी व्यक्ती आहे जिच्या बाबतीत ESOP वर कर भरणे किंवा कपात करणे स्थगित करण्यात आले आहे.
(g) ज्याने कोणत्याही उत्पन्नाच्या शीर्षाच्या अंतर्गत अग्रेषित नुकसान किंवा तोटा अग्रेनीत केला आहे
(h) ज्यांचे एकूण उत्पन्न रु. 50 लाखांपेक्षा जास्त आहे.
कृपया लक्षात ठेवा की ITR-4 (सुगम) अनिवार्य नाही. जी व्यक्ती कलम 44AD, 44ADA किंवा 44AE अंतर्गत गृहीत धरून व्यापार किंवा व्यवसाय यामधून नफा आणि मिळकत घोषित करण्यास पात्र असल्यास, निर्धारितीने त्याच्या पर्यायावर वापरण्यासाठी हा एक सरलीकृत विवरणपत्र फॉर्म आहे.
|
|
|
2. ITR-5
|
|
हे विवरणपत्र खालील व्यक्तींना लागू आहे:
- फर्म
- मर्यादित दायित्व भागीदारी (LLP)
- व्यक्तींची संघटना (AOP)
- व्यक्तींची संस्था (BOI)
- कलम 2(31) च्या कलम (vii) मध्ये उल्लेखित कृत्रिम न्यायालयीन व्यक्ती (AJP)
- कलम 2(31) च्या खंड (vi) मध्ये उल्लेखित स्थानिक प्राधिकरण
- कलम 160(1)(iii) किंवा (iv) मध्ये उल्लेख केलेला प्रतिनिधी करदाता
- सहकारी संस्था
- सोसायटी नोंदणी कायदा, 1860 किंवा कोणत्याही राज्यातील इतर कोणत्याही कायद्यांतर्गत नोंदणीकृत सोसायटी
- फॉर्म ITR-7 भरण्यास पात्र असलेल्या न्यास व्यतिरिक्त इतर न्यास
- मृत व्यक्तीची मालमत्ता
- दिवाळखोरांची मालमत्ता
- कलम 139(4E) मध्ये उल्लेख केलेला व्यवसायिक न्यास आणि कलम 139(4F) मध्ये उल्लेख केलेला गुंतवणूक निधी
|
टीप: तथापि, ज्यांना कलम 139(4A) किंवा 139(4B) किंवा 139(4D) अंतर्गत उत्पन्न निर्धारण वर्षाचे विवरणपत्र फाइल करणे आवश्यक आहे अशा व्यक्ती हा फॉर्म वापरणार नाही.
लागू होणारे फॉर्म
|
1.
|
|
फॉर्म 26 AS
|
AIS (वार्षिक माहिती विवरणपत्र)
|
|
याद्वारे प्रदान केले जाईल:
आयकर विभाग (ते ई-फाइलिंग पोर्टलवर उपलब्ध आहे:
लॉग इन करा > ई-फाइल > आयकर विवरणपत्र > फॉर्म 26AS पहा)
फॉर्म मध्ये देण्यात आलेला तपशीलः
स्रोतावर कर कपात/जमा केलेला कर.
|
याद्वारे प्रदान केले जाईल:
आयकर विभाग (आयकर ई-फाइलिंग पोर्टलवर लॉग इन केल्यानंतर अॅक्सेस केला जाऊ शकतो)
ई-फाइलिंग पोर्टल > लॉग इन करा > AIS वर जा
फॉर्म मध्ये देण्यात आलेला तपशीलः
- स्रोतावर कर कपात/जमा केलेला कर.
- SFT माहिती
- कर भरणे
- मागणी / परतावा
इतर माहिती (जसे की, प्रलंबित/पूर्ण कार्यवाही, GST माहिती, परदेशी सरकारकडून मिळालेली माहिती इ.)
|
|
टीप: 26AS मध्ये उपलब्ध असलेली माहिती (अग्रिम कर/SAT, परताव्याचे तपशील, SFT व्यवहार, कलम 194IA,194IB,194M अंतर्गत TDS, न भरलेला TDS) आता खाली नमूद केल्याप्रमाणे AIS मध्ये उपलब्ध असेल
|
2. फॉर्म 16A – आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 203 अंतर्गत पगाराव्यतिरिक्त इतर उत्पन्नावर TDS साठी प्रमाणपत्र
|
|
याद्वारे प्रदान केले जाईल
|
फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील
|
|
वजावट करणारा ते वजावट मिळवणारी
|
फॉर्म 16A हे स्त्रोतावर कपात केलेला कर (TDS) याचे त्रैमासिक जारी केले जाणारे प्रमाणपत्र आहे जे जमा केलेली रक्कम, TDS ची रक्कम, पेमेंटचा प्रकार आणि आयकर विभागाकडे जमा केलेले TDS पेमेंट दर्शवते.
|
|
|
3. फॉर्म 3CA-3CD
|
|
याद्वारा सादर केले जाईल
|
फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील
|
|
ज्या करदात्याला इतर कोणत्याही कायद्यानुसार अनिवार्य लेखापरीक्षणाची आवश्यकता आहे आणि ज्याला कलम 44AB अंतर्गत लेखापालाकडून त्यांच्या खात्यांचे लेखापरीक्षण करणे आवश्यक आहे. कलम 139 च्या उप-कलम (1) अंतर्गत उत्पन्नाचे विवरणपत्र सादर करण्याच्या देय तारखेच्या एक महिना आधी सादर करणे आवश्यक आहे.
|
आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 44AB अंतर्गत सादर करणे आवश्यक असलेले खात्यांचे लेखापरीक्षण अहवाल आणि तपशीलांचे विवरणपत्र
|
|
|
4. फॉर्म 3CB-3CD
|
|
याद्वारा सादर केले जाईल
|
फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील
|
|
असा करदाता ज्याला कलम 44AB अंतर्गत त्याच्या खात्यांचे लेखापालाकडून लेखापरीक्षण करणे आवश्यक आहे. कलम 139 च्या उप-कलम (1) अंतर्गत उत्पन्नाचे विवरणपत्र सादर करण्याच्या देय तारखेच्या एक महिना आधी सादर करणे आवश्यक आहे.
|
आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 44AB अंतर्गत लेखापरीक्षण अहवाल (फॉर्म 3CB) आणि तपशील विवरण (फॉर्म 3CD) सादर करणे आवश्यक आहे.
|
|
|
5. फॉर्म 3CEB
|
|
याद्वारा सादर केले जाईल
|
फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील
|
|
आंतरराष्ट्रीय व्यवहार किंवा विशिष्ट देशांतर्गत व्यवहार करणाऱ्या करदात्याला कलम 92E अंतर्गत सनदी लेखापालाकडून अहवाल घेणे आवश्यक आहे. कलम 139 च्या उप-कलम (1) अंतर्गत उत्पन्नाचे विवरणपत्र सादर करण्याच्या देय तारखेच्या एक महिना आधी सादर करणे आवश्यक आहे.
|
सर्व आंतरराष्ट्रीय व्यवहारांचा तपशील आणि विशिष्ट देशांतर्गत व्यवहारांचा तपशील असलेल्या सनदी लेखापालाचा अहवाल
|
|
|
6. फॉर्म 3CE
|
|
याद्वारा सादर केले जाईल
|
फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील
|
|
भारतात व्यवसाय करणारी अनिवासी करदाती किंवा परदेशी कंपनी ज्यांना विशिष्ट व्यक्तींकडून विशिष्ट उत्पन्न प्राप्त करण्यासाठी कलम 44DA अंतर्गत लेखापालाकडून अहवाल प्राप्त करणे आवश्यक आहे. कलम 139 च्या उप-कलम (1) अंतर्गत उत्पन्नाचे विवरणपत्र सादर करण्याच्या देय तारखेच्या एक महिना आधी सादर करणे आवश्यक आहे.
|
सरकारकडून किंवा भारतीय संस्थेकडून तांत्रिक सेवांसाठी रॉयल्टी किंवा शुल्क मिळाल्याबाबत एखाद्या लेखापालाकडून अहवाल
|
|
|
7. फॉर्म 29C
|
|
याद्वारा सादर केले जाईल
|
फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील
|
|
आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 115JC अंतर्गत लेखापालाकडून अहवाल घेणे आवश्यक असलेला करदाता
|
कंपनी व्यतिरिक्त इतर व्यक्तीचे समायोजित एकूण उत्पन्न आणि पर्यायी किमान कराची गणना आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 115JC अंतर्गत अहवाल.
|
|
|
8. फॉर्म 67 - भारताबाहेरील देश किंवा निर्दिष्ट प्रदेशातील उत्पन्नाचे विवरणपत्र आणि परदेशी कर क्रेडिट
|
|
याद्वारा सादर केले जाईल
|
फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील
|
|
कलम 139(1) अंतर्गत ITR सादर करण्यासाठी निर्दिष्ट केलेल्या देय तारखेला किंवा त्यापूर्वी करदात्याला सादर करावे लागेल.
|
भारताबाहेरील देश किंवा निर्दिष्ट प्रदेशातून उत्पन्न आणि दावा केलेला परकीय कर क्रेडिट
|
|
|
9. फॉर्म 10CCB
|
|
याद्वारा सादर केले जाईल
|
फॉर्ममध्ये देण्यात आलेले तपशील
|
|
असे करदाते ज्यांना आयकर कायदा ,1961 च्या कलम 80(7) / 80-IA / 80-IB / 80-IC / 80-IE अंतर्गत कपातीचा दावा करण्यासाठी लेखापालांकडून अहवाल घेणे आवश्यक आहे.
|
कलम 80-I (7) / 80-IA / 80-IB / 80-IC / 80-IE अंतर्गत कपातीचा दावा करण्यासाठी फॉर्म 10CCB मधील लेखापालाचा अहवाल अनिवार्य आहे. कलम 139(1) अंतर्गत ITR फाइल करण्याच्या अंतिम तारखेच्या 1 महिना आधी तो फाइल करावा लागतो.
|
|
निर्धारण वर्ष 2025-26 यासाठी भागीदारी फर्म / LLP साठी कर स्लॅब
निर्धारण वर्ष 2025-26 यासाठी, भागीदारी फर्म (LLP सह) 30% दराने करपात्र आहे.
अधिभार, किरकोळ दिलासा आणि आरोग्य व शिक्षण उपकर
|
|
|
अधिभार म्हणजे काय?
|
|
एकूण उत्पन्न निर्दिष्ट मर्यादेपेक्षा जास्त असल्यास, खालील दरांवर आयकराच्या रकमेवर अधिभार आकारला जातो:
- करपात्र उत्पन्न ₹1 कोटींपेक्षा जास्त असल्यास 12%
|
|
किरकोळ दिलासा म्हणजे काय?
|
|
अधिभारातून खालील प्रकारे किरकोळ सवलत उपलब्ध आहे:
- निव्वळ उत्पन्न ₹1 कोटींपेक्षा जास्त असल्यास, आयकर आणि अधिभार म्हणून देय असलेली एकूण रक्कम ₹1 कोटीच्या एकूण उत्पन्नावरील देय आयकरापेक्षा म्हणजेच एकूण उत्पन्न ₹1 कोटीपेक्षा जास्त जास्त नसावी.
|
|
आरोग्य आणि शिक्षण उपकर म्हणजे काय?
|
|
आयकर आणि अधिभार (जर असेल तर) च्या रकमेवर 4% दराने आरोग्य आणि शिक्षण उपकर देखील भरावा लागेल.
|
|
|
टीप: सामान्य कर दायित्व हे पुस्तकी नफ्याच्या 18.5% पेक्षा कमी असल्यास, फर्म / LLP पुस्तकी नफ्याच्या 18.5% (अधिक अधिभार आणि लागू असलेले आरोग्य आणि शिक्षण उपकर) दराने AMT (पर्यायी किमान कर) भरण्यास जबाबदार असेल.
|
|
|
| |
गुंतवणूक / पेमेंट्स / उत्पन्न ज्यावर मला कर लाभ मिळू शकतो
आयकर कायद्यामधील प्रकरण VIA अंतर्गत निर्दिष्ट कर कपात
|
कलम 80G
|
|
विहित निधी, धर्मादाय संस्था इत्यादींना दिलेल्या देणग्यांसाठी कपात.
खालील विभागांतर्गत देणग्या कपातीसाठी पात्र आहेत.
|
पात्रता मर्यादेच्या अधीन
|
|
|
|
100% देणग्या दिल्या
|
|
50% देणग्या दिल्या
|
|
|
|
कोणत्याही मर्यादेशिवाय
|
|
|
|
100% देणग्या दिल्या
|
|
50% देणग्या दिल्या
|
|
|
टीप: या कलमाच्या अंतर्गत ₹ 2000/- पेक्षा जास्त रोख रकमेच्या देणगीच्या बाबतीत कोणतीही कपातीला परवानगी नाही.
|
|
कलम 80GGA
|
|
वैज्ञानिक संशोधन किंवा ग्रामीण विकासासाठी केलेल्या देणग्यांसाठी कपात.
देणगी खालील श्रेणींअंतर्गत कपातीसाठी पात्र आहे
|
संशोधन संघटना किंवा विद्यापीठ, महाविद्यालय किंवा इतर संस्था यासाठी
- वैज्ञानिक संशोधन
- सामाजिक विज्ञान किंवा सांख्यिकीय संशोधन
|
|
संघटना किंवा संस्थासाठी
- ग्रामीण विकास
- नैसर्गिक संसाधनांचे संवर्धन किंवा वनीकरणासाठी
|
|
कोणताही पात्र प्रकल्प राबवण्यासाठी राष्ट्रीय समितीने मान्यता दिलेली सार्वजनिक उपक्रम किंवा स्थानिक प्राधिकरण किंवा संघटना किंवा संस्था
|
|
केंद्र सरकारकडून अधिसूचित केलेले निधी
|
|
केंद्र सरकारद्वारे व्यवस्था आणि अधिसूचित म्हणून राष्ट्रीय शहरी दारिद्र्य निर्मूलन निधी
|
|
टीप: ₹2000/- पेक्षा जास्त रोख स्वरूपात दिलेल्या देणगीच्या बाबतीत किंवा सकल एकूण उत्पन्नात व्यापार/व्यवसायातील नफा/लाभ यातून मिळणारे उत्पन्न समाविष्ट असल्यास, या कलमाच्या अंतर्गत कोणतीही कपातीला परवानगी नाही.
|
कलम 80GGC
|
|
राजकीय पक्ष किंवा निवडणूक न्यासाला देणगी दिलेल्या रक्कमेस कपात म्हणून परवानगी आहे
(विशिष्ट अटींच्या अधीन)
|
|
|
रोख रकमे व्यतिरिक्त इतर कोणत्याही पध्दतीने भरलेल्या एकूण रकमेची कपात
|
|
|
कलम 80IA
|
|
|
इंडस्ट्रियल पार्क (कोणताही उपक्रम) यामध्ये कार्यरत असलेले उपक्रम आणि कोणताही विद्युत उपक्रम कपातीचा दावा करण्यास पात्र असेल (विशिष्ट अटींच्या अधीन राहून)
|
|
|
|
15 निर्धारण वर्षांच्या कालावधीमध्ये सलग 10 निर्धारण वर्षांसाठी नफ्यावर 100% कर सूट.
|
|
(विशिष्ट व्यवसायासाठी विनिर्दिष्ट तारखांनंतर विकास, संचलन इ. सुरू झाल्यास, कोणतीही कपात करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही)
|
|
|
|
| |
|
कलम 80IAB
|
|
|
विशेष आर्थिक क्षेत्राच्या विकासामध्ये गुंतलेले उपक्रम किंवा उद्योगाद्वारे नफा आणि लाभाच्या संदर्भात कपात
(विशिष्ट अटींच्या अधीन)
|
|
|
|
केंद्र सरकारने विशेष आर्थिक क्षेत्र अधिसूचित केलेल्या वर्षापासून सुरू होणाऱ्या 15 निर्धारण वर्षांपैकी सलग 10 निर्धारण वर्षांसाठी नफ्यावर 100% कर सूट.
|
|
1 एप्रिल 2017 रोजी किंवा त्यानंतर विशेष आर्थिक क्षेत्राचा विकास सुरू झाल्यास, करदात्याला कोणतीही कपात मिळणार नाही.
|
|
|
|
| |
|
कलम 80IAC
|
|
निर्दिष्ट व्यापारातून पात्र स्टार्ट-अपद्वारे प्राप्त झालेला नफा आणि लाभ
|
पात्र स्टार्ट-अप ज्या वर्षी स्थापन झाला त्या वर्षापासून सुरू होणाऱ्या 10 निर्धारण वर्षांपैकी सलग 3 निर्धारण वर्षांसाठी नफ्यावर 100% कर सूट.
|
|
कलम 80IB
|
|
पायाभूत सुविधा विकास उपक्रमांव्यतिरिक्त इतर विशिष्ट औद्योगिक उपक्रमांमधून नफा आणि नफ्यासाठी कपात - विहित प्राधिकरणाने मंजूर केलेल्या निर्धारण वर्षापासून 10 वर्षांसाठी नफ्याच्या 100% (जर 31 मार्च 2000 नंतर परंतु 1 एप्रिल 2007 पूर्वी मंजूर केले असेल)
या कलमांतर्गत कपात अशा निर्धारितीसाठी उपलब्ध आहे ज्याच्या सकल एकूण उत्पन्नामध्ये व्यवसायातून मिळालेले कोणतेही नफा आणि लाभ समाविष्ट आहेत:
|
जम्मू-काश्मीरमधील SSI सह औद्योगिक उपक्रम
|
|
खनिज तेलाचे व्यावसायिक उत्पादन आणि परिष्करण
|
|
फळे किंवा भाजीपाला, मांस व मांस उत्पादने किंवा कुक्कुट पालन किंवा सागरी किंवा दुग्धजन्य पदार्थांचे प्रक्रिया, संवर्धन आणि पॅकेजिंग
|
|
अन्नधान्याच्या हाताळणी, साठवण आणि वाहतुकीचा एकत्रीकृत व्यापार
|
|
(विशिष्ट अटींच्या अधीन)
|
वेगवेगळ्या प्रकारच्या उपक्रमांसाठी निर्दिष्ट केलेल्या अटींनुसार 5/10/7 वर्षांसाठी नफ्यावर 100% / 25% कर सूट.
|
|
कलम 80IBA
|
|
गृहनिर्माण प्रकल्प विकसित आणि तयार करण्यापासून मिळणारा नफा आणि लाभ
|
विविध अटींवर नफ्यावर 100% कर सूट
|
|
कलम 80IC
|
|
हिमाचल प्रदेश, सिक्किम, उत्तरांचल आणि ईशान्य राज्यांमध्ये काही उपक्रमांच्या संदर्भात कपात
(विशिष्ट अटींच्या अधीन)
|
विशिष्ट वस्तू किंवा माल तयार करण्यासाठी किंवा उत्पादन करण्यासाठी पहिल्या 5 निर्धारण वर्षासाठी नफ्यावर 100% कर सूट आणि पुढील 5 निर्धारण वर्षासाठी 25% (कंपनीसाठी 30%) कर सूट.
|
|
कलम 80IE
|
|
ईशान्येकडील राज्यांमध्ये स्थापन केलेल्या काही उपक्रमांना कपात
(विशिष्ट अटींच्या अधीन)
|
विविध अटींवर अवलंबून 10 निर्धारण वर्षांसाठी 100% नफा
|
|
कलम 80JJA
|
|
जैवविघटनक्षम कचरा गोळा करणे आणि प्रक्रिया करण्याच्या व्यवसायातून मिळणारा नफा आणि लाभ संदर्भात कपात
(विशिष्ट अटींच्या अधीन)
|
सलग 5 वर्षांसाठी जैव विघटनशील कचरा संकलित करणे, प्रक्रिया करणे या उपक्रमामधून मिळणाऱ्या नफ्यावर 100% कर सूट.
|
|
कलम 80JJAA
|
|
कलम 44AB लागू असलेल्या करदात्याला लागू असलेल्या नवीन कामगार / कर्मचाऱ्यांच्या रोजगारासंदर्भातील कपात
(विशिष्ट अटींच्या अधीन)
|
काही अटींच्या अधीन राहून, 3 निर्धारण वर्षासाठी अतिरिक्त कर्मचारी खर्चाच्या 30%
|
|
कलम 80LA
|
|
ऑफशोअर बँकिंग युनिट आणि आंतरराष्ट्रीय वित्तीय सेवा केंद्राच्या उत्पन्नासाठी कपात
(विशिष्ट अटींच्या अधीन)
|
निर्दिष्ट अटींनुसार, 5/10 निर्धारण वर्षासाठी निर्दिष्ट उत्पन्नाच्या 100% / 50% कर सूट
|
शेअर
प्रिंट
प्रिंट
